రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం – ఆర్టికల్ 72 (Pardoning Power)

Correct: C — ఆర్టికల్ 72

ఆర్టికల్ 72 రాష్ట్రపతికి క్షమాభిక్ష అధికారాన్ని ఇస్తుంది; ఆర్టికల్ 161 గవర్నర్‌కు ఇస్తుంది. ఉరిశిక్షను క్షమించే అధికారం రాష్ట్రపతికి మాత్రమే ఉంది. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.

Correct: D — శిక్ష మార్పు (Commutation)

కఠిన శిక్షను తేలికపాటి శిక్షగా మార్చడం Commutation (ఉదా: ఉరిశిక్ష → యావజ్జీవ కారాగారం). శిక్ష స్వభావం మార్చకుండా కాలం తగ్గించడం Remission; శిక్ష అమలును తాత్కాలికంగా నిలిపివేయడం Reprieve.

Correct: D — క్షమాభిక్ష అర్జీదారుడికి రాష్ట్రపతి ముందు మౌఖిక విచారణ హక్కు లేదు

కేహర్ సింగ్ కేసు (1989)లో క్షమాభిక్ష అర్జీదారుడికి రాష్ట్రపతి ముందు మౌఖిక విచారణ (Oral Hearing) హక్కు లేదని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. మారు రామ్ కేసు (1980) మంత్రిమండలి సలహా అవసరమని చెప్పింది.

Correct: B — సైనిక కోర్టు శిక్షలు, కేంద్ర చట్టాల ఉల్లంఘన శిక్షలు, ఉరిశిక్షలు

ఆర్టికల్ 72 ప్రకారం రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం సైనిక కోర్టు (Court Martial) శిక్షలు, కేంద్ర చట్టాల ఉల్లంఘనకు విధించిన శిక్షలు, ఉరిశిక్ష విధించిన అన్ని కేసులకు వర్తిస్తుంది. రాష్ట్ర చట్టాల కేసులు గవర్నర్ పరిధి.

Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే

రాష్ట్రపతి ఉరిశిక్షను పూర్తిగా క్షమించగలరు; గవర్నర్ క్షమించలేరు (మార్చవచ్చు, వాయిదా వేయవచ్చు, తగ్గించవచ్చు). సైనిక కోర్టు శిక్షలను గవర్నర్ క్షమించలేరు, కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.