Free practice MCQs with answers and explanations for క్రియాత్మక సమూహాలు, ఇథనాల్, ఎసిటిక్ ఆమ్లం (Functional Groups, Ethanol) in కార్బన్ సమ్మేళనాలు & పాలిమర్లు (Carbon Compounds). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆల్కహాల్ క్రియాత్మక సమూహం ఏది?
A. –COOH
B. –OH
C. –CHO
D. –CH₃
Answer & explanation
Correct: B — –OH
ఆల్కహాల్లలో హైడ్రాక్సిల్ సమూహం (–OH) ఉంటుంది, ఉదా: ఇథనాల్. –COOH కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాల సమూహం (ఎసిటిక్ ఆమ్లం), –CHO ఆల్డిహైడ్ సమూహం (ఫార్మాల్డిహైడ్). ఫార్ములాలో కనిపించే గుర్తులను (–OH, –COOH, –CHO) జతచేసి నేర్చుకుంటే ప్రశ్నలు సులభమవుతాయి; ఇథనాల్ వంటి ఆల్కహాల్ పేర్లు 'ఓల్' తో ముగుస్తాయి.
వెనిగర్లో సుమారు 5–8% ఎసిటిక్ ఆమ్లం ఉంటుంది. ఫార్మిక్ ఆమ్లం చీమ కుట్టులో, లాక్టిక్ ఆమ్లం పెరుగులో, సిట్రిక్ ఆమ్లం నిమ్మలో ఉంటాయి. ఎసిటిక్ ఆమ్లం ఒక కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లం (–COOH). ఊరగాయల్లో వెనిగర్ను సంరక్షకంగా కూడా వాడతారు.
కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాలు –COOH సమూహం కలిగి ఉంటాయి; ఎసిటిక్ ఆమ్లం దీనికి ఉదాహరణ. ఆల్కహాల్ –OH, ఆల్డిహైడ్ –CHO, కీటోన్ >C=O సమూహాలను కలిగి ఉంటాయి. ఈ సమూహమే ఆమ్ల లక్షణాన్ని ఇస్తుంది; ఆల్కహాల్తో చర్య జరిపితే సుగంధ ఎస్టర్లు ఏర్పడతాయి.
మిథనాల్ (CH₃OH) విషపూరితం; తాగితే అంధత్వం, మరణం కూడా కలగవచ్చు. తాగకుండా ఉండటానికి ఇథనాల్లో మిథనాల్ వంటివి కలిపి 'డీనేచర్డ్ ఆల్కహాల్' తయారు చేస్తారు. మిథనాల్, ఇథనాల్ రెండూ ఆల్కహాల్లే అయినా మిథనాల్ ప్రాణాంతకం; పరీక్షల్లో 'మిథనాల్ – అంధత్వం' అనే సంబంధం తరచూ అడుగుతారు.
చల్లని వాతావరణంలో మంచులా గడ్డకట్టే శుద్ధ ఎసిటిక్ ఆమ్లాన్ని ఏమంటారు?
A. గ్లేషియల్ ఎసిటిక్ ఆమ్లం
B. డీనేచర్డ్ ఆల్కహాల్
C. వెనిగర్ (పలుచన)
D. ఎస్టర్
Answer & explanation
Correct: A — గ్లేషియల్ ఎసిటిక్ ఆమ్లం
శుద్ధ ఎసిటిక్ ఆమ్లం చల్లని వాతావరణంలో మంచులా (గ్లేషియర్ లాగా) గడ్డకడుతుంది, అందుకే దాన్ని గ్లేషియల్ ఎసిటిక్ ఆమ్లం అంటారు. వెనిగర్లో 5–8% మాత్రమే ఎసిటిక్ ఆమ్లం ఉంటుంది.
ఎస్టర్లు (Esters) ఏ లక్షణంతో సుగంధ ద్రవ్యాల్లో వాడతారు?
A. ఘాటైన ఉప్పు రుచి
B. తీపి వాసన కలిగి ఉంటాయి
C. విషపూరిత వాయువు
D. రంగులేని ఘనం
Answer & explanation
Correct: B — తీపి వాసన కలిగి ఉంటాయి
ఆమ్లం + ఆల్కహాల్ చర్యలో ఏర్పడే ఎస్టర్లు తీపి (పండ్ల) వాసన కలిగి ఉండటం వల్ల సుగంధ ద్రవ్యాలు, ఐస్క్రీమ్ ఫ్లేవర్లలో వాడతారు. ఎస్టర్లను క్షారంతో చర్య జరిపితే సబ్బు వస్తుంది (సాపోనిఫికేషన్).
ఈస్ట్ చక్కెరలను కిణ్వనం (Fermentation) చేసి ఇథనాల్, CO₂ ఇస్తుంది. ఇథనాల్ను ఔషధాల్లో, ద్రావణిగా, పెట్రోల్లో కలిపే ఇంధనం (ఇథనాల్ బ్లెండింగ్)గా వాడతారు.
ఎసిటోన్ కీటోన్ (>C=O) సమూహం గలది; ఆల్డిహైడ్ కాదు. ఆల్డిహైడ్కు ఉదాహరణ ఫార్మాల్డిహైడ్. మిగతా మూడు జతలు సరైనవి. ఇలాంటి 'తప్పు జత' ప్రశ్నల్లో ప్రతి ఎంపికను నోట్స్లోని ఆల్కేన్–ఆల్కీన్–ఆల్కైన్ బంధ రకాలతో పోల్చాలి; ఇదే ఈ ప్రశ్నకు సరైన విధానం.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
(i) మిథనాల్ తాగితే అంధత్వం కలగవచ్చు.
(ii) డీనేచర్డ్ ఆల్కహాల్లో తాగకుండా ఉండటానికి మిథనాల్ వంటివి కలుపుతారు.
(iii) ఎస్టర్లను క్షారంతో చర్య జరిపితే సబ్బు వస్తుంది.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
B. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
D. (i), (ii), (iii) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — (i), (ii), (iii) అన్నీ
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. మిథనాల్ విషపూరితం; డీనేచర్డ్ ఆల్కహాల్లో ఇథనాల్ను తాగడానికి పనికిరాకుండా చేయడానికి మిథనాల్ వంటివి కలుపుతారు; ఎస్టర్ + క్షారం → సబ్బు (సాపోనిఫికేషన్).
Correct: A — ఇది ఫార్మిక్ ఆమ్లం నుండి మాత్రమే తయారవుతుంది
ఇథనాల్ ఫార్మిక్ ఆమ్లం నుండి కాకుండా చక్కెరల కిణ్వనం (ఈస్ట్) ద్వారా తయారవుతుంది. మిగతా మూడు వాక్యాలూ సరైనవి: దీని సూత్రం C₂H₅OH, ఇంధనంగా పెట్రోల్లో కలుపుతారు.