Free practice MCQs with answers and explanations for రాష్ట్రపతి (President) (కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ (Union Executive)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
భారతదేశానికి ఒక రాష్ట్రపతి ఉండాలని చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 52
B. ఆర్టికల్ 53
C. ఆర్టికల్ 74
D. ఆర్టికల్ 79
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 52
ఆర్టికల్ 52 ప్రకారం భారతదేశానికి ఒక రాష్ట్రపతి ఉండాలి. ఆర్టికల్ 53 కేంద్ర కార్యనిర్వాహక అధికారం రాష్ట్రపతికి చెందుతుందని, ఆర్టికల్ 74 మంత్రిమండలి గురించి, ఆర్టికల్ 79 పార్లమెంటు నిర్మాణం గురించి చెబుతాయి.
భారత రక్షణ దళాల సర్వోన్నత అధిపతి (Supreme Commander) ఎవరు?
A. ప్రధానమంత్రి
B. రాష్ట్రపతి
C. రక్షణ మంత్రి
D. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రపతి
ఆర్టికల్ 53(2) ప్రకారం రక్షణ దళాల సర్వోన్నత అధిపతి రాష్ట్రపతి. అయినా వాస్తవ అధికారం ప్రధానమంత్రి నేతృత్వంలోని మంత్రిమండలిది; రాష్ట్రపతి నామమాత్రపు (De jure) అధిపతి.
రాష్ట్రపతిని ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకోరు; ఎన్నికల గణం (Electoral College) ద్వారా పరోక్షంగా ఎన్నుకుంటారు. ఏక ఓటు బదిలీ పద్ధతిలో దామాషా ప్రాతినిధ్యం, రహస్య బ్యాలెట్ ఉంటాయి (ఆర్టికల్ 55).
నామినేటెడ్ MPలు, నామినేటెడ్ MLAలు మరియు రాష్ట్ర శాసనమండలి (MLC) సభ్యులు రాష్ట్రపతి ఎన్నికలో ఓటు వేయరు. ఎన్నికల గణంలో ఎన్నికైన MPలు, MLAలు (ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి సహా) ఉంటారు.
ఆర్టికల్ 58 ప్రకారం రాష్ట్రపతి పదవికి భారత పౌరుడై, 35 సంవత్సరాలు నిండి, లోక్సభ సభ్యుడిగా ఎన్నిక కావడానికి అర్హత ఉండాలి. లాభదాయక పదవిలో ఉండకూడదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 60 ప్రకారం రాష్ట్రపతికి ప్రమాణం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) చేయిస్తారు; ఆయన లేకపోతే సుప్రీంకోర్టు సీనియర్ న్యాయమూర్తి. ‘Preserve, Protect and Defend’ అని ప్రమాణం చేస్తారు.
ఆర్టికల్ 56 ప్రకారం రాష్ట్రపతి పదవీకాలం పదవి చేపట్టిన రోజు నుండి 5 సంవత్సరాలు. కొత్త రాష్ట్రపతి వచ్చే వరకు పాత రాష్ట్రపతి కొనసాగుతారు. ఎన్నిసార్లైనా తిరిగి ఎన్నిక కావచ్చు (ఆర్టికల్ 57).
రాష్ట్రపతి తన రాజీనామా లేఖను ఉపరాష్ట్రపతికి సమర్పిస్తారు. ఉపరాష్ట్రపతి దాన్ని వెంటనే లోక్సభ స్పీకర్కు తెలియజేస్తారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 75 ప్రకారం ప్రధానమంత్రిని రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు; ఇతర కేంద్ర మంత్రులను ప్రధానమంత్రి సలహాపై నియమిస్తారు. అటార్నీ జనరల్, CAG, గవర్నర్లు వంటి నియామకాలు కూడా రాష్ట్రపతి చేస్తారు.
ఆర్టికల్ 80 ప్రకారం సాహిత్యం, విజ్ఞానశాస్త్రం, కళలు, సామాజిక సేవ రంగాల నిపుణుల నుండి 12 మందిని రాష్ట్రపతి రాజ్యసభకు నామినేట్ చేస్తారు. లోక్సభకు ఆంగ్లో-ఇండియన్ సభ్యులను నామినేట్ చేసే విధానం 104వ సవరణతో రద్దయింది.