పార్లమెంటరీ కమిటీలు (Parliamentary Committees) · Practice MCQs

Correct: A — ప్రకరణ 105 మరియు 118 ఆధారంగా సభా నియమాలు

కమిటీల గురించి రాజ్యాంగంలో ప్రత్యేక నిబంధనలు లేవు; అవి ప్రకరణ 105 (ప్రత్యేక హక్కులు), ప్రకరణ 118 (సభా నియమాలు) ఆధారంగా సభా నియమాల ద్వారా ఏర్పడతాయి. సరైన ఎంపిక: «ప్రకరణ 105 మరియు 118 ఆధారంగా సభా నియమాలు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: C — మంత్రులు

మంత్రులు సాధారణంగా ఆర్థిక కమిటీల్లో సభ్యులుగా ఉండరు. PAC, అంచనాల సంఘం, COPU లలో మంత్రి సభ్యుడిగా ఉండకూడదు. సరైన ఎంపిక: «మంత్రులు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: B — సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC)

JPC, బిల్లులపై సెలెక్ట్/సంయుక్త కమిటీలు తాత్కాలిక కమిటీలు. PAC, అంచనాల సంఘం, నియమాల కమిటీ స్థాయీ (శాశ్వత) కమిటీలు. సరైన ఎంపిక: «సంయుక్త పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: D — 1967 నుండి ప్రతిపక్ష సభ్యుడు ఛైర్మన్

PAC ఛైర్మన్‌ను లోక్‌సభ సభ్యుల నుండి స్పీకర్ నియమిస్తారు; 1967 నుండి సంప్రదాయం ప్రకారం ప్రతిపక్ష సభ్యుడిని నియమిస్తున్నారు. అంచనాల సంఘం ఛైర్మన్ సాధారణంగా అధికార పార్టీ సభ్యుడు.

Correct: A — ఖర్చు జరిగిన తర్వాత పరిశీలన (Post-mortem)

PAC ఖర్చు జరిగిన తర్వాత మాత్రమే పరిశీలిస్తుంది (Post-mortem); ముందే ఆపలేదు, విధానాలు లేదా రోజువారీ పరిపాలనలో జోక్యం చేసుకోదు. సిఫార్సులు సలహా స్వభావం మాత్రమే.

Correct: C — కాగ్ వార్షిక ఆడిట్ నివేదికలు

PAC కాగ్ సమర్పించే వార్షిక ఆడిట్ నివేదికలను, విభజన ఖాతాలను (Appropriation Accounts) పరిశీలిస్తుంది. అధిక గ్రాంట్‌కు సిఫార్సు చేయడం, వృథా, అవినీతిని వెలికితీయడం కూడా దీని విధులు.

Correct: B — 1950; జాన్ మథాయ్

స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 1950లో అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి జాన్ మథాయ్ సిఫార్సుతో మొదటి అంచనాల సంఘం ఏర్పడింది. మూలం 1921 స్టాండింగ్ ఫైనాన్షియల్ కమిటీ. కృష్ణ మీనన్ కమిటీ COPU ఏర్పాటుకు కారణం.

Correct: D — ఆర్థిక పొదుపు, పరిపాలనా సంస్కరణలు సూచించడం

అంచనాల సంఘం అంచనాల ఆధారంగా పొదుపు, సంస్థాగత మెరుగుదల, పరిపాలనా సంస్కరణలు, ప్రత్యామ్నాయ విధానాలు సూచిస్తుంది. కాగ్ నివేదికలు PAC వద్ద, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల విషయాలు COPU వద్ద ఉంటాయి.

Correct: A — బడ్జెట్ ఓటింగ్‌కు ముందే అన్ని అంచనాలను పరిశీలించలేదు

అంచనాల సంఘం ప్రతి సంవత్సరం కొన్ని శాఖలనే ఎంచుకుంటుంది, పార్లమెంటు నిర్ణయించిన విధానాన్ని ప్రశ్నించదు; సిఫార్సులు సలహా స్వభావం మాత్రమే. సరైన ఎంపిక: «బడ్జెట్ ఓటింగ్‌కు ముందే అన్ని అంచనాలను పరిశీలించలేదు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: C — కృష్ణ మీనన్ కమిటీ

COPU 1964లో కృష్ణ మీనన్ కమిటీ సిఫార్సుతో ఏర్పడింది. జాన్ మథాయ్ అంచనాల సంఘం (1950) సిఫార్సుదారు. సరైన ఎంపిక: «కృష్ణ మీనన్ కమిటీ». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.