Back to chapter

రిజర్వేషన్ విధానం (Reservation Policy) · Practice MCQs

Free practice MCQs with answers and explanations for రిజర్వేషన్ విధానం (Reservation Policy) (సంక్షేమ విధానాలు (Social Welfare Policies)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.

Q51Hard

ఇందిరా సాహ్ని తీర్పుకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. OBC 27% రిజర్వేషన్ చెల్లుబాటు అయింది. 2. క్రీమీ లేయర్ మినహాయింపు తప్పనిసరి అని చెప్పింది. 3. ఆ తీర్పు ప్రకారం ఆర్టికల్ 16(4) పదోన్నతుల్లో కూడా పూర్తిగా వర్తిస్తుంది. ఏవి సరైనవి?

  1. A. 1, 2 మాత్రమే
  2. B. 2, 3 మాత్రమే
  3. C. 1, 3 మాత్రమే
  4. D. 1, 2, 3
Answer & explanation

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: ఆ తీర్పు ప్రకారం ఆర్టికల్ 16(4) కింద రిజర్వేషన్లు ప్రారంభ నియామకాల్లో మాత్రమే, పదోన్నతుల్లో కాదు; దీన్ని 77వ సవరణ (1995) ద్వారా సరిదిద్దారు.

Revise related study notes
Q52Hard

కింది కేసు–అంశం జతల్లో సరికానిది ఏది?

  1. A. ఎం. నాగరాజ్ (2006) – పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్‌కు డేటా సమీకరణ
  2. B. అశోక్ కుమార్ ఠాకూర్ (2008) – కేంద్ర విద్యా సంస్థల్లో OBC 27% సమర్థన
  3. C. జనహిత్ అభియాన్ (2022) – EWS 10% సమర్థన
  4. D. చంపకం దొరైరాజన్ (1951) – OBC క్రీమీ లేయర్
Answer & explanation

Correct: D — చంపకం దొరైరాజన్ (1951) – OBC క్రీమీ లేయర్

చంపకం దొరైరాజన్ కేసు (1951) కులం ఆధారంగా కళాశాల సీట్ల కమ్యూనల్ జి.ఓ.ను కొట్టివేసింది, దీనివల్ల ఆర్టికల్ 15(4) వచ్చింది; క్రీమీ లేయర్ అంశం ఇందిరా సాహ్ని తీర్పులో వచ్చింది.

Revise related study notes
Q53Hard

జనహిత్ అభియాన్ కేసు (2022 నవంబర్) లో EWS 10%ను సుప్రీంకోర్టు ఏ మెజారిటీతో సమర్థించింది?

  1. A. 5:0
  2. B. 3:2
  3. C. 4:1
  4. D. 2:3 వ్యతిరేకంగా
Answer & explanation

Correct: B — 3:2

జనహిత్ అభియాన్ (2022 నవంబర్) కేసులో 103వ సవరణ (EWS 10%) ను సుప్రీంకోర్టు 3:2 మెజారిటీతో సమర్థించింది. ఇది ఏకగ్రీవ తీర్పు కాదు, మూడు న్యాయమూర్తులు అనుకూలంగా, ఇద్దరు వ్యతిరేకంగా ఉన్నారు.

Revise related study notes
Q54Hard

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. కేంద్ర రిజర్వేషన్లు: SC 15%, ST 7.5%, OBC 27%, EWS 10%. 2. EWS కోసం కుటుంబ వార్షిక ఆదాయం ₹8 లక్షల లోపు ఉండాలి (ఇతర షరతులతో). 3. క్షితిజ సమాంతర రిజర్వేషన్ SC, ST, OBC, EWSలకు వర్తిస్తుంది. ఏవి సరైనవి?

  1. A. 1, 2 మాత్రమే
  2. B. 2, 3 మాత్రమే
  3. C. 1, 3 మాత్రమే
  4. D. 1, 2, 3
Answer & explanation

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: SC, ST, OBC, EWS నిలువు (Vertical) రిజర్వేషన్లు; క్షితిజ సమాంతర రిజర్వేషన్లు మహిళలు, దివ్యాంగులు, మాజీ సైనికులకు ఉంటాయి. కేంద్ర శాతాలు (15, 7.5, 27, 10) వర్గాల వారీ నిలువు రిజర్వేషన్లు; దివ్యాంగులకు 4% వంటివి ప్రతి వర్గంలో వర్తించే క్షితిజ సమాంతర రిజర్వేషన్లు; EWS ఆదాయ పరిమితి ₹8 లక్షలు.

Revise related study notes
Q55Hard

కింది రిజర్వేషన్ శాతాల జతల్లో సరికానిది ఏది?

  1. A. దివ్యాంగులు – ఉద్యోగాల్లో 4%
  2. B. EWS – 10%
  3. C. OBC – 27%
  4. D. ST – 15%
Answer & explanation

Correct: D — ST – 15%

ST రిజర్వేషన్ 7.5%, 15% SC రిజర్వేషన్. మిగిలిన జతలు సరైనవి: దివ్యాంగులకు 4% (RPwD చట్టం 2016), EWS 10%, OBC 27%. కేంద్ర SC రిజర్వేషన్ 15%, ST 7.5% అనే విషయం గుర్తుంచుకోవాలి; ST 15% అనేది తప్పు జతలో ఉండే సాధారణ గందరగోళం.

Revise related study notes
Q56Hard

తమిళనాడు 69% రిజర్వేషన్ చట్టాన్ని (1993) కాపాడిన రాజ్యాంగ ఏర్పాటు ఏది?

