భారత గ్రామీణ సమాజం – లక్షణాలు, అధ్యయనాలు (Indian Village Society)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత గ్రామీణ సమాజం – లక్షణాలు, అధ్యయనాలు (Indian Village Society) in భారత సమాజ లక్షణాలు (Features of Indian Society). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జజ్మానీ వ్యవస్థను వివరించిన పండితుడు ఎవరు?
A. చార్లెస్ మెట్‌కాఫ్
B. వైజర్ (W.H. Wiser)
C. ఎస్.సి. దుబే
D. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
Answer & explanation
Correct: B — వైజర్ (W.H. Wiser)
వైజర్ 1936లో 'ది హిందూ జజ్మానీ సిస్టమ్' పుస్తకంలో జజ్మానీ వ్యవస్థను వివరించారు. మెట్‌కాఫ్ భారత గ్రామాలను 'చిన్న గణతంత్రాలు' అన్నారు; దుబే, శ్రీనివాస్ గ్రామ అధ్యయనాలు చేశారు.
భారత గ్రామాలను 'చిన్న గణతంత్రాలు (Little Republics)' అన్న బ్రిటిష్ అధికారి ఎవరు?
A. చార్లెస్ మెట్‌కాఫ్
B. వైజర్
C. లార్డ్ కారన్‌వాలిస్
D. విలియం బెంటింక్
Answer & explanation
Correct: A — చార్లెస్ మెట్‌కాఫ్
బ్రిటిష్ అధికారి చార్లెస్ మెట్‌కాఫ్ భారత గ్రామాలను 'చిన్న గణతంత్రాలు' అన్నారు; గ్రామాలు స్వయం సమృద్ధంగా ఉండేవనే భావనతో ఈ పదం వచ్చింది. జజ్మానీ వ్యవస్థను వైజర్ వివరించారు.
జజ్మానీ వ్యవస్థలో సేవలు అందించే వడ్రంగి, చాకలి, మంగలి వంటి కులాలను ఏమంటారు?
A. జజ్మాన్
B. కర్త
C. దళితులు
D. కామిన్
Answer & explanation
Correct: D — కామిన్
జజ్మానీ వ్యవస్థలో సేవలు పొందే భూస్వామి కుటుంబం జజ్మాన్; సేవలు అందించే వడ్రంగి, చాకలి, మంగలి, కుమ్మరి వంటి కులాలు కామిన్. పంట కోత తర్వాత ధాన్యం రూపంలో వాటా ఇచ్చే పద్ధతి దీనికి ఉదాహరణ.
ఎస్.సి. దుబే 'ఇండియన్ విలేజ్' అధ్యయనం చేసిన గ్రామం ఏది?
A. రాంపుర (కర్ణాటక)
B. తంజావూరు (తమిళనాడు)
C. శామీర్‌పేట్ (హైదరాబాద్ సమీపం)
D. కూర్గ్ (కర్ణాటక)
Answer & explanation
Correct: C — శామీర్‌పేట్ (హైదరాబాద్ సమీపం)
ఎస్.సి. దుబే హైదరాబాద్ సమీపంలోని శామీర్‌పేట్ గ్రామాన్ని 'ఇండియన్ విలేజ్' పుస్తకం కోసం అధ్యయనం చేశారు. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్ 'ది రిమెంబర్డ్ విలేజ్' కోసం కర్ణాటకలోని రాంపుర గ్రామాన్ని అధ్యయనం చేశారు.
ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్ 'ది రిమెంబర్డ్ విలేజ్' ఏ గ్రామ అధ్యయనం?
A. శామీర్‌పేట్
B. రాంపుర (కర్ణాటక)
C. తంజావూరు
D. కూర్గ్
Answer & explanation
Correct: B — రాంపుర (కర్ణాటక)
'ది రిమెంబర్డ్ విలేజ్' కర్ణాటకలోని రాంపుర గ్రామ అధ్యయనం. శామీర్‌పేట్ దుబే అధ్యయనం, తంజావూరు ఆండ్రే బెతేయ్ 'కాస్ట్, క్లాస్ అండ్ పవర్' అధ్యయనం. రాంపుర అధ్యయనం శ్రీనివాస్ గ్రామ అధ్యయన రచన; సంస్కృతీకరణ భావన మాత్రం కూర్గ్ అధ్యయనంలో వచ్చింది. ఈ రెండింటిని గందరగోళం చేయకూడదు.
A. వ్యవసాయ యాంత్రీకరణ, డబ్బు ఆధారిత లావాదేవీలు, వలసలు
B. ధాన్యం రూపంలో చెల్లింపులు పెరగడం
C. కుల పంచాయతీల బలపడటం
D. ఉమ్మడి కుటుంబాల పెరుగుదల
Answer & explanation
Correct: A — వ్యవసాయ యాంత్రీకరణ, డబ్బు ఆధారిత లావాదేవీలు, వలసలు
వ్యవసాయ యాంత్రీకరణ, డబ్బు ఆధారిత లావాదేవీలు, వలసల వల్ల జజ్మానీ వ్యవస్థ బలహీనపడింది. ధాన్యం రూపంలో వాటా ఇవ్వడం ఆ వ్యవస్థ లక్షణమే కానీ బలహీనపడటానికి కారణం కాదు.
రాంపుర (కర్ణాటక) శ్రీనివాస్ 'ది రిమెంబర్డ్ విలేజ్'; శామీర్‌పేట్ (హైదరాబాద్ సమీపం) దుబే 'ఇండియన్ విలేజ్'. ఇతర ఎంపికల్లో పండితులు తారుమారయ్యారు. గ్రామ అధ్యయన పుస్తకాలు: రాంపుర – ది రిమెంబర్డ్ విలేజ్ (శ్రీనివాస్), శామీర్‌పేట్ – ఇండియన్ విలేజ్ (దుబే), తంజావూరు – కాస్ట్, క్లాస్ అండ్ పవర్ (బెతేయ్).
జజ్మానీ వ్యవస్థకు సంబంధించిన కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. వైజర్ 1936లో 'ది హిందూ జజ్మానీ సిస్టమ్' రాశారు.
2. జజ్మాన్ అంటే సేవలు అందించే కులం.
3. కామిన్ అంటే సేవలు పొందే భూస్వామి.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే
1 మాత్రమే సరైనది. 2, 3 తప్పు: జజ్మాన్ సేవలు పొందే భూస్వామి కుటుంబం, కామిన్ సేవలు అందించే వడ్రంగి, చాకలి, మంగలి వంటి కులాలు; ప్రకటనల్లో వీటిని తారుమారు చేశారు.
భారత గ్రామ లక్షణాలు: వ్యవసాయ ఆధారిత జీవనం, కులం ఆధారంగా సామాజిక అంతస్తులు, ఉమ్మడి కుటుంబాలు, పరస్పర ఆధారపడటం. పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి ఆధారిత జీవనం గ్రామ లక్షణం కాదు.