భారత సమాజ లక్షణాలు (Features of Indian Society) · Practice MCQs

Correct: C — రాబర్ట్ రెడ్‌ఫీల్డ్

గొప్ప సంప్రదాయం, చిన్న సంప్రదాయం భావనలు రాబర్ట్ రెడ్‌ఫీల్డ్‌వి; భారతదేశంలో వీటిని మెకిమ్ మారియట్ వంటివారు అన్వయించారు. సంస్కృతీకరణ, పాశ్చాత్యీకరణ శ్రీనివాస్ భావనలు.

Correct: B — పాశ్చాత్యీకరణ (Westernisation)

పాశ్చాత్యీకరణ అంటే బ్రిటిష్ పాలన వల్ల వచ్చిన పాశ్చాత్య దుస్తులు, విద్య, సాంకేతికత, ఆలోచనా విధానం ప్రభావం; దీన్ని కూడా శ్రీనివాస్ వివరించారు. పట్టణీకరణ అంటే గ్రామాల నుండి నగరాలకు వలస పెరగడం.

Correct: A — సామాజిక జీవితంలో మత ప్రభావం తగ్గడం

లౌకికీకరణ అంటే సామాజిక జీవితంలో మత ప్రభావం తగ్గడం. పై కులం ఆచారాల అనుకరణ సంస్కృతీకరణ, గ్రామాల నుండి నగరాలకు వలస పట్టణీకరణ. లౌకికీకరణ ఆధునికీకరణ ఫలితంగా జరిగే మార్పు; భారత సందర్భంలో మతం కులం, కుటుంబం, ఆచారాలతో విడదీయరానంతగా ముడిపడి ఉంది.

Correct: D — బంధుత్వ వ్యవస్థ ('కిన్‌షిప్ ఆర్గనైజేషన్ ఇన్ ఇండియా')

ఇరావతి కర్వే 'కిన్‌షిప్ ఆర్గనైజేషన్ ఇన్ ఇండియా' ద్వారా బంధుత్వ వ్యవస్థపై రాశారు. తంజావూరు అధ్యయనం ఆండ్రే బెతేయ్ 'కాస్ట్, క్లాస్ అండ్ పవర్'. కర్వే ఉమ్మడి కుటుంబ నిర్వచనం కూడా ఇచ్చారు (ఒకే ఇల్లు, ఒకే వంటగది, ఉమ్మడి ఆస్తి, ఉమ్మడి పూజ); ఆమె పని బంధుత్వం, కుటుంబ నిర్మాణ అధ్యయనం.

Correct: C — సంప్రదాయం–ఆధునికత సంఘర్షణ

డి.పి. ముఖర్జీ సంప్రదాయం–ఆధునికత సంఘర్షణపై రాశారు. కుల వ్యవస్థలో పవిత్రత–అపవిత్రత డ్యూమాంట్ సిద్ధాంతం; బంధుత్వం కర్వే అంశం. ముఖర్జీ సంప్రదాయ విలువలు, ఆధునిక ఆలోచనల మధ్య ఘర్షణను విశ్లేషించారు; భారత సమాజ శాస్త్రంలో ఇది కీలక చర్చాంశం.

Correct: B — కాస్ట్, క్లాస్ అండ్ పవర్

బెతేయ్ 'కాస్ట్, క్లాస్ అండ్ పవర్' తంజావూరు గ్రామ అధ్యయనం. రిమెంబర్డ్ విలేజ్ శ్రీనివాస్‌ది, ఇండియన్ విలేజ్ దుబేది, హోమో హైరార్కికస్ డ్యూమాంట్‌ది. బెతేయ్ అధ్యయనం కులం, వర్గం, అధికారం మధ్య సంబంధాన్ని తంజావూరు గ్రామంలో విశ్లేషించింది; గ్రామాల అధ్యయన సంప్రదాయంలో ఇది ముఖ్యమైన రచన.

Correct: A — నాలుగు వర్ణాలు, నాలుగు ఆశ్రమాలు

వర్ణాశ్రమ ధర్మంలో నాలుగు వర్ణాలు (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర), నాలుగు ఆశ్రమాలు (బ్రహ్మచర్య, గృహస్థ, వానప్రస్థ, సన్యాస) ఉంటాయి. వర్ణాలు (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర), ఆశ్రమాలు (బ్రహ్మచర్య, గృహస్థ, వానప్రస్థ, సన్యాస) వేర్వేరు; రెండింటి సంఖ్య నాలుగే, పురుషార్థాలు కూడా నాలుగే.

Correct: D — కుటుంబంలో పురుషుల ఆధిపత్యం ఉండే వ్యవస్థ

పితృస్వామ్యం అంటే కుటుంబంలో పురుషుల ఆధిపత్యం ఉండే వ్యవస్థ; మేఘాలయలోని ఖాసీ, గారో తెగల్లో మాత్రం మాతృస్వామ్యం ఉంటుంది. భారత సమాజంలో సాధారణంగా పితృస్వామ్యమే ఉంటుంది; ఖాసీ, గారో తెగల్లో మాతృస్వామ్యం ఉంటుంది కాబట్టి అది మినహాయింపు.

Correct: C — కులం, ఉమ్మడి కుటుంబం, వర్ణాశ్రమం

సంప్రదాయ భారత సమాజ మూలాలు కులం, ఉమ్మడి కుటుంబం, వర్ణాశ్రమం; ఇవి వేల సంవత్సరాలుగా సమాజ నిర్మాణానికి ఆధారం. పారిశ్రామికీకరణ, పట్టణీకరణ ఆధునిక మార్పులు. ఈ సంప్రదాయ మూలాలకు తోడు పురుషార్థాలు, పితృస్వామ్యం, సోపానక్రమం, మతం ప్రాధాన్యం కూడా భారత సమాజ నిర్మాణ లక్షణాలుగా పేర్కొంటారు.

Correct: B — పుదుచ్చేరి (1037)

2011 లెక్కల ప్రకారం కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో అత్యధిక లింగ నిష్పత్తి పుదుచ్చేరిది (1037); రాష్ట్రాల్లో అత్యధికం కేరళ (1084), అత్యల్పం హర్యానా (879). ఢిల్లీ, చండీగఢ్ ఈ జాబితాలో అత్యధికం కావు.