Free practice MCQs with answers and explanations for రైతు ఉద్యమాలు (Peasant Movements) (సామాజిక ఉద్యమాలు (Social Movements)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానాన్ని (1793) ప్రవేశపెట్టినది ఎవరు, ఎక్కడ?
A. కారన్వాలిస్; బెంగాల్, బీహార్
B. థామస్ మన్రో; మద్రాసు
C. డల్హౌసీ; పంజాబ్
D. వెల్లస్లీ; బొంబాయి
Answer & explanation
Correct: A — కారన్వాలిస్; బెంగాల్, బీహార్
శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం 1793లో కారన్వాలిస్ బెంగాల్, బీహార్లలో ప్రవేశపెట్టారు. థామస్ మన్రో రైత్వారీ విధానాన్ని మద్రాసు, బొంబాయిల్లో అమలు చేశారు. మిగతా జతలు ఈ విధానానికి సంబంధించినవి కావు.
రైత్వారీ విధానంతో సంబంధం ఉన్న బ్రిటిష్ అధికారి ఎవరు?
A. కారన్వాలిస్
B. థామస్ మన్రో
C. లార్డ్ రిప్పన్
D. లార్డ్ కర్జన్
Answer & explanation
Correct: B — థామస్ మన్రో
రైత్వారీ విధానం థామస్ మన్రో పేరుతో ముడిపడి ఉంది; ఇది మద్రాసు, బొంబాయి ప్రాంతాల్లో అమలైంది. కారన్వాలిస్ శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం (1793) ప్రవేశపెట్టారు; రిప్పన్, కర్జన్ ఈ విధానాలతో సంబంధం లేనివారు.
బ్రిటిష్ కాలంలో రైతులను బలవంతంగా పండింపజేసిన వాణిజ్య పంటకు ఉదాహరణ ఏది?
A. వరి
B. గోధుమ
C. నీలిమందు
D. చెరకు
Answer & explanation
Correct: C — నీలిమందు
బ్రిటిష్ కాలంలో యూరోపియన్ ప్లాంటర్లు రైతులను బలవంతంగా నీలిమందు పండించమని ఒత్తిడి చేశారు; ఇదే నీలిమందు తిరుగుబాటుకు దారితీసింది. వరి, గోధుమ ఆహార పంటలు, చెరకు ఈ సందర్భంలో బలవంతపు వాణిజ్య పంటగా ప్రస్తావించబడలేదు.
నీల్ దర్పణ్ (1860) నాటకాన్ని దీనబంధు మిత్ర రచించారు; ఇది నీలిమందు ఉద్యమాన్ని ఉధృతం చేసింది. బంకించంద్ర, ఠాగూర్, జాషువా ఈ నాటక రచయితలు కారు; ఆ నాటకం నీలిమందు రైతుల దుస్థితిని ప్రజల ముందు ఉంచింది.
దక్కన్ అల్లర్లు (1875) ఎవరికి వ్యతిరేకంగా జరిగాయి?
A. యూరోపియన్ ప్లాంటర్లు
B. వడ్డీ వ్యాపారులు
C. నిజాం జాగీర్దార్లు
D. తూర్పు బెంగాల్ జమీందార్లు
Answer & explanation
Correct: B — వడ్డీ వ్యాపారులు
దక్కన్ అల్లర్లు (1875, పుణే, అహ్మద్నగర్) వడ్డీ వ్యాపారులకు వ్యతిరేకంగా జరిగాయి; తర్వాత 1879లో దక్కన్ వ్యవసాయదారుల సహాయ చట్టం వచ్చింది. ప్లాంటర్లకు వ్యతిరేకం నీలిమందు తిరుగుబాటు, జమీందార్లకు వ్యతిరేకం పబ్నా లీగ్.
చంపారణ్ సత్యాగ్రహం ఏ సంవత్సరంలో, ఏ రాష్ట్రంలో జరిగింది?
A. 1918, గుజరాత్
B. 1928, గుజరాత్
C. 1917, బీహార్
D. 1921, ఉత్తరప్రదేశ్
Answer & explanation
Correct: C — 1917, బీహార్
చంపారణ్ సత్యాగ్రహం 1917లో బీహార్లో జరిగింది. 1918 ఖేడా (గుజరాత్), 1928 బార్డోలీ (గుజరాత్), 1921–22 ఏకా ఉద్యమం (ఉత్తరప్రదేశ్) వేరే సంఘటనలు; చంపారణ్ ఇందులో మొదటిది.
చంపారణ్ సత్యాగ్రహం (1917) గాంధీజీ భారతదేశంలో చేసిన తొలి సత్యాగ్రహం; దీని ఫలితంగా తీన్కఠియా పద్ధతి రద్దయింది. ఖేడా (1918), బార్డోలీ (1928) తర్వాతివి, ఏకా ఉద్యమానికి గాంధీ నాయకత్వం వహించలేదు.
బార్డోలీ సత్యాగ్రహం (1928) నాయకుడు ఎవరు, ఆయనకు ఏ బిరుదు వచ్చింది?
A. వల్లభ్భాయ్ పటేల్; సర్దార్
B. మదారీ పాసీ; మహాత్మా
C. రాజ్కుమార్ శుక్లా; లోకమాన్య
D. ఇందులాల్ యాజ్ఞిక్; సర్దార్
Answer & explanation
Correct: A — వల్లభ్భాయ్ పటేల్; సర్దార్
బార్డోలీ సత్యాగ్రహానికి వల్లభ్భాయ్ పటేల్ నాయకత్వం వహించి, ఈ ఉద్యమం తర్వాత సర్దార్ బిరుదు పొందారు. మదారీ పాసీ ఏకా ఉద్యమ నాయకుడు, రాజ్కుమార్ శుక్లా చంపారణ్కు గాంధీని ఆహ్వానించిన రైతు నాయకుడు.
ఖేడా సత్యాగ్రహం 1918లో గుజరాత్లో పంట నష్టం జరిగినా శిస్తు వసూలు చేయడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ జరిగింది. బీహార్లో చంపారణ్ (1917), ఉత్తరప్రదేశ్లో ఏకా ఉద్యమం, రాజస్థాన్లో బిజోలియా ఉద్యమం జరిగాయి.