DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ & వ్యాధి నిర్ధారణ (DNA Fingerprinting)
Free practice MCQs with answers and explanations for DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ & వ్యాధి నిర్ధారణ (DNA Fingerprinting) in DNA టెక్నాలజీ, మూలకణాలు & జీనోమ్ (DNA & Stem Cells). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ పద్ధతిని కనుగొన్నది ఎవరు?
A. సర్ అలెక్ జెఫ్రీస్
B. కారీ ముల్లిస్
C. వాట్సన్
D. లాల్జీ సింగ్
Answer & explanation
Correct: A — సర్ అలెక్ జెఫ్రీస్
సర్ అలెక్ జెఫ్రీస్ 1984–85లో ఇంగ్లాండ్లోని లీసెస్టర్ విశ్వవిద్యాలయంలో DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ను కనుగొన్నారు. లాల్జీ సింగ్ భారతదేశంలో ఈ పద్ధతిని అభివృద్ధి చేసి పితామహుడయ్యారు; ముల్లిస్ PCR వ్యక్తి.
హైదరాబాద్ CCMB కు చెందిన డా. లాల్జీ సింగ్ను భారత DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ పితామహుడిగా పిలుస్తారు. స్వామినాథన్ హరిత విప్లవంతో, కలాం క్షిపణులతో, సారాభాయ్ అంతరిక్ష కార్యక్రమంతో ప్రసిద్ధులు.
తండ్రి-బిడ్డల సంబంధం నిర్ధారణకు ఉపయోగించే పరీక్ష ఏది?
A. ELISA
B. BCG పరీక్ష
C. DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్
D. క్రోమాటోగ్రఫీ
Answer & explanation
Correct: C — DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్
తల్లిదండ్రుల DNA నమూనాలు పిల్లల DNA తో సరిపోతాయో చూసి సంబంధం నిర్ధారించే పద్ధతి DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్. ELISA యాంటీజెన్/యాంటీబాడీలను గుర్తిస్తుంది; BCG క్షయ టీకా.
కోవిడ్-19 వంటి RNA వైరస్ల గుర్తింపుకు ఉపయోగించే పరీక్ష ఏది?
A. ELISA
B. సదరన్ బ్లాట్
C. రక్త పరీక్ష మాత్రమే
D. RT-PCR
Answer & explanation
Correct: D — RT-PCR
RT-PCR లో RNA ను DNA గా మార్చి PCR ద్వారా పెంచి వైరస్ను గుర్తిస్తారు; కోవిడ్-19 నిర్ధారణలో ఇది ప్రధాన పద్ధతి. ELISA సాధారణంగా HIV వంటి వాటిలో ప్రతిరక్షకాలను గుర్తిస్తుంది.
Correct: D — VNTR (Variable Number Tandem Repeats)
ఒక్కొక్కరిలో DNA లోని పునరావృత క్రమాల (VNTR) సంఖ్య వేరుగా ఉంటుంది; అదే ఫింగర్ప్రింటింగ్కు ఆధారం. ఇప్పుడు STR లు కూడా వాడుతున్నారు. క్రోమోజోముల సంఖ్య మనుషులందరిలో సమానమే.
DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్లో ఉపయోగించే సదరన్ బ్లాట్ పద్ధతిని అభివృద్ధి చేసినవారు ఎవరు?
A. ఎడ్విన్ సదరన్
B. అలెక్ జెఫ్రీస్
C. కారీ ముల్లిస్
D. ఫ్రెడరిక్ మీషర్
Answer & explanation
Correct: A — ఎడ్విన్ సదరన్
ఎడ్విన్ సదరన్ బ్లాటింగ్ పద్ధతిని అభివృద్ధి చేశారు; ఫింగర్ప్రింటింగ్ పద్ధతిలో కత్తిరింపు, జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ తర్వాత బ్లాటింగ్ చేసి ప్రోబ్తో గుర్తిస్తారు. జెఫ్రీస్ మొత్తం ఫింగర్ప్రింటింగ్ పద్ధతిని కనుగొన్నారు.
ఒకే అండం నుండి పుట్టిన కవలలు మినహా ఇద్దరి DNA ఒకేలా ఉండదని ఏ పద్ధతి ఆధారంగా చెబుతారు?
A. ELISA
B. DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్
C. BCG టీకా
D. క్లోనింగ్
Answer & explanation
Correct: B — DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్
DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ ప్రతి వ్యక్తికి ప్రత్యేకమైన పునరావృత క్రమాలను గుర్తిస్తుంది; ఒకే అండం నుండి పుట్టిన కవలల్లో మాత్రమే DNA ఒకేలా ఉంటుంది. ELISA, BCG ఈ ప్రత్యేకతను గుర్తించవు.
A. జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ → DNA సేకరణ → బ్లాటింగ్ → కత్తిరింపు → ప్రోబ్
B. DNA సేకరణ → రెస్ట్రిక్షన్ ఎంజైమ్తో కత్తిరింపు → జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ → బ్లాటింగ్ → ప్రోబ్తో గుర్తింపు
C. ప్రోబ్ → DNA సేకరణ → కత్తిరింపు → బ్లాటింగ్ → జెల్
D. బ్లాటింగ్ → కత్తిరింపు → DNA సేకరణ → జెల్ → ప్రోబ్
Answer & explanation
Correct: B — DNA సేకరణ → రెస్ట్రిక్షన్ ఎంజైమ్తో కత్తిరింపు → జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ → బ్లాటింగ్ → ప్రోబ్తో గుర్తింపు
DNA సేకరించి రెస్ట్రిక్షన్ ఎంజైమ్తో కత్తిరించి, జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్లో వేరు చేసి, బ్లాటింగ్ చేసి, ప్రోబ్తో గుర్తించడం సరైన క్రమం. ఇతర క్రమాల్లో ముక్కలు తయారుకాకముందే వేరు చేయడం వంటి అసాధ్య దశలు ఉన్నాయి.
విటమిన్ల పరిమాణం కొలవడం DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ ఉపయోగం కాదు. నేరస్థుల గుర్తింపు, పితృత్వ నిర్ధారణ, విపత్తుల్లో మృతదేహాల గుర్తింపు, అంతరించే జంతువుల పరిరక్షణ, వారసత్వ వ్యాధుల పరీక్షలు దీని ఉపయోగాలు.
హైదరాబాద్కు సంబంధించిన కింది ప్రకటనల్లో సరైనవి ఏవి? 1) CCMB లో డా. లాల్జీ సింగ్ DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ను భారత్లో అభివృద్ధి చేశారు. 2) CDFD DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్, డయాగ్నోస్టిక్స్లో ప్రముఖ సంస్థ. 3) NCCS హైదరాబాద్లో ఉంది.
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
డా. లాల్జీ సింగ్ (CCMB) భారత DNA ఫింగర్ప్రింటింగ్ పితామహుడు; CDFD (హైదరాబాద్) ఈ రంగంలో ప్రముఖ సంస్థ. NCCS (నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ సెల్ సైన్స్) పుణెలో ఉంది, హైదరాబాద్లో కాదు. కాబట్టి 3 తప్పు.