Free practice MCQs with answers and explanations for మూడు రకాల రాజ్యాంగ సవరణలు (Types of Amendments) in రాజ్యాంగ సవరణ విధానం & మౌలిక స్వరూపం (Amendment & Basic Structure). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు (ఆర్టికల్ 3) ఏ మెజారిటీతో జరుగుతుంది?
A. ప్రత్యేక మెజారిటీ
B. ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం
C. 3/4 రాష్ట్రాల ఆమోదం
D. పార్లమెంటు సాధారణ మెజారిటీ
Answer & explanation
Correct: D — పార్లమెంటు సాధారణ మెజారిటీ
ఆర్టికల్స్ 2, 3, 4 ప్రకారం కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు పార్లమెంటు సాధారణ మెజారిటీతో జరుగుతుంది; ఇది ఆర్టికల్ 368 కిందకు రాదు. ఇది తరచూ అడిగే ట్రిక్ ప్రశ్న.
Correct: A — పాక్షికంగా దృఢమైనది, పాక్షికంగా సరళమైనది
విషయం ప్రాముఖ్యాన్ని బట్టి మూడు రకాల సవరణ పద్ధతులు ఉన్నందున భారత రాజ్యాంగాన్ని పాక్షికంగా దృఢమైనది, పాక్షికంగా సరళమైనది (Partly Rigid, Partly Flexible) అంటారు.
101వ సవరణ (2016) GST ని తెచ్చింది; దీనికి సగం కంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలు ఆమోదం తెలిపాయి. EWS రిజర్వేషన్ 103వ సవరణ, మహిళా రిజర్వేషన్ 106వ సవరణ. సరైన ఎంపిక: «వస్తు సేవల పన్ను (GST)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
సగం రాష్ట్రాల శాసనసభల ఆమోదం అవసరమయ్యే సవరణ అంశం ఏది?
A. ప్రాథమిక హక్కులు
B. రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానం (ఆర్టికల్స్ 54, 55)
C. ఆదేశిక సూత్రాలు
D. కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానం (ఆర్టికల్స్ 54, 55)
రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానం, సుప్రీంకోర్టు-హైకోర్టులు, శాసనాధికారాల పంపిణీ, ఏడో షెడ్యూల్, పార్లమెంటులో రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం, ఆర్టికల్ 368 సవరణకు సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలకు ప్రత్యేక మెజారిటీ చాలు.
ఆర్టికల్ 368 పరిధిలోకి రాకుండా సాధారణ మెజారిటీతో జరిగేది ఏది?
A. ప్రాథమిక హక్కుల సవరణ
B. సుప్రీంకోర్టు అధికారాల సవరణ
C. రాష్ట్రపతి ఎన్నిక సవరణ
D. రాష్ట్ర శాసన మండళ్ల ఏర్పాటు/రద్దు (ఆర్టికల్ 169)
Answer & explanation
Correct: D — రాష్ట్ర శాసన మండళ్ల ఏర్పాటు/రద్దు (ఆర్టికల్ 169)
ఆర్టికల్ 169 ప్రకారం శాసన మండళ్ల ఏర్పాటు/రద్దు, పౌరసత్వం, పార్లమెంటు కోరం, జీతభత్యాలు, 5, 6 షెడ్యూళ్లు వంటివి పార్లమెంటు సాధారణ మెజారిటీతో జరుగుతాయి; ఇవి ఆర్టికల్ 368 పరిధిలోకి రావు.
A. ప్రత్యేక మెజారిటీ మాత్రమే (రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం లేదు)
B. సాధారణ మెజారిటీ
C. ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం
D. 3/4 రాష్ట్రాల ఆమోదం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రత్యేక మెజారిటీ మాత్రమే (రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం లేదు)
ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల సవరణ పార్లమెంటు ప్రత్యేక మెజారిటీతో జరుగుతుంది; రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం లేదు. సరైన ఎంపిక: «ప్రత్యేక మెజారిటీ మాత్రమే (రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం లేదు)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
కింది వాటిలో మొదటి రకం (సాధారణ మెజారిటీ) సవరణ ఉదాహరణ కానిది ఏది?
A. పౌరసత్వం పొందడం, కోల్పోవడం
B. సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టుల సవరణ
C. ఐదో, ఆరో షెడ్యూళ్లు
D. పార్లమెంటు కోరం, సభ్యుల జీతభత్యాలు
Answer & explanation
Correct: B — సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టుల సవరణ
సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టుల సవరణకు ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. పౌరసత్వం, 5, 6 షెడ్యూళ్లు, కోరం, జీతభత్యాలు సాధారణ మెజారిటీతో జరుగుతాయి.
కింది జతలను పరిశీలించండి.
(1) కొత్త రాష్ట్ర ఏర్పాటు – సాధారణ మెజారిటీ
(2) ప్రాథమిక హక్కుల సవరణ – ప్రత్యేక మెజారిటీ
(3) ఏడో షెడ్యూల్ సవరణ – సాధారణ మెజారిటీ
సరైన జతలు ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3)
D. (1), (2) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2) మాత్రమే
కొత్త రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు సాధారణ మెజారిటీ, ప్రాథమిక హక్కుల సవరణకు ప్రత్యేక మెజారిటీ. ఏడో షెడ్యూల్ సవరణకు ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి, కాబట్టి (3) తప్పు.
101వ సవరణ (GST) ఏ రకమైన సవరణ ఉదాహరణగా నోట్స్ చెబుతుంది?
A. ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం
B. సాధారణ మెజారిటీ
C. కేవలం ప్రత్యేక మెజారిటీ
D. ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ
Answer & explanation
Correct: A — ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం
GST తెచ్చిన 101వ సవరణ (2016) కి సగం కంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలు ఆమోదం తెలిపాయి; అందువల్ల ఇది ప్రత్యేక మెజారిటీ + రాష్ట్రాల ఆమోదం రకం. సరైన ఎంపిక: «ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.