స్పీకర్ & సభాధ్యక్షులు (Speaker & Presiding Officers) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for స్పీకర్ & సభాధ్యక్షులు (Speaker & Presiding Officers) (పార్లమెంటు (Parliament)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
స్పీకర్ ఎన్నిక, తొలగింపుపై ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
(1) తొలగింపుకు 14 రోజుల నోటీసు కావాలి.
(2) తొలగింపు తీర్మానానికి హాజరై ఓటు వేసినవారిలో సాధారణ మెజారిటీ సరిపోతుంది.
(3) స్పీకర్ రాజీనామా డిప్యూటీ స్పీకర్‌కు ఇవ్వాలి.
సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (1), (2) మాత్రమే
C. (2), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3)
Answer & explanation
Correct: A — (1), (3) మాత్రమే
తొలగింపుకు 14 రోజుల నోటీసు, రాజీనామా డిప్యూటీ స్పీకర్‌కు. తొలగింపు తీర్మానానికి సభ మొత్తం సభ్యుల ప్రభావవంతమైన మెజారిటీ (Effective Majority) కావాలి; హాజరైనవారి సాధారణ మెజారిటీ సరిపోదు, కాబట్టి (2) తప్పు.
D. అధికారిక ప్రాధాన్య క్రమంలో ప్రధాన న్యాయమూర్తితో సమాన స్థానం
Answer & explanation
Correct: C — లోక్‌సభ రద్దైతే స్పీకర్ వెంటనే పదవి కోల్పోతారు
లోక్‌సభ రద్దైనా కొత్త సభ మొదటి సమావేశానికి ముందు వరకు స్పీకర్ పదవిలో కొనసాగుతారు. మిగిలిన ప్రకటనలు సరైనవి. సరైన ఎంపిక: «లోక్‌సభ రద్దైతే స్పీకర్ వెంటనే పదవి కోల్పోతారు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
D. 93 – ప్రొటెం స్పీకర్; 94 – ఎన్నిక; 96 – ద్రవ్య బిల్లు
Answer & explanation
Correct: B — 93 – ఎన్నిక; 94 – పదవి ఖాళీ, రాజీనామా, తొలగింపు; 96 – తొలగింపు చర్చలో అధ్యక్షత
ప్రకరణ 93 స్పీకర్/డిప్యూటీ ఎన్నిక, 94 పదవి ఖాళీ/రాజీనామా/తొలగింపు, 96 తొలగింపు చర్చలో అధ్యక్షత గురించి. డిప్యూటీ స్పీకర్ విధులు ప్రకరణ 95. సరైన ఎంపిక: «93 – ఎన్నిక; 94 – పదవి ఖాళీ, రాజీనామా, తొలగింపు; 96 – తొలగింపు చర్చలో అధ్యక్షత». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
స్పీకర్ అధికారాలపై ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
(1) రాజ్యాంగం, నియమాలు, సంప్రదాయాలకు అంతిమ వ్యాఖ్యాత స్పీకరే.
(2) సభా నాయకుడి కోరికపై రహస్య సమావేశం అనుమతించవచ్చు.
(3) లోక్‌సభ కమిటీల ఛైర్మన్లందరినీ రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు.
సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3)
D. (1), (2) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2) మాత్రమే
స్పీకర్ అంతిమ వ్యాఖ్యాత, సభా నాయకుడి కోరికపై రహస్య సమావేశం అనుమతించవచ్చు. లోక్‌సభ కమిటీల ఛైర్మన్లను స్పీకర్ నియమిస్తారు, రాష్ట్రపతి కాదు కాబట్టి (3) తప్పు.
