ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ & సంయుక్త సమావేశం – స్పీకర్ ప్రత్యేక అధికారాలు (Speaker and Money Bill)
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ & సంయుక్త సమావేశం – స్పీకర్ ప్రత్యేక అధికారాలు (Speaker and Money Bill) in స్పీకర్ & సభాధ్యక్షులు (Speaker & Presiding Officers). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒక బిల్లు ద్రవ్య బిల్లా కాదా అని నిర్ణయించే అధికారం ఎవరిది?
A. రాజ్యసభ ఛైర్మన్
B. లోక్సభ స్పీకర్
C. రాష్ట్రపతి
D. సుప్రీంకోర్టు
Answer & explanation
Correct: B — లోక్సభ స్పీకర్
ప్రకరణ 110(3) ప్రకారం ద్రవ్య బిల్లా కాదా అనే ప్రశ్నపై స్పీకర్ నిర్ణయమే అంతిమం. ఈ అధికారం రాజ్యసభ ఛైర్మన్కు లేదు. సరైన ఎంపిక: «లోక్సభ స్పీకర్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఉభయ సభల సంయుక్త సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించేది ఎవరు?
A. రాజ్యసభ ఛైర్మన్
B. రాష్ట్రపతి
C. ప్రధానమంత్రి
D. లోక్సభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: D — లోక్సభ స్పీకర్
సంయుక్త సమావేశానికి లోక్సభ స్పీకర్ అధ్యక్షత వహిస్తారు (ప్రకరణ 108(4)). రాజ్యసభ ఛైర్మన్ అధ్యక్షత వహించరు. సరైన ఎంపిక: «లోక్సభ స్పీకర్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ద్రవ్య బిల్లుగా ధ్రువీకరించేటప్పుడు స్పీకర్ ఇచ్చే పత్రం ఏది?
A. ధ్రువపత్రం (Certificate)
B. ఉత్తర్వు
C. నోటిఫికేషన్
D. తీర్పు
Answer & explanation
Correct: A — ధ్రువపత్రం (Certificate)
రాజ్యసభకు, రాష్ట్రపతికి పంపేటప్పుడు స్పీకర్ ‘ఇది ద్రవ్య బిల్లు’ అని ధ్రువపత్రం (Certificate) ఇస్తారు (ప్రకరణ 110(4)). సరైన ఎంపిక: «ధ్రువపత్రం (Certificate)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఆధార్ చట్టాన్ని ద్రవ్య బిల్లుగా ఆమోదించడంపై సుప్రీంకోర్టు ఏ కేసులో మెజారిటీతో సమర్థించింది?
A. రోజర్ మాథ్యూ కేసు (2019)
B. ఆధార్ కేసు (2018)
C. కేశవానంద భారతి (1973)
D. కిహోటో హోలోహన్ (1992)
Answer & explanation
Correct: B — ఆధార్ కేసు (2018)
ఆధార్ కేసు (2018) లో ఆధార్ చట్టాన్ని ద్రవ్య బిల్లుగా ఆమోదించడాన్ని సుప్రీంకోర్టు మెజారిటీ సమర్థించింది; తర్వాత రోజర్ మాథ్యూ కేసు (2019) లో ఈ అంశాన్ని పెద్ద ధర్మాసనానికి పంపింది.
ఒక బిల్లును ద్రవ్య బిల్లుగా ప్రకటిస్తే రాజ్యసభ పాత్ర ఏమిటి?
A. సవరించవచ్చు
B. తిరస్కరించవచ్చు
C. సంయుక్త సమావేశం డిమాండ్ చేయవచ్చు
D. తిరస్కరించలేదు, సవరించలేదు; 14 రోజుల్లో తిరిగి పంపాలి
Answer & explanation
Correct: D — తిరస్కరించలేదు, సవరించలేదు; 14 రోజుల్లో తిరిగి పంపాలి
ద్రవ్య బిల్లుగా ప్రకటిస్తే రాజ్యసభ దాన్ని తిరస్కరించలేదు, సవరించలేదు; 14 రోజుల్లో తిరిగి పంపాలి. అందుకే స్పీకర్ నిర్ధారణ ముఖ్యమైనది. సరైన ఎంపిక: «తిరస్కరించలేదు, సవరించలేదు; 14 రోజుల్లో తిరిగి పంపాలి». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
స్పీకర్కు ఉండి రాజ్యసభ ఛైర్మన్కు లేని అధికారాలు ఏవి?
A. బిల్లులను ప్రవేశపెట్టడం
B. కమిటీ నియామకం మరియు సభ వాయిదా
C. నిర్ణాయక ఓటు మరియు వాయిదా
D. ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ మరియు సంయుక్త సమావేశ అధ్యక్షత
Answer & explanation
Correct: D — ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ మరియు సంయుక్త సమావేశ అధ్యక్షత
ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ (ప్రకరణ 110(3)), సంయుక్త సమావేశ అధ్యక్షత (ప్రకరణ 108(4)) స్పీకర్కు మాత్రమే ఉన్న అధికారాలు. నిర్ణాయక ఓటు ఇద్దరికీ ఉంటుంది. సరైన ఎంపిక: «ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ మరియు సంయుక్త సమావేశ అధ్యక్షత». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణపై స్పీకర్ నిర్ణయం గురించి సరైనది ఏది?
A. ఏ కోర్టూ, ఏ సభా, రాష్ట్రపతీ ప్రశ్నించలేరు అని రాజ్యాంగం చెబుతుంది
B. సుప్రీంకోర్టు ఎప్పుడూ మార్చగలదు
C. రాజ్యసభ తిరస్కరించగలదు
D. రాష్ట్రపతి మార్చగలరు
Answer & explanation
Correct: A — ఏ కోర్టూ, ఏ సభా, రాష్ట్రపతీ ప్రశ్నించలేరు అని రాజ్యాంగం చెబుతుంది
ప్రకరణ 110(3) ప్రకారం స్పీకర్ నిర్ణయమే అంతిమం; ఏ కోర్టూ, ఏ సభా, రాష్ట్రపతీ ప్రశ్నించలేరని రాజ్యాంగం చెబుతుంది. అయినా ఆధార్ కేసు తర్వాత రోజర్ మాథ్యూ కేసు (2019) లో ఈ అంశం పెద్ద ధర్మాసనానికి వెళ్లింది.