గ్రామీణ, పట్టణ పేదరికం – నిరుద్యోగం రకాలు (Rural-Urban Poverty and Unemployment)
Free practice MCQs with answers and explanations for గ్రామీణ, పట్టణ పేదరికం – నిరుద్యోగం రకాలు (Rural-Urban Poverty and Unemployment) in పేదరికం & అసమానతలు (Poverty & Inequality). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం (Disguised Unemployment) ఏ రంగంలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది?
A. సాఫ్ట్‌వేర్ రంగం
B. బ్యాంకింగ్ రంగం
C. వ్యవసాయ రంగం
D. రక్షణ రంగం
Answer & explanation
Correct: C — వ్యవసాయ రంగం
ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం వ్యవసాయ రంగంలో సాధారణం: అవసరానికి మించి ఎక్కువ మంది పని చేస్తారు, కొందరిని తీసేసినా ఉత్పత్తి తగ్గదు. సాఫ్ట్‌వేర్, బ్యాంకింగ్, రక్షణ రంగాల్లో ఇది సాధారణం కాదు.
కనీస వేతన చట్టం 1948లో వచ్చి కార్మికులకు కనీస వేతన హామీ ఇస్తుంది. 1961 వరకట్న నిషేధ, ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టాలు, 1971 MTP, 1976 సమాన వేతన చట్టం సంవత్సరాలు.
ప్రస్తుతం ఉపాధి గణాంకాలను ఏ సర్వే ద్వారా సేకరిస్తారు?
A. జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (NFHS)
B. కాలానుగుణ కార్మిక శక్తి సర్వే (PLFS)
C. జనాభా లెక్కల సర్వే 1901
D. NCRB సర్వే
Answer & explanation
Correct: B — కాలానుగుణ కార్మిక శక్తి సర్వే (PLFS)
ఉపాధి గణాంకాలను పూర్వం NSSO సేకరించగా, ప్రస్తుతం కాలానుగుణ కార్మిక శక్తి సర్వే (PLFS) ద్వారా సేకరిస్తారు. NFHS ఆరోగ్య, MPI డేటాకు, NCRB నేర గణాంకాలకు సంబంధించినవి.
B. ఆర్థిక నిర్మాణంలో మార్పుల వల్ల వచ్చే నిరుద్యోగం
C. వ్యవసాయ పనులు లేని కాలంలో ఉపాధి కోల్పోవడం
D. చదువుకు తగిన ఉద్యోగాలు లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — వ్యవసాయ పనులు లేని కాలంలో ఉపాధి కోల్పోవడం
సీజనల్ నిరుద్యోగం వ్యవసాయ పనులు లేని కాలంలో ఉపాధి కోల్పోవడం. ఉద్యోగ మార్పు మధ్య కాలం ఘర్షణ నిరుద్యోగం, ఆర్థిక నిర్మాణ మార్పులు నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం, చదువుకు తగిన ఉద్యోగాల కొరత విద్యావంతుల నిరుద్యోగం.
స్కిల్ ఇండియా మిషన్ 2015లో యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ ఇవ్వడానికి ప్రారంభమైంది. 1948 కనీస వేతన చట్టం సంవత్సరం, 2005 MGNREGA చట్టం సంవత్సరం; నైపుణ్యాభివృద్ధి నిరుద్యోగం తగ్గించే చర్య.
B. అవసరానికి మించి ఎక్కువ మంది పని చేయడం; కొందరిని తీసేసినా ఉత్పత్తి తగ్గదు
C. ఉద్యోగం మారే మధ్య తాత్కాలిక కాలం
D. చదువుకు తగిన ఉద్యోగాలు లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — అవసరానికి మించి ఎక్కువ మంది పని చేయడం; కొందరిని తీసేసినా ఉత్పత్తి తగ్గదు
ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగంలో అవసరానికి మించి ఎక్కువ మంది పని చేస్తారు, కొందరిని తీసేసినా ఉత్పత్తి తగ్గదు. వ్యవసాయ పనులు లేని కాలం సీజనల్, ఉద్యోగం మారే కాలం ఘర్షణ, చదువుకు తగిన ఉద్యోగాల కొరత విద్యావంతుల నిరుద్యోగం.
కింది నిరుద్యోగ రకాలను వాటి వివరణలతో జతపరచండి.
ఎ. ఘర్షణ బి. నిర్మాణాత్మక సి. విద్యావంతుల డి. సీజనల్
1. ఉద్యోగ మార్పు మధ్య తాత్కాలిక కాలం 2. ఆర్థిక నిర్మాణ మార్పులు 3. చదువుకు తగిన ఉద్యోగాలు లేకపోవడం 4. వ్యవసాయ పనులు లేని కాలం
A. ఎ-2, బి-1, సి-3, డి-4
B. ఎ-1, బి-2, సి-4, డి-3
C. ఎ-1, బి-2, సి-3, డి-4
D. ఎ-3, బి-2, సి-1, డి-4
Answer & explanation
Correct: C — ఎ-1, బి-2, సి-3, డి-4
ఘర్షణ నిరుద్యోగం ఉద్యోగ మార్పు మధ్య తాత్కాలిక కాలం (1), నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం ఆర్థిక నిర్మాణ మార్పుల వల్ల (2), విద్యావంతుల నిరుద్యోగం చదువుకు తగిన ఉద్యోగాలు లేకపోవడం (3), సీజనల్ నిరుద్యోగం వ్యవసాయ పనులు లేని కాలం (4). మిగతా ఎంపికల్లో జతలు తారుమారయ్యాయి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పట్టణ పేదరికంలో మురికివాడల నివాసం, అసంఘటిత రంగ కార్మికులు ఎక్కువగా ఉంటారు.
2. గ్రామీణ పేదరికంలో వ్యవసాయ కూలీలు, చిన్న రైతులు, భూమిలేని వారు ఎక్కువగా ఉంటారు.
3. కనీస వేతన చట్టం 1976లో వచ్చింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
పట్టణ పేదరికం (మురికివాడలు, అసంఘటిత కార్మికులు), గ్రామీణ పేదరికం (వ్యవసాయ కూలీలు, చిన్న రైతులు, భూమిలేని వారు) గురించిన ప్రకటనలు సరైనవి. కనీస వేతన చట్టం 1948లో వచ్చింది; 1976లో వచ్చింది సమాన వేతన చట్టం, కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.