ఆమ్లాలు & క్షారాల లక్షణాలు (Properties of Acids and Bases)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆమ్లాలు & క్షారాల లక్షణాలు (Properties of Acids and Bases) in ఆమ్లాలు, క్షారాలు & లవణాలు (Acids, Bases & Salts). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
నీలి లిట్మస్ కాగితాన్ని ఎరుపు రంగులోకి మార్చేవి ఏవి?
A. ఆమ్లాలు (Acids)
B. క్షారాలు (Bases)
C. తటస్థ లవణాలు
D. శుద్ధ నీరు
Answer & explanation
Correct: A — ఆమ్లాలు (Acids)
ఆమ్లాలు నీలి లిట్మస్ను ఎరుపుగా మారుస్తాయి; క్షారాలు దీనికి వ్యతిరేకంగా ఎరుపు లిట్మస్ను నీలంగా మారుస్తాయి. శుద్ధ నీరు, తటస్థ లవణాలు లిట్మస్ రంగును మార్చవు. ఇది ఆమ్ల–క్షార గుర్తింపులో అత్యంత ప్రాథమిక పరీక్ష.
క్షారాలు (Bases) నీటిలో కరిగినప్పుడు విడుదల చేసే అయాన్లు ఏవి?
A. హైడ్రోజన్ అయాన్లు (H⁺)
B. హైడ్రాక్సైడ్ అయాన్లు (OH⁻)
C. క్లోరైడ్ అయాన్లు (Cl⁻)
D. సోడియం అయాన్లు (Na⁺)
Answer & explanation
Correct: B — హైడ్రాక్సైడ్ అయాన్లు (OH⁻)
క్షారాలు నీటిలో OH⁻ అయాన్లను ఇస్తాయి. ఆమ్లాలు మాత్రం H⁺ అయాన్లను ఇస్తాయి – ఇదే రెండింటి మౌలిక తేడా. నీటిలో కరిగే క్షారాన్ని ఆల్కలీ అంటారు (ఉదా: NaOH, KOH).
అక్వా రీజియా (Aqua Regia) మిశ్రమంలో HCl : HNO₃ నిష్పత్తి ఎంత?
A. 1 : 3
B. 1 : 1
C. 3 : 1
D. 2 : 1
Answer & explanation
Correct: C — 3 : 1
అక్వా రీజియాలో 3 భాగాల హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం, 1 భాగం నైట్రిక్ ఆమ్లం ఉంటాయి. ఈ మిశ్రమం బంగారం, ప్లాటినం వంటి ఉత్తమ లోహాలను కూడా కరిగిస్తుంది; ఈ రెండు ఆమ్లాలు ఒంటరిగా వాటిని కరిగించలేవు.
'రసాయనాల రాజు (King of Chemicals)' అని ఏ ఆమ్లాన్ని పిలుస్తారు?
A. హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం (HCl)
B. ఎసిటిక్ ఆమ్లం
C. సిట్రిక్ ఆమ్లం
D. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం (H₂SO₄)
Answer & explanation
Correct: D — సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం (H₂SO₄)
పరిశ్రమల్లో అత్యంత విస్తృతంగా వాడే కారణంగా సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని రసాయనాల రాజు అంటారు. కార్ బ్యాటరీల్లో కూడా ఇదే వాడతారు. HCl జీర్ణాశయంలో ఉండే ఆమ్లం; ఎసిటిక్, సిట్రిక్ బలహీన సేంద్రియ ఆమ్లాలు.
గాఢ ఆమ్లాన్ని నీటితో కలిపేటప్పుడు పాటించాల్సిన సరైన జాగ్రత్త ఏది?
A. నీటిని ఆమ్లంలో వేగంగా పోయాలి
B. రెండింటినీ ఒకేసారి గిన్నెలో పోయాలి
C. ఆమ్లాన్ని వేడి చేసి నీటిలో కలపాలి
D. ఆమ్లాన్ని నెమ్మదిగా నీటిలో పోయాలి
Answer & explanation
Correct: D — ఆమ్లాన్ని నెమ్మదిగా నీటిలో పోయాలి
ఆమ్లాన్ని నెమ్మదిగా నీటిలో పోస్తూ కలపాలి. నీటిని ఆమ్లంలో పోస్తే విడుదలయ్యే తీవ్రమైన ఉష్ణం వల్ల ఆమ్లం చిమ్మి ప్రమాదం జరగవచ్చు. కాబట్టి 'ఆమ్లం నీటిలోకి' అనే నియమం పాటించాలి.
లోహాలు ఆమ్లాలతో చర్య జరిపినప్పుడు సాధారణంగా విడుదలయ్యే వాయువు ఏది?
A. కార్బన్ డయాక్సైడ్
B. ఆక్సిజన్
C. హైడ్రోజన్
D. నైట్రోజన్
Answer & explanation
Correct: C — హైడ్రోజన్
లోహం + ఆమ్లం → లవణం + హైడ్రోజన్ వాయువు. కార్బన్ డయాక్సైడ్ మాత్రం ఆమ్లాలు కార్బోనేట్లతో (ఉదా: వంట సోడా) చర్య జరిపినప్పుడు వస్తుంది. ఈ రెండు చర్యలను పోల్చి గుర్తుంచుకోవాలి.
నీటిలో కరిగే క్షారాలను ఆల్కలీలు అంటారు. ఉదా: సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ (NaOH), పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్ (KOH). అన్ని క్షారాలు నీటిలో కరగవు, కాబట్టి ప్రతి క్షారం ఆల్కలీ కాదు, కరిగేవి మాత్రమే ఆల్కలీలు.
HCl, H₂SO₄, HNO₃ బలమైన ఆమ్లాలు. ఎసిటిక్, సిట్రిక్, కార్బానిక్ ఆమ్లాలు బలహీనమైనవి. అందుకే వెనిగర్, నిమ్మరసం వంటి వాటిని ఆహారంలో సురక్షితంగా వాడగలం. ఈ ప్రశ్నలో బలమైన ఆమ్లం HCl; జీర్ణాశయంలో ఉండే ఆమ్లం కూడా ఇదే.
ఎరుపు లిట్మస్ను నీలంగా మార్చడం క్షారాల లక్షణం, ఆమ్లాలది కాదు. మిగతా మూడూ (నీలి లిట్మస్ ఎరుపు కావడం, కార్బోనేట్లతో CO₂ ఇవ్వడం, H⁺ ఇవ్వడం) ఆమ్లాల లక్షణాలే.