Free practice MCQs with answers and explanations for ఉపరాష్ట్రపతి (Vice-President) (కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ (Union Executive)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ఉపరాష్ట్రపతికి ప్రత్యేక జీతం ఉందా?
A. ఉంది, రాష్ట్రపతి జీతంలో సగం
B. లేదు; రాజ్యసభ చైర్మన్గా జీతం పొందుతారు
C. ఉంది, ప్రధాని జీతంతో సమానం
D. లేదు, జీతమే ఉండదు
Answer & explanation
Correct: B — లేదు; రాజ్యసభ చైర్మన్గా జీతం పొందుతారు
ఉపరాష్ట్రపతి పదవికి ప్రత్యేక జీతం లేదు; రాజ్యసభ చైర్మన్గా జీతం పొందుతారు – నెలకు ₹4 లక్షలు (2018 నుండి). ఇది పార్లమెంటు అధికారుల జీతభత్యాల చట్టం, 1953 ప్రకారం.
ప్రాధాన్యత క్రమంలో (Order of Precedence) రాష్ట్రపతి తర్వాత ఎవరు వస్తారు?
A. ప్రధానమంత్రి, ఆ తర్వాత ఉపరాష్ట్రపతి
B. లోక్సభ స్పీకర్
C. ఉపరాష్ట్రపతి, ఆ తర్వాత ప్రధానమంత్రి
D. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
Answer & explanation
Correct: C — ఉపరాష్ట్రపతి, ఆ తర్వాత ప్రధానమంత్రి
ప్రాధాన్యత క్రమంలో రాష్ట్రపతి తర్వాత ఉపరాష్ట్రపతి, ఆ తర్వాత ప్రధానమంత్రి వస్తారు. ఉపరాష్ట్రపతి దేశంలో రెండో అత్యున్నత రాజ్యాంగ పదవి. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఉపరాష్ట్రపతిని గతంలో ఎలా ఎన్నుకునేవారు, ఏ సవరణ దాన్ని మార్చింది?
A. ప్రత్యక్ష ఎన్నిక; 42వ సవరణ
B. రాష్ట్రపతి నామినేషన్; 44వ సవరణ
C. రాష్ట్ర శాసనసభల ద్వారా; 73వ సవరణ
D. పార్లమెంటు ఉమ్మడి సమావేశంలో; 11వ సవరణ (1961) ఎన్నికల గణం తెచ్చింది
Answer & explanation
Correct: D — పార్లమెంటు ఉమ్మడి సమావేశంలో; 11వ సవరణ (1961) ఎన్నికల గణం తెచ్చింది
మొదట పార్లమెంటు రెండు సభల ఉమ్మడి సమావేశంలో ఉపరాష్ట్రపతిని ఎన్నుకునేవారు. 11వ సవరణ (1961) ఉమ్మడి సమావేశ అవసరాన్ని తొలగించి ఎన్నికల గణం (Electoral College) విధానం తెచ్చింది.
ఉపరాష్ట్రపతి నామినేషన్కు కనీసం ఎంతమంది ప్రతిపాదకులు, బలపరిచేవారు ఉండాలి?
A. 20 మంది ప్రతిపాదకులు, 20 మంది బలపరిచేవారు
B. 50 మంది, 50 మంది
C. 10 మంది, 10 మంది
D. 25 మంది, 25 మంది
Answer & explanation
Correct: A — 20 మంది ప్రతిపాదకులు, 20 మంది బలపరిచేవారు
ఉపరాష్ట్రపతి నామినేషన్కు కనీసం 20 మంది ప్రతిపాదకులు, 20 మంది బలపరిచేవారు; ధరావతు ₹15,000. రాష్ట్రపతి నామినేషన్కు 50 మంది, 50 మంది అవసరం. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికలో రిటర్నింగ్ అధికారిగా ఎవరు ఉంటారు?
A. లోక్సభ లేదా రాజ్యసభ సెక్రటరీ జనరల్ (వంతులవారీగా)
B. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్
C. సుప్రీంకోర్టు రిజిస్ట్రార్
D. లోక్సభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: A — లోక్సభ లేదా రాజ్యసభ సెక్రటరీ జనరల్ (వంతులవారీగా)
ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికను భారత ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది; రిటర్నింగ్ అధికారిగా లోక్సభ లేదా రాజ్యసభ సెక్రటరీ జనరల్ వంతులవారీగా ఉంటారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఉపరాష్ట్రపతిని తొలగించే తీర్మానం ఏ సభలో ప్రారంభించాలి?
