తటస్థీకరణ & నిత్యజీవితంలో pH (Neutralisation and pH in Daily Life)
Free practice MCQs with answers and explanations for తటస్థీకరణ & నిత్యజీవితంలో pH (Neutralisation and pH in Daily Life) in ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases & Salts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆమ్లం, క్షారం కలిసి చర్య జరిపినప్పుడు ఏర్పడే పదార్థాలు ఏవి?
A. లవణం, హైడ్రోజన్ వాయువు
B. క్షారం, కార్బన్ డయాక్సైడ్
C. ఆమ్లం, ఆక్సిజన్
D. లవణం, నీరు
Answer & explanation
Correct: D — లవణం, నీరు
ఆమ్లం + క్షారం → లవణం + నీరు అనేది తటస్థీకరణ చర్య. ఉదా: HCl + NaOH → NaCl + H₂O. హైడ్రోజన్ వాయువు లోహాలు ఆమ్లాలతో చర్య జరిపినప్పుడు వస్తుంది, తటస్థీకరణలో కాదు.
కడుపులో ఆమ్లం ఎక్కువైనప్పుడు వాడే యాంటాసిడ్కు ఉదాహరణ ఏది?
A. వెనిగర్
B. నిమ్మరసం
C. మిల్క్ ఆఫ్ మెగ్నీషియా
D. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం
Answer & explanation
Correct: C — మిల్క్ ఆఫ్ మెగ్నీషియా
యాంటాసిడ్లు క్షార స్వభావం కలిగి ఉండి జీర్ణాశయంలోని అధిక HClను తటస్థీకరిస్తాయి. మిల్క్ ఆఫ్ మెగ్నీషియా [Mg(OH)₂] దీనికి ఉదాహరణ. వెనిగర్, నిమ్మరసం ఆమ్లాలు కాబట్టి మంటను ఇంకా పెంచుతాయి.
నోటిలో pH ఎంత కంటే తగ్గితే దంతాల ఎనామెల్ క్షీణించడం ప్రారంభమవుతుంది?
A. 5.5
B. 7.0
C. 8.0
D. 10.0
Answer & explanation
Correct: A — 5.5
నోటిలో pH 5.5 కంటే తగ్గితే ఎనామెల్ క్షీణించి దంత క్షయం మొదలవుతుంది. క్షార స్వభావం గల టూత్పేస్ట్ ఆ ఆమ్లాన్ని తటస్థీకరించి దంతాలను కాపాడుతుంది. 7, 8, 10 అనేవి తటస్థ లేదా క్షార విలువలు కాబట్టి ఎనామెల్ దెబ్బతినదు.
ఆమ్ల నేల (Acidic soil) సారాన్ని మెరుగుపరచడానికి ఏమి కలుపుతారు?
A. వెనిగర్
B. సిట్రిక్ ఆమ్లం
C. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం
D. సున్నం (కాల్షియం ఆక్సైడ్/హైడ్రాక్సైడ్)
Answer & explanation
Correct: D — సున్నం (కాల్షియం ఆక్సైడ్/హైడ్రాక్సైడ్)
ఆమ్ల నేలకు క్షార స్వభావం గల సున్నం కలిపి pH పెంచుతారు. క్షార నేలకు జిప్సం లేదా సేంద్రియ ఎరువు కలుపుతారు. ఆమ్ల నేలలో ఇంకా ఆమ్లాలు కలిపితే సమస్య పెరుగుతుంది.
హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం, సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ తటస్థీకరణ చెంది NaCl (సాధారణ ఉప్పు) + నీరు ఏర్పడతాయి. ఆమ్లంలోని Cl, క్షారంలోని Na కలుస్తాయి, కాబట్టి ఇతర లవణాలు ఏర్పడవు.
Correct: B — సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు
సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్లు వర్షపు నీటిలో కలిసి ఆమ్లాలను ఏర్పరిచి ఆమ్ల వర్షానికి కారణమవుతాయి. దీనివల్ల తాజ్మహల్ వంటి పాలరాతి కట్టడాలకు నష్టం కలుగుతుంది. హీలియం, నియాన్ అచర్యాశీల వాయువులు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
(i) వర్షపు నీటి pH 5.6 కంటే తక్కువైతే ఆమ్ల వర్షం.
(ii) ఆమ్ల వర్షం తాజ్మహల్ వంటి పాలరాతి కట్టడాలకు నష్టం కలిగిస్తుంది.
(iii) క్షార నేలకు సున్నం కలపాలి.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
D. (iii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
(i), (ii) సరైనవి. (iii) తప్పు: సున్నం క్షార స్వభావం గలది, అందుకే ఆమ్ల నేలకు కలుపుతారు; క్షార నేలకు జిప్సం లేదా సేంద్రియ ఎరువు కలుపుతారు. అంటే ఆమ్ల వర్షం నిర్వచనం, పాలరాతికి నష్టం సరైనవి; నేల విషయంలో క్షార నేలకు సున్నం కలపడం తప్పు.
Correct: D — ఇనుము మేకు నీటిలో తడిసి తుప్పు పట్టడం
తుప్పు పట్టడం ఆక్సీకరణ చర్య; ఆమ్లం–క్షారం మధ్య చర్య కాదు కాబట్టి తటస్థీకరణ కాదు. మిగతా మూడూ ఆమ్లాన్ని క్షార పదార్థంతో తగ్గించే తటస్థీకరణ ఉదాహరణలే. తుప్పులో ఇనుము ఆక్సిజన్, తేమతో చర్య జరిపి హైడ్రేటెడ్ ఐరన్ ఆక్సైడ్ ఏర్పడుతుంది; ఇది ఆమ్లం–క్షార చర్య కాదు.
అధిక ఆమ్లం వల్ల వచ్చే అజీర్తికి క్షార స్వభావం గల యాంటాసిడ్లు వాడాలి. ఆమ్ల నేలకు సున్నం (క్షారం) కలపాలి, ఆమ్లం కాదు. దంత క్షయం నివారణకు క్షార టూత్పేస్ట్ ఉపయోగపడుతుంది. కుట్టు ఆమ్లం కాబట్టి నిమ్మరసం (ఆమ్లం) రాయకూడదు.