Free practice MCQs with answers and explanations for దళిత ఉద్యమాలు (Dalit Movements) (సామాజిక ఉద్యమాలు (Social Movements)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
SC, ST ల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాల అభివృద్ధికి సంబంధించిన ఆదేశిక సూత్రం ఏది?
A. ఆర్టికల్ 46
B. ఆర్టికల్ 17
C. ఆర్టికల్ 341
D. ఆర్టికల్ 24
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 46
ఆర్టికల్ 46 (ఆదేశిక సూత్రం) SC, ST ల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాల అభివృద్ధిని రాష్ట్రం ప్రోత్సహించాలని చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనం నిర్మూలన, 341 SC జాబితా, 24 బాల కార్మిక నిషేధం.
ఆర్టికల్ 341 ప్రకారం షెడ్యూల్డ్ కులాల జాబితాను నిర్ణయించే అధికారం ఎవరిది?
A. ప్రధానమంత్రి
B. రాష్ట్రపతి
C. సుప్రీంకోర్టు
D. రాష్ట్ర గవర్నర్
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రపతి
ఆర్టికల్ 341 ప్రకారం SC జాబితాను రాష్ట్రపతి ప్రకటిస్తారు (పార్లమెంట్ సవరించవచ్చు). ప్రధానమంత్రి, సుప్రీంకోర్టు, గవర్నర్కు ఈ నిర్ణయాధికారం లేదు; ST జాబితా కోసం ఆర్టికల్ 342 ఉంటుంది.
1976లో అంటరానితనం (నేరాలు) చట్టం 1955 ఏ పేరుతో మారింది?
A. SC/ST అత్యాచార నిరోధక చట్టం
B. వెట్టిచాకిరీ నిర్మూలన చట్టం
C. పౌరహక్కుల రక్షణ చట్టం (Protection of Civil Rights Act)
D. బాల కార్మిక చట్టం
Answer & explanation
Correct: C — పౌరహక్కుల రక్షణ చట్టం (Protection of Civil Rights Act)
అంటరానితనం (నేరాలు) చట్టం 1955 ను 1976లో పౌరహక్కుల రక్షణ చట్టం (Protection of Civil Rights Act, 1955)గా పేరు మార్చారు. మిగతా చట్టాలు వేరే అంశాలకు సంబంధించినవి.
1848లో పుణేలో బాలికల మొదటి పాఠశాలను ఫూలే ఎవరితో కలిసి ప్రారంభించారు?
A. పండిత రమాబాయి
B. అనీ బెసెంట్
C. సరోజినీ నాయుడు
D. భార్య సావిత్రీబాయి ఫూలే
Answer & explanation
Correct: D — భార్య సావిత్రీబాయి ఫూలే
ఫూలే 1848లో భార్య సావిత్రీబాయి ఫూలేతో కలిసి బాలికల కోసం మొదటి పాఠశాల ప్రారంభించారు; సావిత్రీబాయి భారతదేశపు తొలి మహిళా ఉపాధ్యాయురాలిగా ప్రసిద్ధి. రమాబాయి శారదా సదన్ (1889) స్థాపించారు.
ఛత్రపతి షాహూ మహారాజ్ 1902లో ఏ నిర్ణయం ప్రకటించారు?
A. వెనుకబడిన వర్గాలకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 50% రిజర్వేషన్
B. అందరికీ ఉచిత విద్య
C. సత్యశోధక్ సమాజ్ రద్దు
D. ఆలయాల మూసివేత
Answer & explanation
Correct: A — వెనుకబడిన వర్గాలకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 50% రిజర్వేషన్
కొల్హాపూర్ సంస్థాన పాలకుడు షాహూ మహారాజ్ 1902 జూలై 26న వెనుకబడిన వర్గాలకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 50% రిజర్వేషన్ ప్రకటించారు; ఇది భారతదేశంలో రిజర్వేషన్ల తొలి చర్యల్లో ఒకటి. మిగతా ఎంపికలు ఆయన నిర్ణయాలు కావు.
షాహూ మహారాజ్ కొల్హాపూర్ సంస్థాన పాలకుడు. హైదరాబాద్ నిజాం పాలన, మైసూర్, బరోడా వేరే సంస్థానాలు; వీటికి షాహూ రిజర్వేషన్ నిర్ణయంతో సంబంధం లేదు; కొల్హాపూర్ మహారాష్ట్రలోని సంస్థానం.
అంబేడ్కర్ తన గురువులుగా బుద్ధుడు, కబీర్, ఫూలేలను పేర్కొన్నారు; ఫూలే ఆలోచనలే ఆయనకు ప్రేరణ. మిగతా ఎంపికలు ఆయన గురువులుగా పేర్కొన్న వారు కాదు; బుద్ధుడు, కబీర్, ఫూలే ఆయనకు ఆదర్శం.
1930లో నాసిక్లో అంబేడ్కర్ నాయకత్వంలో జరిగిన ఉద్యమం ఏది?
A. మహద్ సత్యాగ్రహం
B. వైక్కం సత్యాగ్రహం
C. బార్డోలీ సత్యాగ్రహం
D. కాలారామ్ ఆలయ ప్రవేశ సత్యాగ్రహం
Answer & explanation
Correct: D — కాలారామ్ ఆలయ ప్రవేశ సత్యాగ్రహం
1930లో నాసిక్లో కాలారామ్ ఆలయ ప్రవేశ సత్యాగ్రహం జరిగింది. మహద్ సత్యాగ్రహం (1927) చెరువు నీటి కోసం, వైక్కం సత్యాగ్రహం (1924–25) కేరళలో, బార్డోలీ (1928) రైతు సత్యాగ్రహం.
గాంధీ నిరాహార దీక్ష తర్వాత 1932 సెప్టెంబర్ 24న పూనా ఒడంబడిక కుదిరి, ప్రత్యేక నియోజకవర్గాల బదులు ప్రావిన్షియల్ శాసనసభల్లో SC లకు రిజర్వ్డ్ సీట్లు ఇచ్చారు. కమ్యూనల్ అవార్డ్ 1932 ఆగస్టులో వచ్చింది.
అంబేడ్కర్ ప్రారంభించిన పత్రికల్లో ఒకటైన మూక్నాయక్ ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1927
B. 1920
C. 1936
D. 1945
Answer & explanation
Correct: B — 1920
మూక్నాయక్ 1920లో అంబేడ్కర్ ప్రారంభించిన పత్రిక; బహిష్కృత్ భారత్ 1927లో వచ్చింది. 1936 స్వతంత్ర కార్మిక పార్టీ, 1945 పీపుల్స్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ సంవత్సరాలు.