కుల వివక్షపై రాజ్యాంగ రక్షణలు – రిజర్వేషన్లు (Constitutional Safeguards)
Free practice MCQs with answers and explanations for కుల వివక్షపై రాజ్యాంగ రక్షణలు – రిజర్వేషన్లు (Constitutional Safeguards) in కుల వ్యవస్థ (Caste System). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
అంటరానితనాన్ని రద్దు చేసిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 15
B. ఆర్టికల్ 16
C. ఆర్టికల్ 17
D. ఆర్టికల్ 46
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 17
ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనాన్ని రద్దు చేసి దాని ఆచరణను శిక్షార్హమైన నేరంగా ప్రకటించింది. ఆర్టికల్ 15 మతం, జాతి, కులం, లింగం, జన్మస్థలం ఆధారంగా వివక్షను నిషేధిస్తుంది; ఆర్టికల్ 46 నిర్దేశిక సూత్రం.
మతం, జాతి, కులం, లింగం, జన్మస్థలం ఆధారంగా వివక్షను నిషేధించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 14
B. ఆర్టికల్ 15
C. ఆర్టికల్ 17
D. ఆర్టికల్ 340
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 15
ఆర్టికల్ 15 రాజ్యం పౌరుల పట్ల కులం, మతం, జాతి, లింగం, జన్మస్థలం ఆధారంగా వివక్ష చూపకూడదని చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనం రద్దు; ఆర్టికల్ 340 వెనుకబడిన తరగతుల స్థితిపై కమిషన్ నియామకం గురించి.
మండల్ కమిషన్ OBCలకు ఎంత శాతం రిజర్వేషన్ సిఫార్సు చేసింది?
A. 27%
B. 10%
C. 15%
D. 50%
Answer & explanation
Correct: A — 27%
మండల్ కమిషన్ (ఛైర్మన్ బి.పి. మండల్, 1979) OBCలకు 27% రిజర్వేషన్ సిఫార్సు చేసింది; 1990లో వి.పి. సింగ్ ప్రభుత్వం దీన్ని అమలు చేసింది. 50% అనేది ఇందిరా సాహ్ని కేసులో విధించిన మొత్తం రిజర్వేషన్ల గరిష్ఠ పరిమితి, 10% EWS కోటా.
ఇందిరా సాహ్ని కేసు (1992) తీర్పులో ఏది ప్రధానాంశం?
A. OBCలకు 27% రిజర్వేషన్ రద్దు
B. రిజర్వేషన్లు మొత్తం 50% మించకూడదు, క్రీమీలేయర్ భావన
C. అంటరానితనం నిషేధం
D. EWSకు 10% రిజర్వేషన్
Answer & explanation
Correct: B — రిజర్వేషన్లు మొత్తం 50% మించకూడదు, క్రీమీలేయర్ భావన
ఇందిరా సాహ్ని కేసు (1992)లో రిజర్వేషన్ల మొత్తం పరిమితి 50% దాటకూడదని, OBCలలో క్రీమీలేయర్ భావన వర్తిస్తుందని తీర్పు వచ్చింది. EWS 10% అనేది 103వ సవరణ (2019) ద్వారా వచ్చింది; అంటరానితనం నిషేధం ఆర్టికల్ 17.
1953లో నియమితమైన కాకా కలేల్కర్ కమిషన్ దేశంలో మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్. 1979లో నియమితమైన మండల్ కమిషన్ రెండవది; దాని సిఫార్సులు 1990లో వి.పి. సింగ్ ప్రభుత్వం అమలు చేసింది.
A. ఆర్టికల్ 340 – వెనుకబడిన తరగతుల స్థితిపై కమిషన్
B. ఆర్టికల్ 335 – ఉద్యోగ నియామకాల్లో SC, ST హక్కులు
C. ఆర్టికల్ 46 – అంటరానితనం రద్దు
D. ఆర్టికల్ 16(4) – వెనుకబడిన వర్గాలకు ఉద్యోగ రిజర్వేషన్లు
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 46 – అంటరానితనం రద్దు
అంటరానితనం రద్దు ఆర్టికల్ 17; ఆర్టికల్ 46 నిర్దేశిక సూత్రంగా SC, ST, బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహిస్తుంది. కాబట్టి ఆర్టికల్ 46 – అంటరానితనం రద్దు అనే జత తప్పు; మిగతావి సరైనవి.
Correct: A — SC, STలకు వేర్వేరు జాతీయ కమిషన్లు ఏర్పడ్డాయి
89వ సవరణ (2003) ద్వారా ఆర్టికల్ 338 విషయంలో SC, STలకు వేర్వేరు జాతీయ కమిషన్లు ఏర్పడ్డాయి. EWS 10% అనేది 103వ సవరణ (2019); అంటరానితనం రద్దు ఆర్టికల్ 17 ద్వారా రాజ్యాంగంలోనే జరిగింది; OBC 27% 1990లో అమలైంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం 1955లో వచ్చింది.
2. SC/ST (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం 1989లో వచ్చింది.
3. 103వ సవరణ (2019) ద్వారా EWSకు 10% రిజర్వేషన్ కల్పించారు.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3
మూడు ప్రకటనలూ నోట్స్లో ఉన్న సరైన వాస్తవాలు: పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం 1955, SC/ST అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం 1989, 103వ సవరణ (2019)తో EWS 10%. అందువల్ల 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవే.