మతతత్వం – అర్థం, దశలు (Communalism: Meaning & Stages)

Correct: A — బిపన్ చంద్ర

చరిత్రకారుడు బిపన్ చంద్ర మతతత్వాన్ని మూడు దశలుగా విశ్లేషించారు: లౌకిక ప్రయోజనాలు ఒకేలా ఉంటాయనే నమ్మకం, ఉదార మతతత్వం, తీవ్ర మతతత్వం. థాపర్, హబీబ్, సతీష్ చంద్ర ప్రాచీన, మధ్యయుగ చరిత్ర పరిశోధనతో ఎక్కువగా ప్రసిద్ధులు, ఈ మూడు దశల సిద్ధాంతంతో కాదు.

Correct: B — 1906

ఆల్ ఇండియా ముస్లిం లీగ్ 1906లో ఏర్పడింది. 1909 మింటో–మార్లే సంస్కరణల సంవత్సరం, 1915 హిందూ మహాసభ ఏర్పాటు, 1916 లక్నో ఒప్పందం సంవత్సరం. ఈ నాలుగు సంవత్సరాల క్రమం పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.

Correct: C — 1915

హిందూ మహాసభ 1915లో ఏర్పడింది. 1906లో ముస్లిం లీగ్ ఏర్పడగా, 1909లో మింటో–మార్లే సంస్కరణలు, 1932లో కమ్యూనల్ అవార్డ్ ప్రకటించారు. కాబట్టి ఈ మూడు సంవత్సరాలు హిందూ మహాసభకు సంబంధించినవి కావు.

Correct: D — ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు

1909 మింటో–మార్లే సంస్కరణల్లో ముస్లింలకు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు ఇచ్చారు; ఇది బ్రిటిష్ వారి విభజించి పాలించు విధానంలో భాగంగా మతతత్వాన్ని పెంచింది. ప్రత్యేక రాష్ట్రం అప్పుడు ఇవ్వలేదు, ద్వంద్వ పాలన ఈ సంస్కరణల్లో భాగం కాదు.

Correct: A — కాంగ్రెస్ – ముస్లిం లీగ్

1916 లక్నో ఒప్పందం ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, ముస్లిం లీగ్ మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం. హిందూ మహాసభ 1915లో ఏర్పడింది కానీ ఈ ఒప్పందంలో భాగస్వామి కాదు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంతో ఒప్పందం కాదు, ఇది రెండు భారతీయ సంస్థల మధ్య ఐక్య ప్రయత్నం.

Correct: B — మతాన్ని ప్రజల సామాజిక, రాజకీయ గుర్తింపుకు ఏకైక ఆధారంగా తీసుకునే భావజాలం

మతతత్వం అంటే ఒక మతం వారి ప్రయోజనాలు ఇతర మతాల వారికి భిన్నం లేదా వ్యతిరేకం అనే భావనతో మతాన్నే గుర్తింపుకు ఆధారం చేసుకోవడం. వ్యక్తిగత దైవభక్తి (Religiosity) వేరు; అన్ని మతాలను సమానంగా గౌరవించడం లౌకికత్వం. కాబట్టి మిగతా ఎంపికలు మతతత్వం కాదు.

Correct: C — ఉదార మతతత్వం (Liberal Communalism)

రెండో దశలో వేర్వేరు మతాల ప్రయోజనాలు వేర్వేరు అనే భావన ఉంటుంది; దీన్ని ఉదార మతతత్వం (Liberal Communalism) అంటారు. మూడో దశ తీవ్ర మతతత్వం, ఇందులో ఇతర మతాల ప్రయోజనాలు పరస్పర వ్యతిరేకమనే శత్రుత్వ భావన హింసకు దారితీస్తుంది.

Correct: A — ఒకే మతం వారికి ఒకే లౌకిక ప్రయోజనాలనే నమ్మకం – ఉదార మతతత్వం – తీవ్ర మతతత్వం

మొదటి దశలో ఒకే మతం వారికి ఒకే రకమైన లౌకిక ప్రయోజనాలుంటాయనే నమ్మకం, రెండో దశలో వేర్వేరు మతాల ప్రయోజనాలు వేరనే ఉదార మతతత్వం, మూడో దశలో శత్రుత్వంతో కూడిన తీవ్ర మతతత్వం వస్తాయి. తీవ్ర దశ చివరిది, హింసకు దారితీస్తుంది కాబట్టి ఇతర క్రమాలు తప్పు.

Correct: B — ముస్లిం లీగ్ ఏర్పాటు – మింటో–మార్లే సంస్కరణలు – హిందూ మహాసభ ఏర్పాటు – లక్నో ఒప్పందం

సరైన క్రమం: ముస్లిం లీగ్ (1906), మింటో–మార్లే సంస్కరణలు (1909), హిందూ మహాసభ (1915), లక్నో ఒప్పందం (1916). ఇతర ఎంపికల్లో 1909 కంటే ముందు 1915 లేదా 1906 కంటే ముందు 1909 ఉంచడం వంటి కాలక్రమ దోషాలు ఉన్నాయి.

Correct: C — 1 మరియు 3 మాత్రమే

కమ్యూనల్ అవార్డ్ (1932), పూనా ఒడంబడిక, 1947 విభజన సమయపు మత హింస సరైన సమాచారాలు. ముస్లిం లీగ్ ఏర్పడింది 1906లో; 1915లో ఏర్పడింది హిందూ మహాసభ. కాబట్టి ప్రకటన 2 తప్పు.