మహిళల కోసం రాజ్యాంగ ఏర్పాట్లు (Constitutional Provisions for Women)
Free practice MCQs with answers and explanations for మహిళల కోసం రాజ్యాంగ ఏర్పాట్లు (Constitutional Provisions for Women) in లింగ వివక్ష & మహిళా సాధికారత (Women Empowerment). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
లింగం ఆధారంగా వివక్షను నిషేధించే రాజ్యాంగ అధికరణం ఏది?
A. ఆర్టికల్ 16
B. ఆర్టికల్ 23
C. ఆర్టికల్ 39(డి)
D. ఆర్టికల్ 15(1)
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 15(1)
ఆర్టికల్ 15(1) మతం, కులం, లింగం, జన్మస్థలం ఆధారంగా వివక్షను నిషేధిస్తుంది. ఆర్టికల్ 16 ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశాలు, ఆర్టికల్ 23 అక్రమ రవాణా నిషేధం, 39(డి) సమాన పనికి సమాన వేతనం (నిర్దేశిక సూత్రం).
సమాన పనికి సమాన వేతనం అనే సూత్రం ఏ అధికరణంలో ఉంది?
A. ఆర్టికల్ 39(డి)
B. ఆర్టికల్ 14
C. ఆర్టికల్ 15(3)
D. ఆర్టికల్ 51ఎ(ఇ)
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 39(డి)
ఆర్టికల్ 39(డి) నిర్దేశిక సూత్రాల్లో సమాన పనికి సమాన వేతనాన్ని చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 14 చట్టం ముందు సమానత్వం, 15(3) మహిళల కోసం ప్రత్యేక చట్టాలు, 51ఎ(ఇ) మహిళల గౌరవానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక విధి.
D. మహిళలు, పిల్లల కోసం ప్రత్యేక చట్టాలు చేసే అధికారం
Answer & explanation
Correct: D — మహిళలు, పిల్లల కోసం ప్రత్యేక చట్టాలు చేసే అధికారం
ఆర్టికల్ 15(3) వివక్ష నిషేధానికి మినహాయింపుగా మహిళలు, పిల్లల కోసం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు, చట్టాలు చేయడానికి రాజ్యానికి అధికారం ఇస్తుంది. మిగతా ఎంపికలు మహిళల హక్కులను తగ్గిస్తాయి, ఇది ఈ నిబంధన ఉద్దేశానికి విరుద్ధం.
106వ సవరణ (నారీ శక్తి వందన్ అధినియమ్, 2023) ప్రకారం లోక్సభ, శాసనసభల్లో మహిళలకు ఎంత శాతం స్థానాలు రిజర్వ్?
A. 33%
B. 50%
C. 25%
D. 10%
Answer & explanation
Correct: A — 33%
106వ సవరణ లోక్సభ, రాష్ట్ర శాసనసభల్లో మహిళలకు 33% స్థానాలను రిజర్వ్ చేస్తుంది; డీలిమిటేషన్ తర్వాత అమలు అవుతుంది. 50% కొన్ని రాష్ట్రాలు పంచాయతీల్లో ఇచ్చిన రిజర్వేషన్, 1/3 (33%) 73వ సవరణలో ఉంది.
B. న్యాయమైన, మానవీయ పని పరిస్థితులు, ప్రసూతి సహాయం
C. మహిళల గౌరవానికి భంగం కలిగించే పద్ధతుల విడనాటు
D. అక్రమ రవాణా నిషేధం
Answer & explanation
Correct: B — న్యాయమైన, మానవీయ పని పరిస్థితులు, ప్రసూతి సహాయం
ఆర్టికల్ 42 న్యాయమైన, మానవీయ పని పరిస్థితులు, ప్రసూతి సహాయాన్ని చెబుతుంది. సమాన జీవనోపాధి హక్కు ఆర్టికల్ 39(ఎ), గౌరవానికి సంబంధించిన విధి 51ఎ(ఇ), అక్రమ రవాణా నిషేధం ఆర్టికల్ 23.
కింది అధికరణాలను వాటి అంశాలతో జతపరచండి.
ఎ. ఆర్టికల్ 14 బి. ఆర్టికల్ 15(3) సి. ఆర్టికల్ 39(ఎ) డి. ఆర్టికల్ 51ఎ(ఇ)
1. స్త్రీ, పురుషులకు సమాన జీవనోపాధి 2. మహిళల గౌరవానికి భంగం కలిగించే పద్ధతుల విడనాటు 3. చట్టం ముందు సమానత్వం 4. మహిళల కోసం ప్రత్యేక చట్టాలు
A. ఎ-4, బి-3, సి-1, డి-2
B. ఎ-3, బి-4, సి-2, డి-1
C. ఎ-1, బి-2, సి-3, డి-4
D. ఎ-3, బి-4, సి-1, డి-2
Answer & explanation
Correct: D — ఎ-3, బి-4, సి-1, డి-2
ఆర్టికల్ 14 చట్టం ముందు సమానత్వం (3), 15(3) మహిళల కోసం ప్రత్యేక చట్టాలు (4), 39(ఎ) సమాన జీవనోపాధి (1), 51ఎ(ఇ) మహిళల గౌరవానికి భంగం కలిగించే పద్ధతుల విడనాటు (2). మిగతా ఎంపికల్లో జతలు తారుమారయ్యాయి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఆర్టికల్ 16 ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో అవకాశాల సమానత్వాన్ని చెబుతుంది.
2. 73వ, 74వ సవరణలు 1992లో వచ్చాయి.
3. 106వ సవరణ 1992లో వచ్చింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఆర్టికల్ 16, 73వ–74వ సవరణల (1992) గురించిన ప్రకటనలు సరైనవి. 106వ సవరణ (నారీ శక్తి వందన్ అధినియమ్) 2023లో వచ్చింది, 1992లో కాదు; కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.
ఆర్టికల్ 14, 15(1), 16 ప్రాథమిక హక్కులు. ఆర్టికల్ 39(డి) (సమాన పనికి సమాన వేతనం) నిర్దేశిక సూత్రం (DPSP); దీన్ని కోర్టు ద్వారా నేరుగా అమలు చేయించలేము, ఇదే ప్రాథమిక హక్కులతో దాని తేడా.