ప్రజా ఖాతా & ఆగంతుక నిధి – ప్రకరణలు 266(2), 267 (Public Account and Contingency Fund)

Correct: D — ప్రకరణ 267

ఆగంతుక నిధి ప్రకరణ 267 లో ఉంది; అనుకోని, అత్యవసర ఖర్చుల కోసం పార్లమెంటు ఆమోదం వచ్చే వరకు దీన్ని వాడతారు. ప్రకరణ 266(1) సంఘటిత నిధికి, 266(2) ప్రజా ఖాతాకు సంబంధించినవి. ప్రకరణ 265 ‘చట్టబద్ధ అధికారం లేకుండా పన్ను విధించకూడదు’ అని చెబుతుంది, ఇది నిధి గురించి కాదు.

Correct: A — ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (PF) డిపాజిట్లు

ప్రజా ఖాతాలో ఉండేది ప్రభుత్వం దగ్గర ఉన్నా ప్రభుత్వానిది కాని డబ్బు; ప్రభుత్వం కేవలం బ్యాంకర్ (ట్రస్టీ) పాత్ర పోషిస్తుంది. PF, చిన్న పొదుపు ఖాతాలు, న్యాయ డిపాజిట్లు దీనికి ఉదాహరణలు. ఆదాయపు పన్ను ఆదాయం, రుణాలు సంఘటిత నిధిలోకి వెళ్తాయి; రాష్ట్రపతి జీతభత్యాలు సంఘటిత నిధిపై భారమైన వ్యయం.

Correct: D — రాష్ట్రపతి

భారత ఆగంతుక నిధి రాష్ట్రపతి అధీనంలో ఉంటుంది; ఆయన తరఫున ఆర్థిక కార్యదర్శి దీన్ని నిర్వహిస్తారు. రాష్ట్రాల ఆగంతుక నిధులు మాత్రం గవర్నర్ అధీనంలో ఉంటాయి (ప్రకరణ 267(2)). ప్రధానమంత్రి, స్పీకర్, ప్రధాన న్యాయమూర్తికి ఈ నిధిపై నేరుగా అధికారం లేదు.

Correct: A — పార్లమెంటు అనుమతి అవసరం లేదు; కార్యనిర్వాహక చర్యతోనే జరుగుతాయి

ప్రజా ఖాతాలోని డబ్బు ప్రభుత్వానికి సొంతం కాదు, ప్రభుత్వం కేవలం బ్యాంకర్ (ట్రస్టీ). అందువల్ల ఈ ఖాతా నుండి చెల్లింపులకు పార్లమెంటు అనుమతి అవసరం లేదు, అవి కార్యనిర్వాహక చర్యతో జరుగుతాయి. విభజన చట్టం, లోక్‌సభ ఓటింగ్ అవసరం సంఘటిత నిధికి వర్తిస్తుంది, ప్రజా ఖాతాకు కాదు.

Correct: B — ఆర్థిక కార్యదర్శి (Finance Secretary)

భారత ఆగంతుక నిధి రాష్ట్రపతి అధీనంలో ఉంటుంది, ఆయన తరఫున ఆర్థిక కార్యదర్శి నిర్వహిస్తారు. కాగ్ ఖాతాలను ఆడిట్ చేసే రాజ్యాంగ సంస్థ, అటార్నీ జనరల్ న్యాయ సలహాదారు, సెక్రటరీ జనరల్ లోక్‌సభ పరిపాలనా అధికారి — వీరెవరికీ ఈ నిధి నిర్వహణ పాత్ర లేదు.

Correct: C — గవర్నర్

ప్రకరణ 267(2) ప్రకారం రాష్ట్రాల ఆగంతుక నిధులు గవర్నర్ అధీనంలో ఉంటాయి, కేంద్ర నిధి రాష్ట్రపతి అధీనంలో. అంటే రెండు స్థాయిల్లో కార్యనిర్వాహక అధిపతి (రాష్ట్రపతి/గవర్నర్) నిధికి సంరక్షకులు. ముఖ్యమంత్రి, ఆర్థిక మంత్రి లేదా రాష్ట్రపతికి రాష్ట్ర నిధిపై నేరుగా అధికారం ఉండదు.

Correct: D — భారత ఆగంతుక నిధి చట్టం, 1950

ప్రకరణ 267 ప్రకారం పార్లమెంటు చేసిన భారత ఆగంతుక నిధి చట్టం, 1950 ద్వారా ఈ నిధి ఏర్పడింది. తాత్కాలిక పన్నుల వసూలు చట్టం, 1931 ఫైనాన్స్ బిల్లు 75 రోజుల్లో ఆమోదం పొందాలనే నియమానికి సంబంధించినది. 1935, 1947 చట్టాలు ఈ నిధికి సంబంధించినవి కావు, రాజ్యాంగ పూర్వ చట్టాలు.

Correct: C — A–2, B–3, C–1

సంఘటిత నిధి = ప్రకరణ 266(1) (A–2); ప్రజా ఖాతా = ప్రకరణ 266(2) (B–3); ఆగంతుక నిధి = ప్రకరణ 267 (C–1). సంఘటిత నిధి ఖర్చుకు పార్లమెంటు అనుమతి తప్పనిసరి, ప్రజా ఖాతాలో ప్రభుత్వం కేవలం ట్రస్టీ, ఆగంతుక నిధి రాష్ట్రపతి అధీనంలో అత్యవసర ఖర్చులకు. ఇతర ఎంపికల్లో 266(1), 266(2), 267 అంకెలు తప్పుగా కలిశాయి.

Correct: D — రాష్ట్రపతి ముందస్తు చెల్లింపులు చేసిన తర్వాత పార్లమెంటు ఆమోదం అవసరం లేదు

ముందస్తు చెల్లింపులు (Advances) చేసిన తర్వాత పార్లమెంటు ఆమోదం పొంది, ఆ మొత్తాన్ని సంఘటిత నిధి నుండి ఆగంతుక నిధికి తిరిగి జమ చేయాలి; కాబట్టి ‘ఆమోదం అవసరం లేదు’ అనే వాక్యం తప్పు. మిగిలిన వాక్యాలు సరైనవే: నిధి అనుకోని అత్యవసర ఖర్చుల కోసం, రాష్ట్రపతి అధీనంలో, ఆర్థిక కార్యదర్శి నిర్వహణలో ఉంటుంది.

Correct: A — ఆదాయపు పన్ను ఆదాయం

PF డిపాజిట్లు, చిన్న పొదుపు ఖాతాలు, న్యాయ డిపాజిట్లు — ఈ మూడూ ప్రజా ఖాతా (ప్రకరణ 266(2)) లో ఉండే, ప్రభుత్వానికి సొంతం కాని డబ్బుకు ఉదాహరణలు. ఆదాయపు పన్ను ఆదాయం మాత్రం ప్రభుత్వ సొంత ఆదాయం కాబట్టి భారత సంఘటిత నిధిలోకి వెళ్తుంది. అందువల్ల భిన్నమైనది ఆదాయపు పన్ను ఆదాయం.