గిరిజనుల రాజ్యాంగ రక్షణలు – ఐదు, ఆరో షెడ్యూల్ (Constitutional Safeguards for Tribals)
Free practice MCQs with answers and explanations for గిరిజనుల రాజ్యాంగ రక్షణలు – ఐదు, ఆరో షెడ్యూల్ (Constitutional Safeguards for Tribals) in గిరిజన ఉద్యమాలు (Tribal Movements). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఐదో షెడ్యూల్ ఏ రాజ్యాంగ అధికరణం కింద ఉంది?
A. ఆర్టికల్ 244(2)
B. ఆర్టికల్ 244(1)
C. ఆర్టికల్ 275(1)
D. ఆర్టికల్ 342
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 244(1)
ఐదో షెడ్యూల్ ఆర్టికల్ 244(1) కింద ఉంది; అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం కాకుండా ఇతర రాష్ట్రాల షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది. ఆరో షెడ్యూల్ ఆర్టికల్ 244(2) కింద ఉంది.
ఆరో షెడ్యూల్ ప్రకారం గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఏ సంస్థలు ఉంటాయి?
A. గిరిజన సలహా మండలి
B. గ్రామ పంచాయతీలు మాత్రమే
C. స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మండళ్లు (Autonomous District Councils)
D. రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం
Answer & explanation
Correct: C — స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మండళ్లు (Autonomous District Councils)
ఆరో షెడ్యూల్ (ఆర్టికల్ 244(2)) అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం గిరిజన ప్రాంతాల్లో స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మండళ్లను ఏర్పరుస్తుంది. గిరిజన సలహా మండలి ఐదో షెడ్యూల్ పరిధిలో ఉంటుంది.
జాతీయ ST కమిషన్‌కు సంబంధించిన రాజ్యాంగ అధికరణం ఏది?
A. ఆర్టికల్ 330
B. ఆర్టికల్ 275(1)
C. ఆర్టికల్ 243M
D. ఆర్టికల్ 338A (89వ సవరణ, 2003)
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 338A (89వ సవరణ, 2003)
జాతీయ ST కమిషన్ ఆర్టికల్ 338A కింద 89వ సవరణ (2003) ద్వారా ఏర్పడింది. ఆర్టికల్ 330 లోక్‌సభలో ST రిజర్వేషన్లు, 275(1) కేంద్ర గ్రాంట్లు, 243M పంచాయతీరాజ్ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు నేరుగా వర్తించకపోవడం.
ఆర్టికల్ 275(1) గిరిజన సంక్షేమం కోసం కేంద్రం రాష్ట్రాలకు గ్రాంట్లు ఇవ్వడానికి సంబంధించింది. ST జాబితా ఆర్టికల్ 342, గిరిజన సంక్షేమ మంత్రి ఆర్టికల్ 164(1), జాతీయ ST కమిషన్ ఆర్టికల్ 338A.
PESA చట్టం 1996 ఎవరి సిఫార్సుల ఆధారంగా వచ్చింది, ఏ సంస్థలకు అధికారాలు ఇస్తుంది?
A. ధేబర్ కమిషన్; జిల్లా మండళ్లకు
B. భూరియా కమిటీ (1995); గ్రామసభలకు
C. లోకూర్ కమిటీ; రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు
D. సచార్ కమిటీ; పోలీసులకు
Answer & explanation
Correct: B — భూరియా కమిటీ (1995); గ్రామసభలకు
PESA (పంచాయతీల షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం 1996 భూరియా కమిటీ (1995) సిఫార్సుల ఆధారంగా వచ్చి గ్రామసభలకు అధికారాలు ఇస్తుంది. ధేబర్ కమిషన్ (1960–61), లోకూర్ కమిటీ (1965) వేర్వేరు కమిటీలు; సచార్ కమిటీ ముస్లింల స్థితిపై.
అటవీ హక్కుల చట్టం 2006 ఎప్పటి నుండి అమల్లోకి వచ్చింది?
A. 2006 డిసెంబర్ 18
B. 1996 డిసెంబర్ 24
C. 2008 జనవరి 1
D. 2010 ఏప్రిల్ 1
Answer & explanation
Correct: C — 2008 జనవరి 1
అటవీ హక్కుల చట్టం 2006, 2008 జనవరి 1 నుండి అమల్లోకి వచ్చి వ్యక్తిగత, సామూహిక అటవీ హక్కులను గుర్తిస్తుంది. 1996 PESA సంవత్సరం, 2010 ఏప్రిల్ 1 RTE అమలు తేదీ.
లోక్‌సభ, అసెంబ్లీల్లో ST రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన అధికరణాలు ఏవి?
A. ఆర్టికల్స్ 25, 26
B. ఆర్టికల్స్ 341, 342
C. ఆర్టికల్స్ 262, 263
D. ఆర్టికల్స్ 330, 332
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్స్ 330, 332
ఆర్టికల్ 330 లోక్‌సభలో, 332 రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ST లకు రిజర్వేషన్లు ఇస్తాయి. ఆర్టికల్స్ 25, 26 మత స్వేచ్ఛ, 341, 342 SC, ST జాబితాలు, 262, 263 అంతర్రాష్ట్ర నదీ వివాదాలు, అంతర్రాష్ట్ర మండలికి సంబంధించినవి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఐదో షెడ్యూల్‌లో గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక అధికారాలు ఉన్నాయి.
2. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
3. ఆరో షెడ్యూల్ తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లకు వర్తిస్తుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఐదో షెడ్యూల్‌లో గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక అధికారాలు, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఆరో షెడ్యూల్ అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరంకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది; కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.
కింది అధికరణాలను వాటి అంశాలతో జతపరచండి.
ఎ. ఆర్టికల్ 275(1) బి. ఆర్టికల్ 338A సి. ఆర్టికల్ 164(1) డి. ఆర్టికల్ 243M
1. కేంద్ర గ్రాంట్లు 2. జాతీయ ST కమిషన్ 3. గిరిజన సంక్షేమ మంత్రి 4. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు పంచాయతీరాజ్ నేరుగా వర్తించదు
A. ఎ-2, బి-1, సి-3, డి-4
B. ఎ-1, బి-2, సి-4, డి-3
C. ఎ-1, బి-2, సి-3, డి-4
D. ఎ-3, బి-2, సి-1, డి-4
Answer & explanation
Correct: C — ఎ-1, బి-2, సి-3, డి-4
ఆర్టికల్ 275(1) కేంద్ర గ్రాంట్లు (1), 338A జాతీయ ST కమిషన్ (2), 164(1) ఛత్తీస్‌గఢ్, జార్ఖండ్, మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశాల్లో గిరిజన సంక్షేమ మంత్రి (3), 243M పంచాయతీరాజ్ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు నేరుగా వర్తించకపోవడం (4). మిగతా ఎంపికల్లో జతలు తారుమారయ్యాయి.
కింది రాష్ట్రాల్లో ఆరో షెడ్యూల్ పరిధిలోకి రానిది ఏది?
A. అస్సాం
B. మేఘాలయ
C. మిజోరం
D. ఒడిశా
Answer & explanation
Correct: D — ఒడిశా
ఆరో షెడ్యూల్ అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం గిరిజన ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది. ఒడిశా ఐదో షెడ్యూల్ రాష్ట్రాల్లో ఒకటి (అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం కాకుండా ఇతర రాష్ట్రాలు), కాబట్టి ఆరో షెడ్యూల్ పరిధిలో లేదు.