  1. A. తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లో చేర్చడం
  2. B. ఐదో షెడ్యూల్‌లో చేర్చడం
  3. C. ఆర్టికల్ 244(2)
  4. D. ఆర్టికల్ 275
Answer & explanation

Correct: A — తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లో చేర్చడం

తమిళనాడు 69% రిజర్వేషన్ చట్టం (1993)ను 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చి కాపాడారు; అయితే కోయెల్హో కేసు (2007) తర్వాత 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలపై న్యాయసమీక్ష సాధ్యమే.

Revise related study notes
Q57Hard

కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. రిజర్వేషన్లపై ఒక విమర్శ క్రీమీ లేయర్ వర్గాలే ఎక్కువ లబ్ధి పొందుతున్నారని. 2. ఉపవర్గీకరణ అత్యంత వెనుకబడిన కులాలకు లబ్ధి కలిగించగలదని ఒక సూచన. 3. రిజర్వేషన్లు మెరిట్‌ను పూర్తిగా పెంచుతాయనే వాదన విమర్శకుల వాదన. ఏవి సరైనవి?

  1. A. 1, 2 మాత్రమే
  2. B. 2, 3 మాత్రమే
  3. C. 1, 3 మాత్రమే
  4. D. 1, 2, 3
Answer & explanation

Correct: A — 1, 2 మాత్రమే

1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: మెరిట్‌కు అన్యాయం జరుగుతుందనేది విమర్శకుల వాదన; రిజర్వేషన్లు మెరిట్‌ను పూర్తిగా పెంచుతాయనేది కాదు. విమర్శల్లో మెరిట్‌కు అన్యాయం, ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాలు, క్రీమీ లేయర్ లబ్ధి ఉన్నాయి; సంస్కరణ సూచనల్లో ఉపవర్గీకరణ, క్రీమీ లేయర్ నిబంధనలు ఉన్నాయి. దావీందర్ సింగ్ (2024) ఉపవర్గీకరణను అనుమతించింది.

Revise related study notes
Q58Hard

కింది సమర్థన–విమర్శ జతల్లో సరికానిది ఏది?

  1. A. సమర్థన – చారిత్రక అన్యాయాలకు పరిహారం
  2. B. సమర్థన – సమ్మిళిత అభివృద్ధి
  3. C. విమర్శ – లబ్ధి ఒక తరం దాటి కొనసాగడం
  4. D. విమర్శ – సమాన ప్రాతినిధ్యం
Answer & explanation

Correct: D — విమర్శ – సమాన ప్రాతినిధ్యం

సమాన ప్రాతినిధ్యం రిజర్వేషన్ల సమర్థన, విమర్శ కాదు. మిగిలిన జతలు సరైనవి. సమర్థనల్లో చారిత్రక అన్యాయాలకు పరిహారం, సమాన ప్రాతినిధ్యం, సామాజిక న్యాయం, సమ్మిళిత అభివృద్ధి ఉన్నాయి; విమర్శల్లో క్రీమీ లేయర్, మెరిట్, ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాలు, తరాల కొనసాగింపు ఉన్నాయి.

Revise related study notes
Q59Hard

ఐ.ఆర్. కోయెల్హో కేసు (2007) లో సుప్రీంకోర్టు ఏ కాల పరిమితిని ప్రస్తావించింది?

  1. A. 1950 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు
  2. B. 1991 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు
  3. C. 2000 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు
  4. D. 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు
Answer & explanation

Correct: D — 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు

కోయెల్హో కేసు (2007)లో 1973 (కేశవానంద భారతి తీర్పు సంవత్సరం) తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలను న్యాయసమీక్ష చేయవచ్చని తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ తీర్పు 9వ షెడ్యూల్ న్యాయసమీక్షకు అతీతం కాదని స్పష్టం చేసింది; తమిళనాడు 69% చట్టం (1993) 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చి కాపాడిన ఉదాహరణ.

Revise related study notes
Q60Hard

సుప్రీంకోర్టు 2018 జర్నైల్ సింగ్ తీర్పు, 2006 ఎం. నాగరాజ్ తీర్పుల్లో సాధారణ అంశం ఏమిటి?

  1. A. EWS రిజర్వేషన్
  2. B. తొమ్మిదో షెడ్యూల్ న్యాయసమీక్ష
  3. C. పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్
  4. D. ప్రైవేటు విద్యా సంస్థల రిజర్వేషన్
Answer & explanation

Correct: C — పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్

ఎం. నాగరాజ్ (2006) పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్‌కు డేటా సమీకరణ అవసరమని, జర్నైల్ సింగ్ (2018) పదోన్నతుల్లో క్రీమీ లేయర్ అంశాన్ని చర్చించాయి. కాబట్టి రెండింటి సాధారణ అంశం పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్.

Revise related study notes
0/0correct · 0/10 done
Question 51 of 600 answered
Q51Hard

ఇందిరా సాహ్ని తీర్పుకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. OBC 27% రిజర్వేషన్ చెల్లుబాటు అయింది. 2. క్రీమీ లేయర్ మినహాయింపు తప్పనిసరి అని చెప్పింది. 3. ఆ తీర్పు ప్రకారం ఆర్టికల్ 16(4) పదోన్నతుల్లో కూడా పూర్తిగా వర్తిస్తుంది. ఏవి సరైనవి?