Free practice MCQs with answers and explanations for రాష్ట్రపతి (President) (కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ (Union Executive)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
రాష్ట్రపతి వీటోలకు సంబంధించి సరైన జతలను గుర్తించండి.
A. సంపూర్ణ వీటో
B. తాత్కాలిక వీటో
C. పాకెట్ వీటో
1. నిర్ణయం లేకుండా నిరవధికంగా ఉంచడం
2. ఆమోదం నిరాకరించడం
3. పునఃపరిశీలనకు తిప్పి పంపడం
A. A-3, B-2, C-1
B. A-2, B-1, C-3
C. A-2, B-3, C-1
D. A-1, B-3, C-2
Answer & explanation
Correct: C — A-2, B-3, C-1
సంపూర్ణ వీటో – ఆమోదం నిరాకరించడం; తాత్కాలిక వీటో – పునఃపరిశీలనకు తిప్పి పంపడం; పాకెట్ వీటో – నిర్ణయం లేకుండా నిరవధికంగా ఉంచడం. కాబట్టి A-2, B-3, C-1. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
అర్హత వీటో (Qualified Veto) అమెరికా అధ్యక్షుడికి ఉంది; అక్కడ కాంగ్రెస్ 2/3 మెజారిటీతో దాన్ని అధిగమించగలదు. భారత రాష్ట్రపతికి సంపూర్ణ, తాత్కాలిక, పాకెట్ వీటోలు మాత్రమే ఉన్నాయి.
ఆర్డినెన్స్‌కు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రాజ్యాంగాన్ని సవరించడానికి ఆర్డినెన్స్ వాడవచ్చు.
2. ఇది మంత్రిమండలి సలహాపైనే జారీ చేస్తారు.
3. రాష్ట్రపతి దీన్ని ఎప్పుడైనా ఉపసంహరించవచ్చు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 2 మరియు 3 మాత్రమే
రాజ్యాంగాన్ని సవరించడానికి ఆర్డినెన్స్ వాడలేరు, కాబట్టి ప్రకటన 1 తప్పు. ఆర్డినెన్స్ మంత్రిమండలి సలహాపైనే జారీ అవుతుంది, రాష్ట్రపతి ఎప్పుడైనా ఉపసంహరించవచ్చు.
ఆర్డినెన్స్ న్యాయ సమీక్షకు సంబంధించి సరైన క్రమం ఏది?
A. 44వ సవరణ ప్రశ్నించరాదని చేర్చింది; 38వ సవరణ తొలగించింది
B. 42వ సవరణ తొలగించింది
C. 38వ సవరణ (1975) ప్రశ్నించరాదని చేర్చింది; 44వ సవరణ (1978) దాన్ని తొలగించింది
D. 24వ సవరణ చేర్చింది
Answer & explanation
Correct: C — 38వ సవరణ (1975) ప్రశ్నించరాదని చేర్చింది; 44వ సవరణ (1978) దాన్ని తొలగించింది
38వ సవరణ (1975) రాష్ట్రపతి సంతృప్తిని కోర్టుల్లో ప్రశ్నించలేరని చేర్చింది; 44వ సవరణ (1978) ఆ నిబంధనను తొలగించింది. కాబట్టి ఇప్పుడు న్యాయ సమీక్ష సాధ్యమే. కృష్ణ కుమార్ సింగ్ కేసు (2017) ఆర్డినెన్సును సభ ముందు ఉంచకపోవడం రాజ్యాంగ మోసమని చెప్పింది.
రాష్ట్రపతి మరియు గవర్నర్ క్షమాభిక్ష అధికారాల పోలికకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రాష్ట్రపతి ఉరిశిక్షను పూర్తిగా క్షమించగలరు.
2. గవర్నర్ ఉరిశిక్షను పూర్తిగా క్షమించలేరు.
3. గవర్నర్ సైనిక కోర్టు శిక్షలను క్షమించగలరు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
రాష్ట్రపతి ఉరిశిక్షను పూర్తిగా క్షమించగలరు; గవర్నర్ క్షమించలేరు (మార్చవచ్చు, వాయిదా వేయవచ్చు, తగ్గించవచ్చు). సైనిక కోర్టు శిక్షలను గవర్నర్ క్షమించలేరు, కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.
రాష్ట్రపతి పరిస్థితిగత విచక్షణ (Situational Discretion)కు ఉదాహరణలు ఏవి?
1. ఏ పార్టీకీ మెజారిటీ లేనప్పుడు ప్రధానమంత్రిని ఎంపిక చేయడం.
2. లోక్‌సభ విశ్వాసం కోల్పోయిన మంత్రిమండలిని తొలగించడం.
