పార్లమెంటరీ కమిటీలు (Parliamentary Committees) · Practice MCQs

Correct: A — సబార్డినేట్ లెజిస్లేషన్ కమిటీ – ఆర్థిక కమిటీ

సబార్డినేట్ లెజిస్లేషన్ కమిటీ పరిశీలన కమిటీల వర్గం (ప్రభుత్వం చేసే నియమాలు, ఉప-చట్టాల పరిశీలన); ఆర్థిక కమిటీ కాదు. ఆర్థిక కమిటీలు PAC, అంచనాల సంఘం, COPU.

Correct: C — (1), (2) మాత్రమే

స్థాయీ కమిటీలు శాశ్వతం, తాత్కాలిక కమిటీలు నివేదిక తర్వాత రద్దవుతాయి. కమిటీల గురించి రాజ్యాంగంలో ప్రత్యేక నిబంధనలు లేవు (ప్రకరణ 105, 118 ఆధారంగా సభా నియమాలు), కాబట్టి (3) తప్పు.

Correct: B — సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC)

JPC తాత్కాలిక (Ad hoc) విచారణ కమిటీ. PAC, పిటిషన్ల కమిటీ, గృహ వసతి కమిటీ (సేవా కమిటీ) స్థాయీ కమిటీలు. సరైన ఎంపిక: «సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: D — (1), (3) మాత్రమే

PAC లో లోక్‌సభ 15 + రాజ్యసభ 7 సభ్యులు, 1921లో ఏర్పాటు. మంత్రి సభ్యుడిగా ఉండకూడదు కాబట్టి (2) తప్పు. సరైన ఎంపిక: «(1), (3) మాత్రమే». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: A — (b), (c), (a)

PAC (1921), అంచనాల సంఘం (1950), COPU (1964). కాబట్టి క్రమం (b), (c), (a). సరైన ఎంపిక: «(b), (c), (a)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: C — PAC సిఫార్సులను ప్రభుత్వం తప్పనిసరిగా పాటించాలి

PAC సిఫార్సులు సలహా స్వభావం మాత్రమే; ప్రభుత్వం తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిన అవసరం లేదు. మిగిలిన మూడు పరిమితులు సరైనవే. సరైన ఎంపిక: «PAC సిఫార్సులను ప్రభుత్వం తప్పనిసరిగా పాటించాలి». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: B — అంచనాల సంఘం

PAC (15+7), COPU (15+7) లలో రాజ్యసభకు ప్రాతినిధ్యం ఉంది; అంచనాల సంఘం (30) లో అందరూ లోక్‌సభ సభ్యులే. సరైన ఎంపిక: «అంచనాల సంఘం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: D — అంచనాల సంఘం అంచనాలను (ముందు) చూస్తుంది; PAC ఖర్చు తర్వాత చూస్తుంది

అంచనాల సంఘం బడ్జెట్‌లోని అంచనాలను పరిశీలించి పొదుపు సూచిస్తుంది; PAC ఖర్చు జరిగిన తర్వాత కాగ్ నివేదికల ఆధారంగా పరిశీలిస్తుంది (post-mortem). సరైన ఎంపిక: «అంచనాల సంఘం అంచనాలను (ముందు) చూస్తుంది; PAC ఖర్చు తర్వాత చూస్తుంది». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: A — (1), (2) మాత్రమే

అంచనాల సంఘంలో 30 మంది, ఛైర్మన్‌ను స్పీకర్ నియమిస్తారు. సభ్యులందరూ లోక్‌సభ నుండే, రాజ్యసభకు ప్రాతినిధ్యం లేదు కాబట్టి (3) తప్పు. సరైన ఎంపిక: «(1), (2) మాత్రమే». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: C — ప్రత్యేక చట్టంలో పర్యవేక్షణ ఏర్పాటు ఉన్న సంస్థలు

ప్రత్యేక చట్టం ద్వారా ఏర్పాటై ఆ చట్టంలోనే పర్యవేక్షణ ఏర్పాటు ఉన్న సంస్థల విషయాలను COPU పరిశీలించదు. ONGC, BHEL వంటి సంస్థల ఖాతాలు, నివేదికలు దీని పరిధిలోకి వస్తాయి.