ప్రాథమిక హక్కులు (Fundamental Rights) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రాథమిక హక్కులు (Fundamental Rights) (హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు & విధులు (Rights, DPSP & Duties)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
ఆర్టికల్ 25 లో వివరణగా సరైనది ఏది?
A. బలవంతపు మత మార్పిడి హక్కు
B. మతాన్ని నమ్మడం, ఆచరించడం, ప్రచారం చేయడం; ప్రచారం అంటే బలవంతపు మత మార్పిడి హక్కు కాదు
C. మత సంస్థల ఆస్తి హక్కు
D. మత పన్ను మినహాయింపు
Answer & explanation
Correct: B — మతాన్ని నమ్మడం, ఆచరించడం, ప్రచారం చేయడం; ప్రచారం అంటే బలవంతపు మత మార్పిడి హక్కు కాదు
ఆర్టికల్ 25 అంతరాత్మ స్వేచ్ఛ, మతాన్ని నమ్మడం, ఆచరించడం, ప్రచారం చేయడం; ప్రచారం అంటే ఇతరులను బలవంతంగా మతం మార్చే హక్కు కాదు. సిక్కులు కృపాణం ధరించడం ఆచారంలో భాగం.
A. 31A – 39(b),(c) చట్టాలు; 31B – భూసంస్కరణలు; 31C – 9వ షెడ్యూల్
B. 31A – 9వ షెడ్యూల్; 31B – 39(b),(c); 31C – భూసంస్కరణలు
C. 31A – ఆస్తి సేకరణ; 31B – మత స్వేచ్ఛ; 31C – భాషా హక్కు
D. 31A – భూసంస్కరణ చట్టాలకు రక్షణ; 31B – 9వ షెడ్యూల్ చట్టాలకు రక్షణ; 31C – 39(b),(c) అమలు చట్టాలకు రక్షణ
Answer & explanation
Correct: D — 31A – భూసంస్కరణ చట్టాలకు రక్షణ; 31B – 9వ షెడ్యూల్ చట్టాలకు రక్షణ; 31C – 39(b),(c) అమలు చట్టాలకు రక్షణ
31A భూసంస్కరణ చట్టాలకు, 31B 9వ షెడ్యూల్ చట్టాలకు (1వ సవరణ 1951), 31C 39(b), 39(c) అమలు చట్టాలకు (25వ సవరణ 1971) రక్షణ ఇస్తాయి. సరైన ఎంపిక: «31A – భూసంస్కరణ చట్టాలకు రక్షణ; 31B – 9వ షెడ్యూల్ చట్టాలకు రక్షణ; 31C – 39(b),(c) అమలు చట్టాలకు రక్షణ». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
A. 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు మౌలిక స్వరూపాన్ని దెబ్బతీస్తే కోర్టు సమీక్షించవచ్చు
B. 9వ షెడ్యూల్ చట్టాలకు పూర్తి రక్షణ
C. ఆస్తి హక్కు పునరుద్ధరణ
D. 31C రద్దు
Answer & explanation
Correct: A — 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు మౌలిక స్వరూపాన్ని దెబ్బతీస్తే కోర్టు సమీక్షించవచ్చు
ఐ.ఆర్. కోయల్హో కేసు (2007) లో 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు మౌలిక స్వరూపాన్ని దెబ్బతీస్తే కోర్టు సమీక్షించవచ్చని తీర్పు. సరైన ఎంపిక: «24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు మౌలిక స్వరూపాన్ని దెబ్బతీస్తే కోర్టు సమీక్షించవచ్చు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
A. 33 – సైనిక పాలన; 34 – హక్కుల అమలు చట్టాలు; 35 – సాయుధ దళాలు
B. 33 – పార్లమెంటు అధికారం; 34 – సాయుధ దళాలు; 35 – సైనిక పాలన
C. 33 – సాయుధ దళాల హక్కుల పరిమితి; 34 – సైనిక పాలనలో పరిమితి; 35 – హక్కుల అమలుకు చట్టాలు చేసే అధికారం పార్లమెంటుకే
D. 33 – రిట్లు; 34 – PIL; 35 – ఆస్తి హక్కు
Answer & explanation
Correct: C — 33 – సాయుధ దళాల హక్కుల పరిమితి; 34 – సైనిక పాలనలో పరిమితి; 35 – హక్కుల అమలుకు చట్టాలు చేసే అధికారం పార్లమెంటుకే
ఆర్టికల్ 33 సాయుధ, పోలీసు దళాల హక్కులపై పరిమితి; 34 సైనిక పాలన (Martial Law) సమయంలో పరిమితి; 35 కొన్ని హక్కుల అమలుకు చట్టాలు చేసే అధికారం పార్లమెంటుకే.
ఆర్టికల్ 32 గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
(1) ఇది రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగం.