3. సాధారణ బిల్లును ఎప్పుడూ ఆమోదించడం.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఏ పార్టీకీ స్పష్టమైన మెజారిటీ లేనప్పుడు ప్రధానమంత్రిని ఎంపిక చేయడం, విశ్వాసం కోల్పోయిన మంత్రిమండలిని తొలగించడం, మెజారిటీ కోల్పోయినప్పుడు లోక్‌సభ రద్దు సలహాపై నిర్ణయం రాష్ట్రపతి పరిస్థితిగత విచక్షణ. సాధారణ బిల్లును ఎప్పుడూ ఆమోదించడం విచక్షణ కాదు.
రాష్ట్రపతి, మంత్రిమండలి సంబంధంపై తీర్పులను జతపరచండి.
A. రామ్ జవాయా కపూర్ కేసు (1955)
B. షంషేర్ సింగ్ కేసు (1974)
1. రాష్ట్రపతి రాజ్యాంగ అధిపతి; నిజమైన అధికారం మంత్రిమండలిది
2. రాష్ట్రపతి, గవర్నర్ మంత్రిమండలి సలహా మేరకే అధికారాలు వినియోగించాలి
A. A-1, B-2
B. A-2, B-1
C. A-1, B-1
D. A-2, B-2
Answer & explanation
Correct: A — A-1, B-2
రామ్ జవాయా కపూర్ కేసు (1955) రాష్ట్రపతి రాజ్యాంగ అధిపతి, నిజమైన అధికారం మంత్రిమండలిదని చెప్పింది; షంషేర్ సింగ్ కేసు (1974) రాష్ట్రపతి, గవర్నర్ మంత్రిమండలి సలహా మేరకే అధికారాలు వినియోగించాలని చెప్పింది. కాబట్టి A-1, B-2.
రాష్ట్రపతులను వారి ప్రత్యేకతతో జతపరచండి.
A. వి.వి. గిరి
B. ఫక్రుద్దీన్ అలీ అహ్మద్
C. జాకిర్ హుస్సేన్
1. రెండో ప్రాధాన్యత ఓట్ల లెక్కింపుతో గెలిచారు
2. 1975లో జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటించారు
3. పదవిలో మరణించిన తొలి రాష్ట్రపతి
A. A-2, B-1, C-3
B. A-1, B-2, C-3
C. A-1, B-3, C-2
D. A-3, B-2, C-1
Answer & explanation
Correct: B — A-1, B-2, C-3
వి.వి. గిరి రెండో ప్రాధాన్యత ఓట్ల లెక్కింపుతో గెలిచిన ఏకైక రాష్ట్రపతి; ఫక్రుద్దీన్ అలీ అహ్మద్ 1975లో జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటించారు; జాకిర్ హుస్సేన్ పదవిలో మరణించిన తొలి రాష్ట్రపతి. కాబట్టి A-1, B-2, C-3.
కింది రాష్ట్రపతులను కాలక్రమానుసారంగా అమర్చండి.
A. కె.ఆర్. నారాయణన్
B. శంకర్ దయాళ్ శర్మ
C. ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం
D. ఆర్. వెంకటరామన్
A. B, D, A, C
B. D, A, B, C
C. D, B, A, C
D. D, B, C, A
Answer & explanation
Correct: C — D, B, A, C
ఆర్. వెంకటరామన్ (1987–92), శంకర్ దయాళ్ శర్మ (1992–97), కె.ఆర్. నారాయణన్ (1997–2002), ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం (2002–07) వరుసగా రాష్ట్రపతులయ్యారు. కాబట్టి D, B, A, C.
తాత్కాలిక (Acting) రాష్ట్రపతులకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. వి.వి. గిరి (1969) – జాకిర్ హుస్సేన్ మరణం తర్వాత.
2. జస్టిస్ ఎం. హిదాయతుల్లా (1969).
3. బి.డి. జట్టి (1977) – ఫక్రుద్దీన్ అలీ అహ్మద్ మరణం తర్వాత.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
వి.వి. గిరి (1969), జస్టిస్ ఎం. హిదాయతుల్లా (1969, CJIగా), బి.డి. జట్టి (1977) తాత్కాలిక రాష్ట్రపతులుగా వ్యవహరించారు. మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
రాష్ట్రపతి వీటోలకు సంబంధించి సరైన జతలను గుర్తించండి.
A. సంపూర్ణ వీటో
B. తాత్కాలిక వీటో
C. పాకెట్ వీటో
1. నిర్ణయం లేకుండా నిరవధికంగా ఉంచడం
2. ఆమోదం నిరాకరించడం
3. పునఃపరిశీలనకు తిప్పి పంపడం