రైతు ఉద్యమాలు – కారణాలు, స్వభావం (Peasant Movements: Causes & Nature)
Free practice MCQs with answers and explanations for రైతు ఉద్యమాలు – కారణాలు, స్వభావం (Peasant Movements: Causes & Nature) in రైతు ఉద్యమాలు (Peasant Movements). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానాన్ని (1793) ప్రవేశపెట్టినది ఎవరు, ఎక్కడ?
A. కారన్వాలిస్; బెంగాల్, బీహార్
B. థామస్ మన్రో; మద్రాసు
C. డల్హౌసీ; పంజాబ్
D. వెల్లస్లీ; బొంబాయి
Answer & explanation
Correct: A — కారన్వాలిస్; బెంగాల్, బీహార్
శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం 1793లో కారన్వాలిస్ బెంగాల్, బీహార్లలో ప్రవేశపెట్టారు. థామస్ మన్రో రైత్వారీ విధానాన్ని మద్రాసు, బొంబాయిల్లో అమలు చేశారు. మిగతా జతలు ఈ విధానానికి సంబంధించినవి కావు.
రైత్వారీ విధానంతో సంబంధం ఉన్న బ్రిటిష్ అధికారి ఎవరు?
A. కారన్వాలిస్
B. థామస్ మన్రో
C. లార్డ్ రిప్పన్
D. లార్డ్ కర్జన్
Answer & explanation
Correct: B — థామస్ మన్రో
రైత్వారీ విధానం థామస్ మన్రో పేరుతో ముడిపడి ఉంది; ఇది మద్రాసు, బొంబాయి ప్రాంతాల్లో అమలైంది. కారన్వాలిస్ శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం (1793) ప్రవేశపెట్టారు; రిప్పన్, కర్జన్ ఈ విధానాలతో సంబంధం లేనివారు.
బ్రిటిష్ కాలంలో రైతులను బలవంతంగా పండింపజేసిన వాణిజ్య పంటకు ఉదాహరణ ఏది?
A. వరి
B. గోధుమ
C. నీలిమందు
D. చెరకు
Answer & explanation
Correct: C — నీలిమందు
బ్రిటిష్ కాలంలో యూరోపియన్ ప్లాంటర్లు రైతులను బలవంతంగా నీలిమందు పండించమని ఒత్తిడి చేశారు; ఇదే నీలిమందు తిరుగుబాటుకు దారితీసింది. వరి, గోధుమ ఆహార పంటలు, చెరకు ఈ సందర్భంలో బలవంతపు వాణిజ్య పంటగా ప్రస్తావించబడలేదు.
మహల్వారీ విధానం ఉత్తర భారతంలో అమలైంది. బెంగాల్, బీహార్లో శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం, మద్రాసు, బొంబాయిల్లో రైత్వారీ విధానం ఉండేవి. మూడు విధానాలను ప్రాంతాలతో జతపరచి గుర్తుంచుకోవాలి.
రైత్వారీ విధానం (థామస్ మన్రో) మద్రాసు, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీల్లో అమలైంది. బెంగాల్, బీహార్లో శాశ్వత భూమి శిస్తు, ఉత్తర భారతంలో మహల్వారీ విధానాలు ఉండేవి.
Correct: C — గాంధీ ప్రభావం, జాతీయ ఉద్యమంతో అనుబంధం
1917–1930 కాలంలో గాంధీ ప్రభావంతో రైతు ఉద్యమాలు జాతీయ ఉద్యమంతో అనుబంధం కలిగాయి (చంపారణ్, ఖేడా, బార్డోలీ). స్థానిక స్వయం ప్రేరిత తిరుగుబాట్లు 19వ శతాబ్దపు లక్షణం, ప్రత్యేక రైతు సంఘాలు 1936 తర్వాత, భూ సంస్కరణలు స్వాతంత్ర్యానంతరం.
