Free practice MCQs with answers and explanations for ఉప్పు, బేకింగ్ సోడా, వాషింగ్ సోడా (Common Salt, Baking Soda, Washing Soda) in ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases & Salts). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వంట సోడా (బేకింగ్ సోడా) రసాయన సూత్రం ఏది?
A. NaHCO₃
B. Na₂CO₃·10H₂O
C. NaOH
D. NaCl
Answer & explanation
Correct: A — NaHCO₃
వంట సోడా సోడియం హైడ్రోజన్ కార్బోనేట్ (NaHCO₃). Na₂CO₃·10H₂O వాషింగ్ సోడా, NaOH కాస్టిక్ సోడా, NaCl సాధారణ ఉప్పు. ఈ సూత్రాన్ని గుర్తుంచుకోవడానికి 'హైడ్రోజన్ కార్బోనేట్' అనే పేరులోని H, C లను చూడండి; ఇది యాంటాసిడ్గా, అగ్నిమాపక యంత్రాల్లో కూడా వాడతారు.
వాషింగ్ సోడా అంటే సోడియం కార్బోనేట్ డెకాహైడ్రేట్ (Na₂CO₃·10H₂O); ఇందులో 10 నీటి అణువులు స్ఫటిక జలంగా ఉంటాయి. NaHCO₃ బేకింగ్ సోడా, CaOCl₂ బ్లీచింగ్ పౌడర్, CaSO₄·½H₂O ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్.
సబ్బుల తయారీలో వాడే కాస్టిక్ సోడా రసాయన సూత్రం ఏది?
A. KCl
B. NaHCO₃
C. NaOH
D. Ca(OH)₂
Answer & explanation
Correct: C — NaOH
కాస్టిక్ సోడా అంటే సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ (NaOH); కొవ్వులు/నూనెలతో వేడి చేసి సబ్బు తయారు చేస్తారు. NaHCO₃ వంట సోడా; Ca(OH)₂ తడి సున్నం. సబ్బు తయారీ (సాపోనిఫికేషన్)లో కొవ్వు/నూనె + NaOH → సబ్బు + గ్లిజరాల్ ఏర్పడతాయి; NaOH నీటిలో కరిగే బలమైన క్షారం.
సోడియం క్లోరైడ్ ద్రావణాన్ని విద్యుద్విశ్లేషణ చేసే క్లోర్–ఆల్కలీ ప్రక్రియలో వచ్చే పదార్థాలు ఏవి?
A. సోడియం కార్బోనేట్, ఆక్సిజన్
B. బేకింగ్ సోడా, క్లోరిన్
C. సోడియం హైడ్రాక్సైడ్, క్లోరిన్, హైడ్రోజన్
D. బ్లీచింగ్ పౌడర్, నైట్రోజన్
Answer & explanation
Correct: C — సోడియం హైడ్రాక్సైడ్, క్లోరిన్, హైడ్రోజన్
క్లోర్–ఆల్కలీ ప్రక్రియలో NaCl ద్రావణం నుండి NaOH, Cl₂, H₂ లభిస్తాయి. ఇవి పరిశ్రమలకు ముఖ్య ముడి పదార్థాలు. ఇతర ఎంపికల్లోని ఆక్సిజన్, నైట్రోజన్ ఈ ప్రక్రియ ఫలితాలు కావు.
బేకింగ్ పౌడర్ = బేకింగ్ సోడా (NaHCO₃) + టార్టారిక్ ఆమ్లం. నీటిలో ఈ రెండూ చర్య జరిపి CO₂ ఇస్తాయి, దీనివల్ల ఇడ్లీ, కేక్ మెత్తగా ఉబ్బుతాయి. కాస్టిక్ సోడా తినడానికి పనికిరాని తీవ్ర క్షారం.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
(i) వంట సోడాను వేడి చేస్తే CO₂ విడుదలవుతుంది.
(ii) వాషింగ్ సోడా నీటి కాఠిన్యాన్ని తొలగించడానికి వాడతారు.
(iii) నీలి తుత్తినాగం CuSO₄·5H₂O వేడి చేస్తే నీలి రంగు పెరుగుతుంది.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
C. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
D. (iii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
(i), (ii) సరైనవి. (iii) తప్పు: నీలి తుత్తినాగం వేడి చేస్తే స్ఫటిక జలం పోయి తెల్లగా మారుతుంది; నీటిని కలిపితే మళ్లీ నీలి రంగు వస్తుంది. స్ఫటిక జలం ఉన్న లవణాలు (CuSO₄·5H₂O, Na₂CO₃·10H₂O, CaSO₄·2H₂O) వేడి చేస్తే ఆ నీటిని కోల్పోతాయి.
వాషింగ్ సోడా Na₂CO₃·10H₂O; NaHCO₃ బేకింగ్ సోడా సూత్రం. అందువల్ల 'వాషింగ్ సోడా – NaHCO₃' జత తప్పు. మిగతా మూడు జతలు సరైనవే. ఈ రెండు సోడాల సూత్రాలను కలగలిపి గందరగోళపడకుండా Na₂CO₃·10H₂O (ఉతికే సోడా) – NaHCO₃ (వంట సోడా) అని విడిగా గుర్తుంచుకోవాలి.