ఆర్టికల్ 32 vs ఆర్టికల్ 226 – సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టు రిట్ అధికారం (Article 32 vs 226)

Correct: A — సుప్రీంకోర్టు (ఆర్టికల్ 32)

ఆర్టికల్ 32 కింద సుప్రీంకోర్టు ప్రాథమిక హక్కుల అమలుకు మాత్రమే రిట్లు జారీ చేస్తుంది. హైకోర్టు (226) ప్రాథమిక హక్కులతో పాటు ఇతర ప్రయోజనాలకూ జారీ చేస్తుంది. జిల్లా కోర్టులకు రిట్ల అధికారం లేదు.

Correct: B — హైకోర్టు ఇతర ప్రయోజనాలకూ (చట్ట హక్కులకూ) రిట్ ఇవ్వగలదు

ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం హైకోర్టు ‘ఇతర ఏ ప్రయోజనం కోసమైనా’ రిట్ జారీ చేయవచ్చు, అంటే సాధారణ చట్ట హక్కుల కోసం కూడా. సుప్రీంకోర్టు (32) ప్రాథమిక హక్కులకు మాత్రమే. భౌగోళిక పరిధి మాత్రం సుప్రీంకోర్టుకే విస్తృతం.

Correct: B — 15వ సవరణ (1963)

15వ సవరణ (1963) ప్రకారం వివాద కారణం (Cause of Action) తన పరిధిలో తలెత్తితే హైకోర్టు పరిధి బయట ఉన్న అధికారులపై కూడా రిట్ జారీ చేయవచ్చు. సుప్రీంకోర్టుకు దేశమంతా పరిధి ఉంటుంది.

Correct: C — ఆర్టికల్ 32 ఒక ప్రాథమిక హక్కు; ఆర్టికల్ 226 విచక్షణాధికారం

ఆర్టికల్ 32 స్వయంగా ఒక ప్రాథమిక హక్కు కాబట్టి సుప్రీంకోర్టు సాధారణంగా పిటిషన్‌ను తిరస్కరించదు. ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టు విచక్షణాధికారం కాబట్టి తిరస్కరించవచ్చు.

Correct: D — ఆర్టికల్స్ 32, 226 కింద న్యాయ సమీక్ష మౌలిక స్వరూపంలో భాగం

ఎల్. చంద్రకుమార్ కేసు (1997)లో ఆర్టికల్స్ 32, 226 కింద న్యాయ సమీక్ష అధికారం రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. కాబట్టి దీన్ని సాధారణ సవరణతో తొలగించలేరు.

Correct: D — A-2, B-1, C-3

హేబియస్ కార్పస్ అక్రమ నిర్బంధానికి, కోవారంటో ‘ఏ అధికారంతో’ అనే ప్రశ్నకు, ప్రొహిబిషన్ పరిధి దాటిన విచారణను ఆపడానికి సంబంధించినవి. కాబట్టి A-2, B-1, C-3 సరైనది.

Correct: A — ఆర్టికల్ 359 ప్రకారం ఆర్టికల్ 32 కింద హక్కుల అమలు నిలిచిపోవచ్చు; ఆర్టికల్ 226 చట్ట హక్కుల విషయంలో కొనసాగుతుంది

ఆర్టికల్ 359 ప్రకారం రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుతో అత్యవసర సమయంలో ఆర్టికల్ 32 కింద హక్కుల అమలు నిలిపివేయవచ్చు. ఆర్టికల్ 226 చట్ట హక్కుల విషయంలో కొనసాగుతుంది. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.

Correct: A — హైకోర్టు పరిధి భారతదేశమంతా విస్తరించి ఉంటుంది

భౌగోళిక పరిధి సుప్రీంకోర్టుకు భారతదేశమంతా ఉంటుంది; హైకోర్టు తన రాష్ట్ర పరిధిలో (వివాద కారణం తన పరిధిలో ఉంటే బయటి అధికారులపై కూడా) మాత్రమే. కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు.

Correct: B — సాధారణ చట్ట హక్కు అయిన పెన్షన్ వివాదం

ఆర్టికల్ 32 ప్రాథమిక హక్కుల అమలుకు మాత్రమే. పెన్షన్ వంటి సాధారణ చట్ట హక్కు కోసం హైకోర్టులో ఆర్టికల్ 226 కింద రిట్ వేయాలి. మిగతా మూడూ ప్రాథమిక హక్కులకు సంబంధించినవి.