A. 19వ శతాబ్దపు స్థానిక తిరుగుబాట్లు – గాంధీ ప్రభావ దశ – ప్రత్యేక రైతు సంఘాలు – స్వాతంత్ర్యానంతర ఉద్యమాలు
B. గాంధీ ప్రభావ దశ – 19వ శతాబ్దపు స్థానిక తిరుగుబాట్లు – ప్రత్యేక రైతు సంఘాలు – స్వాతంత్ర్యానంతర ఉద్యమాలు
C. 19వ శతాబ్దపు స్థానిక తిరుగుబాట్లు – ప్రత్యేక రైతు సంఘాలు – గాంధీ ప్రభావ దశ – స్వాతంత్ర్యానంతర ఉద్యమాలు
D. స్వాతంత్ర్యానంతర ఉద్యమాలు – 19వ శతాబ్దపు స్థానిక తిరుగుబాట్లు – గాంధీ ప్రభావ దశ – ప్రత్యేక రైతు సంఘాలు
Answer & explanation
Correct: A — 19వ శతాబ్దపు స్థానిక తిరుగుబాట్లు – గాంధీ ప్రభావ దశ – ప్రత్యేక రైతు సంఘాలు – స్వాతంత్ర్యానంతర ఉద్యమాలు
దశలు: 19వ శతాబ్దం (నీలిమందు, పబ్నా, దక్కన్), 1917–1930 గాంధీ ప్రభావం (చంపారణ్, ఖేడా, బార్డోలీ), 1936 తర్వాత ప్రత్యేక రైతు సంఘాలు (అఖిల భారత కిసాన్ సభ), స్వాతంత్ర్యానంతరం భూ సంస్కరణలు. కాబట్టి మిగతా క్రమాలు కాలక్రమానికి విరుద్ధం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం 1793లో ప్రవేశపెట్టబడింది.
2. రైత్వారీ విధానం థామస్ మన్రోతో ముడిపడి ఉంది.
3. మహల్వారీ విధానం బెంగాల్లో అమలైంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం (1793), రైత్వారీ విధానం (థామస్ మన్రో) సరైనవి. మహల్వారీ విధానం ఉత్తర భారతంలో అమలైంది; బెంగాల్లో శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం ఉండేది, కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.
కింది భూ శిస్తు విధానాలను వాటి ప్రాంతాలతో జతపరచండి.
ఎ. శాశ్వత భూమి శిస్తు బి. రైత్వారీ సి. మహల్వారీ
1. ఉత్తర భారతం 2. మద్రాసు, బొంబాయి 3. బెంగాల్, బీహార్
A. ఎ-2, బి-3, సి-1
B. ఎ-1, బి-2, సి-3
C. ఎ-3, బి-2, సి-1
D. ఎ-3, బి-1, సి-2
Answer & explanation
Correct: C — ఎ-3, బి-2, సి-1
శాశ్వత భూమి శిస్తు బెంగాల్, బీహార్ (3), రైత్వారీ మద్రాసు, బొంబాయి (2), మహల్వారీ ఉత్తర భారతం (1). మిగతా ఎంపికల్లో ప్రాంతాలు తారుమారయ్యాయి; ప్రతి విధానం ఒక్కో ప్రాంతానికి పరిమితమైంది.
కింది వాటిలో రైతుల కష్టాలకు కారణంగా పేర్కొననిది ఏది?
A. అధిక భూమి శిస్తు
B. వడ్డీ వ్యాపారుల అప్పుల వలయం
C. భూస్వాముల వెట్టి చాకిరీ
D. ప్రభుత్వం ఇచ్చే అధిక రాయితీలు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రభుత్వం ఇచ్చే అధిక రాయితీలు
అధిక భూమి శిస్తు, వడ్డీ వ్యాపారుల అప్పులు, బలవంతపు వాణిజ్య పంటలు, భూస్వాముల వెట్టి చాకిరీ, కరువులు రైతుల కష్టాలకు కారణాలు. ప్రభుత్వ రాయితీలు రైతులకు ఉపశమనం ఇస్తాయి, కాబట్టి అవి కష్టాలకు కారణం కావు.