కుటుంబం & వివాహం (Family & Marriage) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for కుటుంబం & వివాహం (Family & Marriage) (భారత సామాజిక నిర్మాణం (Indian Social Structure)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
కుటుంబానికి నిర్వచనం 'పిల్లల జననం, పెంపకానికి తగినంత నిర్దిష్టంగా, శాశ్వతంగా ఉండే లైంగిక సంబంధం కలిగిన సమూహం' ఎవరిది?
A. మెకైవర్
B. ఇరావతి కర్వే
C. ఎ.ఎం. షా
D. వైజర్
Answer & explanation
Correct: A — మెకైవర్
ఈ నిర్వచనం మెకైవర్ (MacIver)ది. ఇరావతి కర్వే ఉమ్మడి కుటుంబాన్ని ఒకే ఇల్లు, ఒకే వంటగది, ఉమ్మడి ఆస్తి, ఉమ్మడి పూజ ఆధారంగా నిర్వచించారు. ఎ.ఎం. షా కుటుంబ నిర్మాణ మార్పులను అధ్యయనం చేశారు.
పితృవంశ (Patrilineal) కుటుంబంలో వారసత్వం ఎటువైపు ఉంటుంది?
A. తల్లి వైపు
B. ఇరువైపులా సమానంగా
C. మామ వైపు
D. తండ్రి వైపు
Answer & explanation
Correct: D — తండ్రి వైపు
పితృవంశ కుటుంబంలో వారసత్వం తండ్రి వైపు సాగుతుంది; మాతృవంశ కుటుంబంలో తల్లి వైపు. పితృస్వామ్య కుటుంబంలో అధికారం తండ్రికి ఉంటుంది. వంశ పరంపర, అధికారం, నివాసం అనే మూడు భిన్న అంశాలను కలపకూడదు.
కుటుంబ విధులు సంతానోత్పత్తి, పిల్లల సామాజికీకరణ, ఆర్థిక భద్రత, భావోద్వేగ మద్దతు, వృద్ధుల సంరక్షణ. వస్తువుల తయారీ పరిశ్రమ నడపడం కుటుంబ ప్రధాన విధి కాదు, అది ఆర్థిక సంస్థల పని.
ఉమ్మడి కుటుంబానికి 'ఒకే ఇల్లు, ఒకే వంటగది, ఉమ్మడి ఆస్తి, ఉమ్మడి పూజ' నిర్వచనం ఇచ్చినవారు ఎవరు?
A. మెకైవర్
B. ఇరావతి కర్వే
C. ఎ.ఎం. షా
D. ఎస్.సి. దుబే
Answer & explanation
Correct: B — ఇరావతి కర్వే
ఉమ్మడి కుటుంబ నిర్వచనం ఇరావతి కర్వేది. మెకైవర్ సాధారణ కుటుంబ నిర్వచనం ఇచ్చారు; ఎ.ఎం. షా కుటుంబ నిర్మాణ మార్పులపై అధ్యయనం చేశారు; ఎస్.సి. దుబే గ్రామ అధ్యయనం (ఇండియన్ విలేజ్) చేశారు.
ఎ.ఎం. షా అధ్యయనం ప్రకారం కేంద్రక కుటుంబాలు పెరిగినా ఏది కొనసాగుతుంది?
A. బంధుత్వ బంధాలు
B. ఉమ్మడి ఆస్తి పూర్తిగా
C. కర్త అధికారం పూర్తిగా
D. కుల వ్యవస్థ రద్దు
Answer & explanation
Correct: A — బంధుత్వ బంధాలు
ఎ.ఎం. షా కేంద్రక కుటుంబాలు పెరిగినా బంధుత్వ బంధాలు కొనసాగుతాయని చెప్పారు. పట్టణీకరణ, వలసలు, విద్య, స్త్రీల ఉద్యోగాలు, వ్యక్తివాదం కేంద్రక కుటుంబాల పెరుగుదలకు కారణాలు.
తరవాడ్ వ్యవస్థను రద్దు చేసిన కేరళ చట్టం ఏ సంవత్సరంలోనిది?
A. 1955
B. 1961
C. 2005
D. 1975
Answer & explanation
Correct: D — 1975
కేరళ ఉమ్మడి హిందూ కుటుంబ వ్యవస్థ (రద్దు) చట్టం 1975 ద్వారా నాయర్ల తరవాడ్ వ్యవస్థ రద్దయింది. 1955 హిందూ వివాహ చట్టం, 1961 వరకట్న నిషేధం, 2005 వారసత్వ సవరణ వేర్వేరు చట్టాలు.
ఉన్నత కులం పురుషుడు, తక్కువ కులం స్త్రీ వివాహాన్ని ఏమంటారు?
A. ప్రతిలోమ వివాహం (Hypogamy)
B. అంతర్వివాహం
C. అనులోమ వివాహం (Hypergamy)
D. బహిర్వివాహం
Answer & explanation
Correct: C — అనులోమ వివాహం (Hypergamy)
ఉన్నత కులం పురుషుడు తక్కువ కులం స్త్రీని వివాహం చేసుకుంటే అనులోమం (Hypergamy); సమాజం దీన్ని అంగీకరించింది. దీనికి వ్యతిరేకంగా ఉన్నత కులం స్త్రీ, తక్కువ కులం పురుషుడు అయితే ప్రతిలోమం, ఇది సంప్రదాయంగా నిషిద్ధం.
ఒకరి తర్వాత మరొకరిని చేసుకుంటూ వరుస వివాహాలు చేసుకోవడాన్ని ఏమంటారు?
A. బహుభర్తృత్వం
B. వరుస ఏకపత్నీ వివాహం (Serial Monogamy)
C. బహుభార్యత్వం
D. అనులోమ వివాహం
Answer & explanation
Correct: B — వరుస ఏకపత్నీ వివాహం (Serial Monogamy)
ఏకకాలంలో కాకుండా వరుసగా ఒక్కొక్కరితో వివాహం చేసుకోవడం Serial Monogamy; ఒకే సమయంలో ఒకే జీవిత భాగస్వామి ఉంటారు. బహుభార్యత్వం, బహుభర్తృత్వంలో ఏకకాలంలో అనేక మంది భాగస్వాములు ఉంటారు.
ఒక భర్త, ఒక భార్య ఉండే వివాహాన్ని Monogamy అంటారు. హిందూ వివాహ చట్టం 1955లో ఏకపత్నీ వివాహమే చట్టబద్ధం. బహుభార్యత్వం, బహుభర్తృత్వం భాగస్వాముల సంఖ్యలో భిన్నమైన రూపాలు.
యజ్ఞం చేసే పురోహితునికి కుమార్తెను ఇచ్చే వివాహం ఏది?
A. ఆర్ష వివాహం
B. ప్రాజాపత్య వివాహం
C. బ్రాహ్మ వివాహం
D. దైవ వివాహం
Answer & explanation
Correct: D — దైవ వివాహం
దైవ వివాహంలో యజ్ఞం చేసే పురోహితునికి కుమార్తెను ఇస్తారు. ఆర్షంలో వరుని నుండి ఒక జత ఆవులు లేదా ఎద్దులు తీసుకుంటారు, ప్రాజాపత్యంలో 'ఇద్దరూ కలిసి ధర్మాచరణ చేయండి' అని దీవిస్తారు, బ్రాహ్మంలో తగిన వరునికి దానం చేస్తారు.