గిరిజనుల భూమి, అటవీ హక్కుల చట్టాలు (PESA, Forest Rights Act, LTR)
Free practice MCQs with answers and explanations for గిరిజనుల భూమి, అటవీ హక్కుల చట్టాలు (PESA, Forest Rights Act, LTR) in SC, ST రక్షణ చట్టాలు (SC/ST Protection Laws). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఐదో షెడ్యూల్ ఏ ఆర్టికల్ కింద వస్తుంది?
A. ఆర్టికల్ 244(2)
B. ఆర్టికల్ 275
C. ఆర్టికల్ 342
D. ఆర్టికల్ 244(1)
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 244(1)
ఐదో షెడ్యూల్ ఆర్టికల్ 244(1) కింద, ఆరో షెడ్యూల్ ఆర్టికల్ 244(2) కింద వస్తాయి. ఐదో షెడ్యూల్లో గవర్నర్కు ప్రత్యేక అధికారాలు, గిరిజన సలహా మండలి ఉంటాయి.
ఆరో షెడ్యూల్ అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం రాష్ట్రాలకు వర్తిస్తుంది; ఇక్కడ స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా, ప్రాంతీయ మండళ్లు ఉంటాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు ఐదో షెడ్యూల్ కిందికి వస్తాయి.
PESA చట్టం 1996 డిసెంబర్ 24న వచ్చింది; భూరియా కమిటీ (1995) సిఫార్సులు దీనికి ఆధారం. 1970 LTR 1/70 సంవత్సరం, 2006 అటవీ హక్కుల చట్టం సంవత్సరం, 1908 ఛోటానాగపూర్ కౌలు చట్టం సంవత్సరం.
C. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో గిరిజన భూమిని గిరిజనేతరులకు బదిలీ చేయడంపై నిషేధం
D. అటవీ హక్కుల గుర్తింపు
Answer & explanation
Correct: C — షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో గిరిజన భూమిని గిరిజనేతరులకు బదిలీ చేయడంపై నిషేధం
ఆంధ్రప్రదేశ్ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంత భూ బదిలీ నియంత్రణ చట్టం 1970 (LTR 1/70) షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో గిరిజనుల భూమిని గిరిజనేతరులకు బదిలీ చేయడాన్ని నిషేధించింది; ఇది 1959 నియంత్రణ ఆధారంగా వచ్చింది.
అటవీ హక్కుల చట్టం 2006లో వచ్చినా నిబంధనలతో 2008 జనవరి 1 నుండి అమలైంది. 1996 డిసెంబర్ 24 PESA తేదీ, 1990 జనవరి 30 అట్రాసిటీ చట్టం అమలు తేదీ. FRA గ్రామసభ ద్వారా హక్కుల గుర్తింపు జరుగుతుందనే విషయం ప్రత్యేకత; ఇది షెడ్యూల్డ్ తెగలు, ఇతర సంప్రదాయ అటవీ నివాసులకు వర్తిస్తుంది.
FRA ప్రకారం వ్యక్తిగత హక్కుగా సాగు భూమి ఎన్ని హెక్టార్ల వరకు గుర్తిస్తారు?
A. 4 హెక్టార్ల వరకు
B. 1 హెక్టారు వరకు
C. 10 హెక్టార్ల వరకు
D. 25 హెక్టార్ల వరకు
Answer & explanation
Correct: A — 4 హెక్టార్ల వరకు
FRA వ్యక్తిగత హక్కులుగా 4 హెక్టార్ల వరకు సాగు భూమిని, సామూహిక హక్కులుగా చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులు, నీటి వనరులను గుర్తిస్తుంది; ఈ గుర్తింపు గ్రామసభ ద్వారా జరుగుతుంది.
LTR 1/70 ఆంధ్రప్రదేశ్ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంత భూ బదిలీ నియంత్రణ చట్టం; ఛోటానాగపూర్ కౌలు చట్టం 1908 జార్ఖండ్ ప్రాంతానికి సంబంధించింది. మిగిలిన జతలు సరైనవి. సమత తీర్పు (1997) గనుల లీజులపై, PESA (1996) గ్రామసభ అధికారాలపై ఉంది; భూరియా కమిటీ (1995) PESAకు ఆధారం; LTR 1/70 ఆంధ్రప్రదేశ్ చట్టం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. సమత తీర్పు షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో గిరిజనేతర కంపెనీలకు గనుల లీజు ఇవ్వరాదని చెప్పింది.
2. PESA గ్రామసభకు చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులపై అధికారాలు ఇచ్చింది.
3. ఐదో షెడ్యూల్ అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరంలకు వర్తిస్తుంది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: ఐదో షెడ్యూల్ ఈ నాలుగు రాష్ట్రాలు కాకుండా ఇతర రాష్ట్రాల షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది; ఆ నాలుగు ఆరో షెడ్యూల్ కిందకు వస్తాయి.
ఐదో షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో అమలులో ఉండే ప్రత్యేక ఏర్పాటు ఏది?
A. స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మండళ్లు
B. గిరిజన సలహా మండలి, గవర్నర్కు ప్రత్యేక అధికారాలు
C. రాష్ట్రపతి పాలన శాశ్వతంగా
D. కేంద్ర పోలీసు పాలన
Answer & explanation
Correct: B — గిరిజన సలహా మండలి, గవర్నర్కు ప్రత్యేక అధికారాలు
ఐదో షెడ్యూల్ ప్రాంతాల్లో గిరిజన సలహా మండలి, గవర్నర్కు భూ బదిలీ నియంత్రణ వంటి ప్రత్యేక అధికారాలు ఉంటాయి. స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మండళ్లు ఆరో షెడ్యూల్ ఏర్పాటు.