Free practice MCQs with answers and explanations for అసమానతలు – ఆదాయ, ప్రాంతీయ, సామాజిక; గినీ గుణకం (Inequality, Gini Coefficient) in పేదరికం & అసమానతలు (Poverty & Inequality). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
గినీ గుణకం విలువ 0 అయితే దాని అర్థం ఏమిటి?
A. పూర్తి సమానత్వం
B. పూర్తి అసమానత
C. అత్యధిక పేదరికం
D. అత్యధిక నిరుద్యోగం
Answer & explanation
Correct: A — పూర్తి సమానత్వం
గినీ గుణకం 0 నుండి 1 మధ్య ఉంటుంది; 0 అంటే పూర్తి సమానత్వం, 1 అంటే పూర్తి అసమానత (ఒక్కరి వద్దే సంపద). విలువ ఎంత ఎక్కువైతే అసమానత అంత ఎక్కువ; పేదరికాన్ని కొలిచే దారిద్ర్య రేఖ వేరు, ఇది పంపిణీ అసమానతను కొలుస్తుంది.
మాక్స్ లారెంజ్ 1905లో లారెంజ్ వక్రరేఖను రూపొందించారు; ఆదాయ పంపిణీని గ్రాఫ్ ద్వారా చూపుతుంది. గినీ గుణకాన్ని ఇటలీకి చెందిన కొరాడో గినీ ఇచ్చారు, నర్క్సే విషవలయం భావన ఇచ్చారు.
గినీ గుణకాన్ని ఇటలీకి చెందిన కొరాడో గినీ ఇచ్చారు. లారెంజ్ వక్రరేఖ రూపకర్త మాక్స్ లారెంజ్ వేరే వ్యక్తి; ఈ రెండు కొలమానాలు ఆదాయ పంపిణీని కొలవడానికి కలిసి ఉపయోగిస్తారు.
గినీ విలువ ఎంత ఎక్కువైతే ఆదాయ, సంపద అసమానత అంత ఎక్కువ; 0 సమానత్వం, 1 పూర్తి అసమానత. కాబట్టి అసమానత తక్కువ లేదా సమాన పంపిణీ అనే ఎంపికలు తప్పు; పేదరికం ఉండదు అనే మాట గినీ విలువ నుండి చెప్పలేము.
సంపద కేంద్రీకరణ నివారణకు సంబంధించిన నిర్దేశిక సూత్రాలు ఏవి?
A. ఆర్టికల్ 15(3)
B. ఆర్టికల్ 243డి
C. ఆర్టికల్ 39(బి), (సి)
D. ఆర్టికల్ 51ఎ(కె)
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 39(బి), (సి)
ఆర్టికల్ 39(బి), (సి) సంపద కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకృతం కాకుండా నివారించాలని చెబుతాయి. ఆర్టికల్ 15(3) మహిళలు, పిల్లల ప్రత్యేక చట్టాలు, 243డి పంచాయతీల్లో మహిళా రిజర్వేషన్, 51ఎ(కె) తల్లిదండ్రుల విధి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. గినీ గుణకం 1 అయితే పూర్తి అసమానత.
2. లారెంజ్ వక్రరేఖ సమాన పంపిణీ రేఖకు దగ్గరగా ఉంటే అసమానత ఎక్కువ.
3. ప్రగతిశీల పన్ను విధానం అసమానత తగ్గించే చర్య.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
గినీ 1 అంటే పూర్తి అసమానత, ప్రగతిశీల పన్ను విధానం సమతౌల్య చర్య. లారెంజ్ వక్రరేఖ సమాన పంపిణీ రేఖ నుండి ఎంత దూరంగా ఉంటే అంత అసమానత, దగ్గరగా ఉంటే తక్కువ; కాబట్టి ప్రకటన 2 తప్పు.
కింది అసమానత రకాలను వాటి వివరణలతో జతపరచండి.
ఎ. ఆదాయ అసమానత బి. ప్రాంతీయ అసమానత సి. సామాజిక అసమానత డి. ఆస్తి అసమానత
1. రాష్ట్రాల మధ్య, గ్రామీణ–పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య తేడా 2. ధనిక, పేద మధ్య ఆదాయ అంతరం 3. కులం, మతం, లింగం ఆధారిత అవకాశాల తేడా 4. భూమి, ఆస్తులు కొద్దిమంది చేతుల్లో ఉండటం
A. ఎ-1, బి-2, సి-3, డి-4
B. ఎ-2, బి-1, సి-3, డి-4
C. ఎ-2, బి-1, సి-4, డి-3
D. ఎ-3, బి-1, సి-2, డి-4
Answer & explanation
Correct: B — ఎ-2, బి-1, సి-3, డి-4
ఆదాయ అసమానత ధనిక–పేద ఆదాయ అంతరం (2), ప్రాంతీయ అసమానత రాష్ట్రాలు, గ్రామీణ–పట్టణ తేడా (1), సామాజిక అసమానత కులం, మతం, లింగం ఆధారంగా (3), ఆస్తి అసమానత భూమి, ఆస్తుల కేంద్రీకరణ (4). మిగతా ఎంపికల్లో జతలు తారుమారయ్యాయి.