Free practice MCQs with answers and explanations for రైతు ఉద్యమాలు (Peasant Movements) (సామాజిక ఉద్యమాలు (Social Movements)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
మహల్వారీ విధానం ప్రధానంగా ఏ ప్రాంతంలో అమలైంది?
A. ఉత్తర భారతం
B. బెంగాల్, బీహార్
C. మద్రాసు, బొంబాయి
D. ఈశాన్య భారతం
Answer & explanation
Correct: A — ఉత్తర భారతం
మహల్వారీ విధానం ఉత్తర భారతంలో అమలైంది. బెంగాల్, బీహార్లో శాశ్వత భూమి శిస్తు విధానం, మద్రాసు, బొంబాయిల్లో రైత్వారీ విధానం ఉండేవి. మూడు విధానాలను ప్రాంతాలతో జతపరచి గుర్తుంచుకోవాలి.
రైత్వారీ విధానం (థామస్ మన్రో) మద్రాసు, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీల్లో అమలైంది. బెంగాల్, బీహార్లో శాశ్వత భూమి శిస్తు, ఉత్తర భారతంలో మహల్వారీ విధానాలు ఉండేవి.
Correct: C — గాంధీ ప్రభావం, జాతీయ ఉద్యమంతో అనుబంధం
1917–1930 కాలంలో గాంధీ ప్రభావంతో రైతు ఉద్యమాలు జాతీయ ఉద్యమంతో అనుబంధం కలిగాయి (చంపారణ్, ఖేడా, బార్డోలీ). స్థానిక స్వయం ప్రేరిత తిరుగుబాట్లు 19వ శతాబ్దపు లక్షణం, ప్రత్యేక రైతు సంఘాలు 1936 తర్వాత, భూ సంస్కరణలు స్వాతంత్ర్యానంతరం.
పబ్నా వ్యవసాయ లీగ్ (1873) ఎవరికి వ్యతిరేకంగా, ఎక్కడ జరిగింది?
A. వడ్డీ వ్యాపారులకు వ్యతిరేకంగా, మహారాష్ట్ర
B. ప్లాంటర్లకు వ్యతిరేకంగా, బీహార్
C. బ్రిటిష్ సైన్యానికి వ్యతిరేకంగా, పంజాబ్
D. జమీందార్ల అక్రమ శిస్తులకు వ్యతిరేకంగా, తూర్పు బెంగాల్
Answer & explanation
Correct: D — జమీందార్ల అక్రమ శిస్తులకు వ్యతిరేకంగా, తూర్పు బెంగాల్
పబ్నా వ్యవసాయ లీగ్ 1873లో తూర్పు బెంగాల్లో జమీందార్ల అక్రమ శిస్తులకు వ్యతిరేకంగా జరిగింది; నాయకులు ఈశాన్ చంద్రరాయ్, కేశవ్ చంద్రరాయ్. వడ్డీ వ్యాపారులకు వ్యతిరేకం దక్కన్ అల్లర్లు, ప్లాంటర్లకు వ్యతిరేకం నీలిమందు తిరుగుబాటు.
Correct: A — దిగంబర్ విశ్వాస్, బిష్ణుచరణ్ విశ్వాస్
నీలిమందు తిరుగుబాటు నాయకులు దిగంబర్ విశ్వాస్, బిష్ణుచరణ్ విశ్వాస్. ఈశాన్, కేశవ్ చంద్రరాయ్ పబ్నా లీగ్ నాయకులు, అలీ ముసలియార్ మాప్పిళ్ల తిరుగుబాటు నాయకుడు, మదారీ పాసీ ఏకా ఉద్యమ నాయకుడు.
1875 దక్కన్ అల్లర్ల తర్వాత 1879లో దక్కన్ వ్యవసాయదారుల సహాయ చట్టం (Deccan Agriculturists Relief Act) వచ్చింది. నీలిమందు కమిషన్ 1860లో ఏర్పడింది, కనీస వేతన చట్టం 1948 నాటిది.
మాప్పిళ్ల తిరుగుబాటు (1921) ఏ ఉద్యమంతో అనుబంధం కలిగి ఉంది?
A. సత్యశోధక్ ఉద్యమం
B. తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం
C. ఖిలాఫత్ ఉద్యమం
D. భూదాన్ ఉద్యమం
Answer & explanation
Correct: C — ఖిలాఫత్ ఉద్యమం
మాప్పిళ్ల తిరుగుబాటు (1921, మలబార్) భూస్వాములకు, బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా జరిగి, ఖిలాఫత్ ఉద్యమంతో అనుబంధం కలిగింది. సత్యశోధక్ ఉద్యమం ఫూలేది, తెలంగాణ పోరాటం 1946–51, భూదాన్ 1951లో ప్రారంభమైంది.
తీన్కఠియా పద్ధతి ప్రకారం రైతు తన భూమిలో ఎంత భాగంలో నీలిమందు పండించాలి?
A. ప్రతి 10 కఠాల్లో 5 కఠాలు
B. ప్రతి 20 కఠాల్లో 10 కఠాలు
C. ప్రతి 3 కఠాల్లో 20 కఠాలు
D. ప్రతి 20 కఠాల్లో 3 కఠాలు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రతి 20 కఠాల్లో 3 కఠాలు
తీన్కఠియా పద్ధతిలో రైతు ప్రతి 20 కఠాల భూమిలో 3 కఠాల్లో నీలిమందు పండించాలి; చంపారణ్ సత్యాగ్రహం తర్వాత ఈ పద్ధతి రద్దయింది. మిగతా నిష్పత్తులు నోట్స్లో లేవు.
చంపారణ్కు రావాలని గాంధీని ఆహ్వానించిన వ్యక్తి ఎవరు?
A. రాజ్కుమార్ శుక్లా
B. మదారీ పాసీ
C. బాబా రామచంద్ర
D. విజయ్ సింగ్ పథిక్
Answer & explanation
Correct: A — రాజ్కుమార్ శుక్లా
బీహార్ రైతు రాజ్కుమార్ శుక్లా ఆహ్వానం మేరకు గాంధీ చంపారణ్ వెళ్లారు. మదారీ పాసీ ఏకా ఉద్యమం, బాబా రామచంద్ర అవధ్ కిసాన్ సభ, విజయ్ సింగ్ పథిక్ బిజోలియా ఉద్యమ నాయకులు.
అవధ్ (ఉత్తరప్రదేశ్)లో ఏకా ఉద్యమం మదారీ పాసీ నాయకత్వంలో అధిక శిస్తులు, వెట్టి చాకిరీకి వ్యతిరేకంగా జరిగింది. పటేల్ బార్డోలీ, ఖేడా; శుక్లా చంపారణ్; యాజ్ఞిక్ ఖేడా సత్యాగ్రహ నాయకులు.