(2) అత్యవసర పరిస్థితిలో రాష్ట్రపతి ఆర్టికల్ 359 కింద దీని అమలును నిలిపివేయవచ్చు (20, 21 మినహా).
(3) హైకోర్టులు ఆర్టికల్ 32 కింద రిట్లు జారీ చేస్తాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (1), (2) మాత్రమే
C. (2), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3)
Answer & explanation
Correct: B — (1), (2) మాత్రమే
ఆర్టికల్ 32 మౌలిక స్వరూపంలో భాగం; అత్యవసర పరిస్థితిలో ఆర్టికల్ 359 కింద నిలిపివేయవచ్చు (20, 21 మినహా). హైకోర్టులు రిట్లు జారీ చేసేది ఆర్టికల్ 226 కింద, కాబట్టి (3) తప్పు.
D. జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితికి కేబినెట్ లిఖిత సిఫార్సు అవసరం లేదు
Answer & explanation
Correct: D — జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితికి కేబినెట్ లిఖిత సిఫార్సు అవసరం లేదు
44వ సవరణ ప్రకారం కేబినెట్ లిఖిత పూర్వక సిఫార్సు ఉంటేనే రాష్ట్రపతి అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటిస్తారు; కాబట్టి "అవసరం లేదు" తప్పు. సరైన ఎంపిక: «జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితికి కేబినెట్ లిఖిత సిఫార్సు అవసరం లేదు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
A. అల్పసంఖ్యాక విద్యా సంస్థల ఆస్తి సేకరణకు పరిహారం (30(1A)); స్వయంగా సాగు చేసే భూమికి మార్కెట్ విలువ పరిహారం (31A)
B. అన్ని ఆస్తులకు పరిహారం హక్కు
C. ఏ రక్షణా లేదు
D. ఆస్తి హక్కు ఇంకా ప్రాథమిక హక్కు
Answer & explanation
Correct: A — అల్పసంఖ్యాక విద్యా సంస్థల ఆస్తి సేకరణకు పరిహారం (30(1A)); స్వయంగా సాగు చేసే భూమికి మార్కెట్ విలువ పరిహారం (31A)
44వ సవరణ తర్వాత కూడా అల్పసంఖ్యాక విద్యా సంస్థల ఆస్తి సేకరణకు పరిహారం (30(1A)), స్వయంగా సాగు చేసే భూమికి (సీలింగ్ లోపు) మార్కెట్ విలువ పరిహారం (31A) రక్షణలు ఉన్నాయి.
కింది కేసులను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) మేనకా గాంధీ (b) ఎ.కె. గోపాలన్ (c) పుట్టస్వామి (d) విశాఖ
A. (a), (b), (d), (c)
B. (b), (a), (c), (d)
C. (b), (a), (d), (c)
D. (b), (d), (a), (c)
Answer & explanation
Correct: C — (b), (a), (d), (c)
ఎ.కె. గోపాలన్ (1950), మేనకా గాంధీ (1978), విశాఖ (1997), పుట్టస్వామి (2017). క్రమం (b), (a), (d), (c). సరైన ఎంపిక: «(b), (a), (d), (c)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
A. శంకరీ ప్రసాద్ (1951) – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు
B. గోలక్‌నాథ్ (1967) – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు
C. కేశవానంద భారతి (1973) – మౌలిక స్వరూపం మార్చరాదు
D. మినర్వా మిల్స్ (1980) – హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల సమతుల్యం మౌలిక స్వరూపం
Answer & explanation
Correct: B — గోలక్‌నాథ్ (1967) – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు
గోలక్‌నాథ్ కేసు (1967) పార్లమెంటు ప్రాథమిక హక్కులను సవరించరాదని తీర్పు ఇచ్చింది; కాబట్టి "సవరించవచ్చు" తప్పు. సరైన ఎంపిక: «గోలక్‌నాథ్ (1967) – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
చంపకం దొరైరాజన్ (1951), ఓల్గా టెల్లిస్ (1985), విశాఖ (1997) లకు సంబంధించిన ప్రకటనలు.
(1) చంపకం కేసు తర్వాత 1వ సవరణ వచ్చింది.
(2) ఓల్గా టెల్లిస్ కేసు జీవనోపాధి హక్కు.
(3) విశాఖ కేసు గోప్యత హక్కు.
సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3)
D. (1), (2) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2) మాత్రమే
చంపకం కేసు ఫలితంగా 1వ సవరణ వచ్చింది; ఓల్గా టెల్లిస్ కేసు జీవనోపాధి హక్కు. విశాఖ కేసు పని ప్రదేశాల్లో వేధింపుల మార్గదర్శకాలకు సంబంధించింది, గోప్యతకు కాదు (అది పుట్టస్వామి), కాబట్టి (3) తప్పు.