పేదరికం అర్థం, రకాలు (Poverty – Meaning and Types)

Correct: A — దారిద్ర్య రేఖ (Poverty Line)

నిరపేక్ష పేదరికాన్ని దారిద్ర్య రేఖ ద్వారా కొలుస్తారు; ఇది కనీస జీవన అవసరాలకు కావలసిన ఆదాయం/వినియోగం కంటే తక్కువ ఉన్న స్థితి. లారెంజ్ వక్రరేఖ, గినీ గుణకం ఆదాయ పంపిణీలోని అసమానతను చూపే సాధనాలు, పేదరికాన్ని నేరుగా కొలవవు.

Correct: B — దాదాభాయ్ నౌరోజీ

దాదాభాయ్ నౌరోజీ 1901లో ఈ గ్రంథంలో సంపద తరలింపు సిద్ధాంతం (Drain Theory)ను వివరించారు. గోఖలే, తిలక్, గాంధీ ఈ గ్రంథ రచయితలు కారు. బ్రిటిష్ పాలనలో భారత సంపద ఇంగ్లండ్‌కు తరలిపోవడమే పేదరికానికి కారణమని నౌరోజీ వాదించారు.

Correct: C — మహబూబ్ ఉల్ హక్

మహబూబ్ ఉల్ హక్ 1990లో HDIని రూపొందించారు; ఇది ఆరోగ్యం, విద్య, ఆదాయం కొలమానాలతో ఉంటుంది. తెందూల్కర్, రంగరాజన్ భారత దారిద్ర్య రేఖ కమిటీల అధ్యక్షులు; అభిజిత్ బెనర్జీ HDI రూపకర్త కాదు.

Correct: A — ఇతర వర్గాలతో పోల్చినప్పుడు తక్కువ ఆదాయం ఉండటం

సాపేక్ష పేదరికం అంటే ఇతర వర్గాలతో పోల్చినప్పుడు తక్కువ ఆదాయం ఉండటం; ఇది అసమానతకు సంబంధించినది. కనీస కేలరీలు కూడా దొరకని స్థితి నిరపేక్ష పేదరికం, తాత్కాలిక ఆదాయ నష్టం తాత్కాలిక పేదరికం.

Correct: B — గ్రామాల్లో 2400, పట్టణాల్లో 2100 కేలరీలు

అలఘ్ కమిటీ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రోజుకు 2400, పట్టణాల్లో 2100 కేలరీలను ప్రమాణంగా తీసుకుంది; గ్రామాల్లో శారీరక శ్రమ ఎక్కువ కాబట్టి ఎక్కువ కేలరీలు అవసరమని భావించారు. రెండో ఎంపికలో సంఖ్యలు తారుమారయ్యాయి.

Correct: C — వి.ఎం. దండేకర్, ఎన్. రథ్

పావర్టీ ఇన్ ఇండియా (1971) వి.ఎం. దండేకర్, ఎన్. రథ్ రచన. నౌరోజీ రచన పావర్టీ అండ్ అన్-బ్రిటిష్ రూల్ ఇన్ ఇండియా (1901); తెందూల్కర్, రంగరాజన్ దారిద్ర్య రేఖ కమిటీలకు నాయకత్వం వహించారు.

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

నౌరోజీ Drain Theory (సంపద తరలింపు), HDI మూడు కొలమానాలు (ఆరోగ్యం, విద్య, ఆదాయం) సరైనవి. అలఘ్ కమిటీ పట్టణాల్లో 2100, గ్రామాల్లో 2400 కేలరీలు తీసుకుంది; కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.

Correct: B — ఎ-2, బి-1, సి-3, డి-4

నిరపేక్ష పేదరికం దారిద్ర్య రేఖతో కొలుస్తారు (2), సాపేక్ష పేదరికం అసమానతకు సంబంధించినది (1), అలఘ్ కమిటీ 1979లో కేలరీల ఆధారంగా (3), దండేకర్–రథ్ పావర్టీ ఇన్ ఇండియా (1971) (4). ఇతర ఎంపికల్లో జతలు తారుమారయ్యాయి.

Correct: C — పావర్టీ అండ్ అన్-బ్రిటిష్ రూల్ ఇన్ ఇండియా – పావర్టీ ఇన్ ఇండియా – అలఘ్ కమిటీ – HDI రూపకల్పన

నౌరోజీ గ్రంథం 1901, దండేకర్–రథ్ గ్రంథం 1971, అలఘ్ కమిటీ 1979, HDI రూపకల్పన 1990. కాబట్టి సరైన క్రమం ఇదే; ఇతర ఎంపికల్లో 1971, 1979 స్థానాలు లేదా 1901 స్థానం తప్పుగా ఉన్నాయి.