Free practice MCQs with answers and explanations for మొక్కల కణజాల వర్ధనం (Plant Tissue Culture) in బయోటెక్నాలజీ & ఉపయోగాలు (Biotechnology Basics). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కణజాల వర్ధనానికి (Tissue Culture) ఆధారమైన సామర్థ్యం ఏది?
A. టోటిపొటెన్సీ
B. ఎమల్సీకరణ
C. వ్యాపనం
D. భాష్పోత్సేకం
Answer & explanation
Correct: A — టోటిపొటెన్సీ
ఒక్క కణం నుండి పూర్తి మొక్క ఎదిగే సామర్థ్యాన్ని టోటిపొటెన్సీ అంటారు; టిష్యూ కల్చర్కు ఇదే ఆధారం. మిగతావి ఇతర జీవ ప్రక్రియల పేర్లు, కణజాల వర్ధనంతో సంబంధం లేనివి.
మొక్కల కణజాల వర్ధనానికి పునాది వేసిన శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
A. కారీ ముల్లిస్
B. గాట్లీబ్ హేబర్లాండ్ట్
C. కోహెన్
D. జెన్నర్
Answer & explanation
Correct: B — గాట్లీబ్ హేబర్లాండ్ట్
గాట్లీబ్ హేబర్లాండ్ట్ మొక్కల కణజాల వర్ధనానికి పునాది వేశారు, అందువల్ల ఆయన్ను పితామహుడిగా పిలుస్తారు. కారీ ముల్లిస్ PCR ను కనుగొన్నారు; కోహెన్ రీకాంబినెంట్ DNA తయారీలో పాల్గొన్నారు; జెన్నర్ టీకాల పితామహుడు.
కణజాల వర్ధనంలో పెంచడానికి తీసుకునే మొక్క భాగాన్ని ఏమంటారు?
A. కాల్లస్
B. ప్లాస్మిడ్
C. ఎక్స్ప్లాంట్ (Explant)
D. వెక్టర్
Answer & explanation
Correct: C — ఎక్స్ప్లాంట్ (Explant)
ప్రయోగశాలలో పెంచడానికి తీసుకున్న మొక్క భాగమే ఎక్స్ప్లాంట్. దాని నుండి పెరిగే విభజన చెందే కణాల ముద్ద కాల్లస్. ప్లాస్మిడ్, వెక్టర్ జన్యు ఇంజనీరింగ్కు సంబంధించిన పదాలు.
మెరిస్టెమ్ కల్చర్ ద్వారా పొందే ప్రధాన ప్రయోజనం ఏది?
A. వైరస్ లేని మొక్కలు
B. ఆల్కహాల్ ఉత్పత్తి
C. పాల నుండి పెరుగు
D. రేబీస్ టీకా
Answer & explanation
Correct: A — వైరస్ లేని మొక్కలు
మెరిస్టెమ్ (వృద్ధి కణజాలం) కల్చర్ ద్వారా వైరస్ సోకని, వ్యాధిరహిత మొక్కలు లభిస్తాయి. ఆల్కహాల్ ఉత్పత్తి ఈస్ట్ కిణ్వనం ద్వారా; పెరుగు లాక్టోబాసిల్లస్ ద్వారా; రేబీస్ టీకా పాశ్చర్ కనుగొన్నారు.
మురాషిగే-స్కూగ్ (MS) మాధ్యమంలో పోషకాలు, చక్కెర, ఆక్సిన్లు, సైటోకైనిన్లు ఉంటాయి; ఇది టిష్యూ కల్చర్లో బాగా వాడతారు. బెనెడిక్ట్ ద్రావణం చక్కెర పరీక్షకు వాడతారు. మిగతా పేర్లు ఇక్కడ సరిపోవు.
టిష్యూ కల్చర్ గురించి సరైన కలయిక ఏది? 1) ఆధారం టోటిపొటెన్సీ. 2) ఆక్సిన్ ఎక్కువైతే కొమ్మలు ఏర్పడతాయి. 3) సైటోకైనిన్ ఎక్కువైతే కొమ్మలు/మొగ్గలు ఏర్పడతాయి.
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 3 మాత్రమే
టిష్యూ కల్చర్కు ఆధారం టోటిపొటెన్సీ. సైటోకైనిన్ ఎక్కువైతే కొమ్మలు/మొగ్గలు, ఆక్సిన్ ఎక్కువైతే వేర్లు ఏర్పడతాయి. కాబట్టి 2 తప్పు, 1, 3 సరైనవి. ఈ ఆక్సిన్-సైటోకైనిన్ నిష్పత్తి కణజాల వర్ధనంలో కీలకం.
పాలను పెరుగుగా మార్చడం లాక్టోబాసిల్లస్ చేసే కిణ్వనం; ఇది టిష్యూ కల్చర్ ఉపయోగం కాదు. అరటి, ఆర్కిడ్, చెరకు వంటి వాటి భారీ ఉత్పత్తి, అరుదైన మొక్కల సంరక్షణ, వైరస్ లేని మొక్కల తయారీ టిష్యూ కల్చర్ ప్రయోజనాలు.
Correct: C — ఎక్స్ప్లాంట్ → కాల్లస్ → కొత్త మొక్క
మొక్క భాగం (ఎక్స్ప్లాంట్) పోషక మాధ్యమంపై పెట్టినప్పుడు విభజన చెందే కణాల ముద్ద (కాల్లస్) ఏర్పడుతుంది; దాని నుండి హార్మోన్ల సమతుల్యంతో వేర్లు, కొమ్మలు ఏర్పడి కొత్త మొక్క తయారవుతుంది. కాబట్టి మొదటి క్రమం సరైనది.
తక్కువ సమయంలో వేలాది ఒకేలాంటి మొక్కలను తయారు చేసే టిష్యూ కల్చర్ పద్ధతిని ఏమంటారు?
A. కిణ్వనం (Fermentation)
B. సూక్ష్మప్రవర్ధనం (Micropropagation)
C. బయోరెమిడియేషన్
D. ఎమల్సీకరణ
Answer & explanation
Correct: B — సూక్ష్మప్రవర్ధనం (Micropropagation)
సూక్ష్మప్రవర్ధనం ద్వారా ఒకే మాతృ మొక్క నుండి వేలాది ఒకేలాంటి మొక్కలను ప్రయోగశాలలో తయారు చేయవచ్చు; అరటి, ఆర్కిడ్, చెరకు వంటి వాటిలో ఇది విస్తృతంగా వాడతారు. కిణ్వనం సూక్ష్మజీవులతో జరిగే ప్రక్రియ; బయోరెమిడియేషన్ కాలుష్య శుద్ధి; ఎమల్సీకరణ కొవ్వుల జీర్ణక్రియలో భాగం.