Free practice MCQs with answers and explanations for రాష్ట్రపతి (President) (కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ (Union Executive)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
ఉమ్మడి సమావేశానికి (Joint Sitting) ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు?
A. ఉపరాష్ట్రపతి
B. రాష్ట్రపతి
C. ప్రధానమంత్రి
D. లోక్సభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: D — లోక్సభ స్పీకర్
ఆర్టికల్ 108 ప్రకారం సాధారణ బిల్లుపై రెండు సభల మధ్య ప్రతిష్ఠంభన వస్తే రాష్ట్రపతి ఉమ్మడి సమావేశం ఏర్పాటు చేస్తారు; దానికి లోక్సభ స్పీకర్ అధ్యక్షత వహిస్తారు.
రాష్ట్రపతి పునఃపరిశీలనకు తిప్పి పంపలేని బిల్లు ఏది?
A. ద్రవ్య బిల్లు (Money Bill)
B. సాధారణ బిల్లు
C. ప్రైవేట్ సభ్యుల బిల్లు
D. ఆర్థిక బిల్లు
Answer & explanation
Correct: A — ద్రవ్య బిల్లు (Money Bill)
ద్రవ్య బిల్లు (Money Bill)ను రాష్ట్రపతి పునఃపరిశీలనకు తిప్పి పంపలేరు; ఆయన అనుమతితోనే ప్రవేశపెడతారు కాబట్టి సాధారణంగా ఆమోదిస్తారు. రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును కూడా (24వ సవరణ తర్వాత) తప్పనిసరిగా ఆమోదించాలి.
ఆర్డినెన్స్ పార్లమెంటు మళ్లీ సమావేశమైన తర్వాత ఎంతకాలంలో ఆమోదం పొందాలి?
A. 6 నెలల్లో
B. 6 వారాల్లో
C. 3 వారాల్లో
D. 1 సంవత్సరంలో
Answer & explanation
Correct: B — 6 వారాల్లో
ఆర్డినెన్స్ పార్లమెంటు మళ్లీ సమావేశమైన 6 వారాల్లో ఆమోదం పొందాలి; లేకపోతే రద్దవుతుంది. సమావేశాల మధ్య గరిష్ఠ వ్యవధి 6 నెలలు కాబట్టి ఆర్డినెన్స్ గరిష్ఠ జీవితకాలం 6 నెలలు + 6 వారాలు.
ఆర్డినెన్స్ల పునః జారీ (Re-promulgation) రాజ్యాంగ విరుద్ధమని చెప్పిన కేసు ఏది?
A. ఆర్.సి. కూపర్ కేసు (1970)
B. రామ్ జవాయా కపూర్ కేసు (1955)
C. డి.సి. వాధ్వా కేసు (1987)
D. మారు రామ్ కేసు (1980)
Answer & explanation
Correct: C — డి.సి. వాధ్వా కేసు (1987)
డి.సి. వాధ్వా కేసు (1987)లో బిహార్లో ఆర్డినెన్సులను పదేపదే తిరిగి జారీ చేయడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. ఆర్.సి. కూపర్ కేసు (1970) దురుద్దేశంతో జారీ చేసిన ఆర్డినెన్స్ను కోర్టు ప్రశ్నించవచ్చని చెప్పింది.
A. క్షమాభిక్ష అధికారం న్యాయ సమీక్షకు పూర్తిగా అతీతం
B. క్షమాభిక్ష మంత్రిమండలి సలహా లేకుండా ఇవ్వాలి
C. క్షమాభిక్షను గవర్నర్ ఇవ్వాలి
D. క్షమాభిక్ష అర్జీదారుడికి రాష్ట్రపతి ముందు మౌఖిక విచారణ హక్కు లేదు
Answer & explanation
Correct: D — క్షమాభిక్ష అర్జీదారుడికి రాష్ట్రపతి ముందు మౌఖిక విచారణ హక్కు లేదు
కేహర్ సింగ్ కేసు (1989)లో క్షమాభిక్ష అర్జీదారుడికి రాష్ట్రపతి ముందు మౌఖిక విచారణ (Oral Hearing) హక్కు లేదని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. మారు రామ్ కేసు (1980) మంత్రిమండలి సలహా అవసరమని చెప్పింది.
రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం ఏ కేసుల్లో వర్తిస్తుంది?
A. రాష్ట్ర చట్టాల శిక్షలు మాత్రమే
B. సైనిక కోర్టు శిక్షలు, కేంద్ర చట్టాల ఉల్లంఘన శిక్షలు, ఉరిశిక్షలు
C. జిల్లా కోర్టు శిక్షలు మాత్రమే
D. పౌర కేసులు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — సైనిక కోర్టు శిక్షలు, కేంద్ర చట్టాల ఉల్లంఘన శిక్షలు, ఉరిశిక్షలు
ఆర్టికల్ 72 ప్రకారం రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం సైనిక కోర్టు (Court Martial) శిక్షలు, కేంద్ర చట్టాల ఉల్లంఘనకు విధించిన శిక్షలు, ఉరిశిక్ష విధించిన అన్ని కేసులకు వర్తిస్తుంది. రాష్ట్ర చట్టాల కేసులు గవర్నర్ పరిధి.
మంత్రిమండలి సలహాను ఒక్కసారి పునఃపరిశీలనకు తిప్పి పంపే అధికారాన్ని రాష్ట్రపతికి ఇచ్చిన సవరణ ఏది?
A. 42వ సవరణ (1976)
B. 38వ సవరణ (1975)
C. 44వ సవరణ (1978)
D. 24వ సవరణ (1971)
Answer & explanation
Correct: C — 44వ సవరణ (1978)
42వ సవరణ (1976) మంత్రిమండలి సలహా రాష్ట్రపతికి కట్టుబడి ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది. 44వ సవరణ (1978) ఆ సలహాను ఒక్కసారి పునఃపరిశీలనకు తిప్పి పంపే అధికారం ఇచ్చింది; పునఃపరిశీలన తర్వాత వచ్చిన సలహాను తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
Correct: D — పదవిలో ఉండగా మరణించిన తొలి రాష్ట్రపతి
డా. జాకిర్ హుస్సేన్ (1967–1969) పదవిలో ఉండగా మరణించిన తొలి రాష్ట్రపతి. ఫక్రుద్దీన్ అలీ అహ్మద్ కూడా పదవిలో మరణించారు (1977). ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
జ్ఞానీ జైల్ సింగ్ (1982–1987) తొలి సిక్కు రాష్ట్రపతి; ఆయన పాకెట్ వీటో వాడారు. ఆర్. వెంకటరామన్ (1987–1992), శంకర్ దయాళ్ శర్మ (1992–1997) తర్వాత వచ్చినవారు.