A. లోక్సభలో మాత్రమే
B. రాజ్యసభలో మాత్రమే
C. ఏ సభలోనైనా
D. ఉమ్మడి సమావేశంలో
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్యసభలో మాత్రమే
ఆర్టికల్ 67(b) ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు తీర్మానాన్ని రాజ్యసభలో మాత్రమే ప్రారంభించాలి; రాజ్యసభలో మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీతో ఆమోదించి, లోక్సభ సాధారణ మెజారిటీతో అంగీకరించాలి; 14 రోజుల ముందస్తు నోటీసు అవసరం.
ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు విధానం గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. ఇది అభిశంసన విధానమే
B. ప్రత్యేక కారణం రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన
C. ఇది అభిశంసన (Impeachment) కాదు; కారణాలను రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు
D. ఉమ్మడి సమావేశంలో 2/3 మెజారిటీ
Answer & explanation
Correct: C — ఇది అభిశంసన (Impeachment) కాదు; కారణాలను రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు
ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు అభిశంసన కాదు; ఆర్టికల్ 67(b) కింద తీర్మానం ద్వారా జరుగుతుంది; తొలగింపుకు కారణాలను రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు. రాష్ట్రపతి అభిశంసనకు రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన ఏకైక కారణం.
ఉపరాష్ట్రపతి పదవి ఖాళీ అయితే ఎన్నిక ఎప్పుడు జరపాలి (మరణం, రాజీనామా, తొలగింపు వల్ల)?
A. 6 నెలల్లో
B. 3 నెలల్లో
C. 1 సంవత్సరంలో
D. వీలైనంత త్వరగా (As soon as possible)
Answer & explanation
Correct: D — వీలైనంత త్వరగా (As soon as possible)
ఆర్టికల్ 68 ప్రకారం మరణం, రాజీనామా, తొలగింపు వల్ల ఖాళీ అయితే వీలైనంత త్వరగా ఎన్నిక జరపాలి; రాష్ట్రపతి ఖాళీకి ఉన్నట్లు ‘6 నెలల’ గడువు ఉపరాష్ట్రపతికి లేదు. కొత్త వ్యక్తి పూర్తి 5 సంవత్సరాలు ఉంటారు.
ఉపరాష్ట్రపతి తనను తొలగించే తీర్మానం పరిశీలనలో ఉన్నప్పుడు ఏమి చేయగలరు?
A. అధ్యక్షత వహించవచ్చు
B. సభలో మాట్లాడవచ్చు, పాల్గొనవచ్చు కానీ అధ్యక్షత వహించలేరు, ఓటు వేయలేరు
C. మొదటి దశలో ఓటు వేయవచ్చు
D. సభకు హాజరు కాలేరు
Answer & explanation
Correct: B — సభలో మాట్లాడవచ్చు, పాల్గొనవచ్చు కానీ అధ్యక్షత వహించలేరు, ఓటు వేయలేరు
ఆర్టికల్ 92 ప్రకారం తనను తొలగించే తీర్మానం పరిశీలనలో ఉన్నప్పుడు రాజ్యసభ చైర్మన్ అధ్యక్షత వహించలేరు; మాట్లాడవచ్చు, పాల్గొనవచ్చు కానీ ఓటు వేయలేరు. లోక్సభ స్పీకర్ మాత్రం మొదటి దశలో ఓటు వేయవచ్చు.
ఉమ్మడి సమావేశానికి (Joint Sitting) ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు?
A. రాజ్యసభ చైర్మన్
B. రాష్ట్రపతి
C. లోక్సభ స్పీకర్, చైర్మన్ కాదు
D. ప్రధానమంత్రి
Answer & explanation
Correct: C — లోక్సభ స్పీకర్, చైర్మన్ కాదు
ఉమ్మడి సమావేశానికి లోక్సభ స్పీకర్ అధ్యక్షత వహిస్తారు; రాజ్యసభ చైర్మన్ కాదు. ద్రవ్య బిల్లును ధ్రువీకరించే అధికారం కూడా స్పీకర్కే ఉంది. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.