కార్యకలాపాల సలహా కమిటీ, నియమాల కమిటీ, సాధారణ ప్రయోజనాల కమిటీకి స్పీకరే ఛైర్మన్. PAC ఛైర్మన్‌ను స్పీకర్ నియమిస్తారు (1967 నుండి ప్రతిపక్ష సభ్యుడు). సరైన ఎంపిక: «ప్రజా పద్దుల సంఘం (PAC)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
A. ప్రతి ఓటింగ్‌లో ఓటు వేస్తారు; ఫిరాయింపు నిర్ణయం అంతిమం
B. ఎప్పుడూ ఓటు వేయరు; ఫిరాయింపు నిర్ణయం కోర్టుదే
C. మొదట ఓటు వేయరు; సమాన ఓట్లలో నిర్ణాయక ఓటు; ఫిరాయింపు నిర్ణయం న్యాయ సమీక్షకు లోబడి
D. సమాన ఓట్లలో ఓటు వేయరు; ఫిరాయింపు రాష్ట్రపతిదే
Answer & explanation
Correct: C — మొదట ఓటు వేయరు; సమాన ఓట్లలో నిర్ణాయక ఓటు; ఫిరాయింపు నిర్ణయం న్యాయ సమీక్షకు లోబడి
ప్రకరణ 100 ప్రకారం స్పీకర్ మొదట ఓటు వేయరు, సమాన ఓట్లలో నిర్ణాయక ఓటు వేస్తారు. ఫిరాయింపు అనర్హతపై నిర్ణయం కిహోటో హోలోహన్ (1992) ప్రకారం న్యాయ సమీక్షకు లోబడి ఉంటుంది.
B. భారత పార్లమెంటరీ గ్రూప్ అధ్యక్షుడు; శాసనసభల సభాధ్యక్షుల సమావేశ ఛైర్మన్
C. ఎన్నికల సంఘం ఛైర్మన్
D. ఆర్థిక సంఘం ఛైర్మన్
Answer & explanation
Correct: B — భారత పార్లమెంటరీ గ్రూప్ అధ్యక్షుడు; శాసనసభల సభాధ్యక్షుల సమావేశ ఛైర్మన్
స్పీకర్ భారత పార్లమెంటరీ గ్రూప్‌కు పదవిరీత్యా అధ్యక్షుడు, దేశంలోని శాసనసభల సభాధ్యక్షుల సమావేశానికి (Conference of Presiding Officers) ఛైర్మన్. సరైన ఎంపిక: «భారత పార్లమెంటరీ గ్రూప్ అధ్యక్షుడు; శాసనసభల సభాధ్యక్షుల సమావేశ ఛైర్మన్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
స్పీకర్‌కు ఉండి రాజ్యసభ ఛైర్మన్‌కు లేని అధికారాలు ఏవి?
A. బిల్లులను ప్రవేశపెట్టడం
B. కమిటీ నియామకం మరియు సభ వాయిదా
C. నిర్ణాయక ఓటు మరియు వాయిదా
D. ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ మరియు సంయుక్త సమావేశ అధ్యక్షత
Answer & explanation
Correct: D — ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ మరియు సంయుక్త సమావేశ అధ్యక్షత
ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ (ప్రకరణ 110(3)), సంయుక్త సమావేశ అధ్యక్షత (ప్రకరణ 108(4)) స్పీకర్‌కు మాత్రమే ఉన్న అధికారాలు. నిర్ణాయక ఓటు ఇద్దరికీ ఉంటుంది. సరైన ఎంపిక: «ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణ మరియు సంయుక్త సమావేశ అధ్యక్షత». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ద్రవ్య బిల్లు నిర్ధారణపై స్పీకర్ నిర్ణయం గురించి సరైనది ఏది?
A. ఏ కోర్టూ, ఏ సభా, రాష్ట్రపతీ ప్రశ్నించలేరు అని రాజ్యాంగం చెబుతుంది
B. సుప్రీంకోర్టు ఎప్పుడూ మార్చగలదు
C. రాజ్యసభ తిరస్కరించగలదు
D. రాష్ట్రపతి మార్చగలరు
Answer & explanation
Correct: A — ఏ కోర్టూ, ఏ సభా, రాష్ట్రపతీ ప్రశ్నించలేరు అని రాజ్యాంగం చెబుతుంది
ప్రకరణ 110(3) ప్రకారం స్పీకర్ నిర్ణయమే అంతిమం; ఏ కోర్టూ, ఏ సభా, రాష్ట్రపతీ ప్రశ్నించలేరని రాజ్యాంగం చెబుతుంది. అయినా ఆధార్ కేసు తర్వాత రోజర్ మాథ్యూ కేసు (2019) లో ఈ అంశం పెద్ద ధర్మాసనానికి వెళ్లింది.