SC, ST ల కోసం రాజ్యాంగ రక్షణలు (Constitutional Safeguards for SC/ST)
Free practice MCQs with answers and explanations for SC, ST ల కోసం రాజ్యాంగ రక్షణలు (Constitutional Safeguards for SC/ST) in SC, ST రక్షణ చట్టాలు (SC/ST Protection Laws). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మానవ అక్రమ రవాణా, బలవంతపు చాకిరీని నిషేధించే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 17
B. ఆర్టికల్ 23
C. ఆర్టికల్ 24
D. ఆర్టికల్ 46
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 23
ఆర్టికల్ 23 మానవ అక్రమ రవాణా, బెగార్ (బలవంతపు చాకిరీ)ను నిషేధిస్తుంది. ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనం రద్దుకు సంబంధించింది, ఆర్టికల్ 46 SC, ST విద్యా-ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించే నిర్దేశిక సూత్రం. బంధిత కార్మిక చట్టం 1976 ఈ ఆర్టికల్ అమలుకే వచ్చింది.
జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల (ST) కమిషన్కు సంబంధించిన ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 338
B. ఆర్టికల్ 338B
C. ఆర్టికల్ 338A
D. ఆర్టికల్ 342
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 338A
జాతీయ ST కమిషన్ ఆర్టికల్ 338A కింద ఉంది; జాతీయ SC కమిషన్ ఆర్టికల్ 338 కింద ఉంది. 89వ సవరణ (2003) ద్వారా ఈ రెండు కమిషన్లు వేరయ్యాయి. ఆర్టికల్ 342 షెడ్యూల్డ్ తెగల జాబితా ప్రకటనకు సంబంధించింది.
SC జాబితా ఆర్టికల్ 341 ప్రకారం, ST జాబితా ఆర్టికల్ 342 ప్రకారం రాష్ట్రపతి నోటిఫికేషన్ ద్వారా ప్రకటిస్తారు. ఆర్టికల్ 340 వెనుకబడిన తరగతుల పరిస్థితిపై కమిషన్ నియామకం గురించి.
మొదట SC, ST కోసం ప్రత్యేక అధికారి (Special Officer) ఉండేవారు; 65వ సవరణ (1990)తో కమిషన్గా మారింది; 89వ సవరణ (2003)తో రెండు కమిషన్లుగా విడిపోయింది. ఈ క్రమం (ప్రత్యేక అధికారి, 1990లో కమిషన్, 2003లో రెండు కమిషన్లు) పరీక్షల్లో తరచుగా అడిగే చరిత్ర; ఆర్టికల్ 338 SC కమిషన్కు సంబంధించింది.
A. ఆర్టికల్ 15(2) – దుకాణాలు, హోటళ్లు, బావుల వినియోగంలో వివక్ష నిషేధం
B. ఆర్టికల్ 23 – బలవంతపు చాకిరీ నిషేధం
C. ఆర్టికల్ 275(1) – గిరిజన సంక్షేమ గ్రాంట్లు
D. ఆర్టికల్ 330 – జాతీయ SC కమిషన్
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 330 – జాతీయ SC కమిషన్
ఆర్టికల్ 330 లోక్సభలో SC, STలకు రిజర్వ్డ్ సీట్లకు సంబంధించింది; జాతీయ SC కమిషన్ ఆర్టికల్ 338 కింద ఉంది. మిగిలిన జతలు సరైనవి. ఆర్టికల్ 330, 332 రిజర్వ్డ్ సీట్లకు సంబంధించినవి కాగా కమిషన్లు ఆర్టికల్ 338 (SC), 338A (ST)లో ఉన్నాయి; ఈ ఆర్టికల్ సంఖ్యలు గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 89వ సవరణ (2003) SC, ST కమిషన్లను వేరు చేసింది.
2. జాతీయ SC కమిషన్కు 65వ సవరణ (1990) ద్వారా కమిషన్ హోదా వచ్చింది.
3. ఆర్టికల్ 342 SC జాబితాకు సంబంధించింది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: SC జాబితా ఆర్టికల్ 341కి సంబంధించింది, ఆర్టికల్ 342 ST జాబితాకు సంబంధించింది. ఈ రెండు ఆర్టికల్స్ను గందరగోళం చేయకూడదు. కమిషన్ చరిత్ర (ప్రత్యేక అధికారి → 65వ సవరణ 1990 → 89వ సవరణ 2003) గుర్తుంచుకోండి; 3వ ప్రకటనలో ఆర్టికల్ 342 బదులు 341 సరైనది.
ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనం రద్దు, ఆర్టికల్ 23 మానవ అక్రమ రవాణా, బలవంతపు చాకిరీ నిషేధం. SC జాబితా ఆర్టికల్ 341, ST జాబితా 342; కమిషన్లు ఆర్టికల్ 338, 338A కింద ఉన్నాయి.