Free practice MCQs with answers and explanations for కోత తీర్మానాలు – పాలసీ, ఆర్థిక, టోకెన్ కట్ (Cut Motions) in పార్లమెంటులో బడ్జెట్ ప్రక్రియ (Budget in Parliament). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
డిమాండ్ మొత్తాన్ని ₹1 కి తగ్గించాలని ప్రతిపాదించే కోత తీర్మానం ఏది?
A. పాలసీ కోత తీర్మానం (Policy Cut Motion)
B. ఆర్థిక కోత తీర్మానం (Economy Cut)
C. టోకెన్ కోత తీర్మానం (Token Cut)
D. విశ్వాస తీర్మానం
Answer & explanation
Correct: A — పాలసీ కోత తీర్మానం (Policy Cut Motion)
పాలసీ కోత తీర్మానంలో డిమాండ్ను ₹1 కి తగ్గించాలని ప్రతిపాదిస్తారు; దీని అర్థం ఆ డిమాండ్ వెనుక ఉన్న ప్రభుత్వ విధానాన్ని సభ్యుడు తిరస్కరిస్తున్నాడని. ఆర్థిక కట్లో నిర్ణీత మొత్తం తగ్గింపు, టోకెన్ కట్లో ₹100 తగ్గింపు ఉంటాయి. కాబట్టి ₹1 అనే సంఖ్య పాలసీ కట్కు గుర్తు.
టోకెన్ కోత తీర్మానంలో డిమాండ్ నుండి ఎంత మొత్తం తగ్గించాలని ప్రతిపాదిస్తారు?
A. ₹1
B. ₹100
C. ₹1,000
D. ఒక నిర్ణీత మొత్తం (సభ్యుడు చెప్పేది)
Answer & explanation
Correct: B — ₹100
టోకెన్ కట్లో డిమాండ్ నుండి ₹100 తగ్గించాలని ప్రతిపాదిస్తారు; ప్రభుత్వ బాధ్యత పరిధిలోని ఒక నిర్దిష్ట ఫిర్యాదును (Grievance) తెలియజేయడం దీని ఉద్దేశం. ₹1 పాలసీ కట్లో, సభ్యుడు చెప్పే నిర్ణీత మొత్తం ఆర్థిక కట్లో ఉంటాయి. ₹1,000 అనే సంఖ్య ఏ కోత తీర్మానానికీ సంబంధించినది కాదు.
ఆర్థిక కోత తీర్మానం (Economy Cut Motion) లో సభ్యుడు ఏమి ప్రతిపాదిస్తాడు?
A. డిమాండ్ నుండి ఒక నిర్ణీత మొత్తాన్ని తగ్గించి ఆదా చేయవచ్చని
B. డిమాండ్ను ₹1 కి తగ్గించాలని
C. డిమాండ్ నుండి ₹100 తగ్గించాలని
D. డిమాండ్ను పూర్తిగా పెంచాలని
Answer & explanation
Correct: A — డిమాండ్ నుండి ఒక నిర్ణీత మొత్తాన్ని తగ్గించి ఆదా చేయవచ్చని
ఆర్థిక కోతలో సభ్యుడు డిమాండ్ నుండి ఒక నిర్ణీత మొత్తాన్ని (లేదా డిమాండ్లోని ఒక అంశాన్ని తొలగించాలని) తగ్గించాలని ప్రతిపాదిస్తాడు; ఆ మొత్తం ఆదా చేయవచ్చనేది ఆయన అభిప్రాయం. ₹1 తగ్గింపు పాలసీ కట్ లక్షణం, ₹100 టోకెన్ కట్ లక్షణం. కోత తీర్మానం తగ్గింపు కోసమే కానీ పెంపు కోసం కాదు.
కోత తీర్మానాలు (Cut Motions) ఏ సభలో, ఏ దశలో పెట్టవచ్చు?
A. రాజ్యసభలో, సాధారణ చర్చ దశలో
B. లోక్సభలో, గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై ఓటింగ్ దశలో
C. ఉభయ సభల్లో, బడ్జెట్ సమర్పణ రోజున
D. లోక్సభలో, ఫైనాన్స్ బిల్లు తర్వాత మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — లోక్సభలో, గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై ఓటింగ్ దశలో
కోత తీర్మానాలు గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై ఓటింగ్ దశలో లోక్సభలో మాత్రమే పెట్టవచ్చు. సాధారణ చర్చ దశలో కోత తీర్మానాలు ఉండవు, బడ్జెట్ సమర్పణ రోజున చర్చ కూడా ఉండదు, రాజ్యసభకు డిమాండ్లపై ఓటింగ్ అధికారం లేదు. ఇవన్నీ మిగిలిన ఎంపికలు తప్పని చూపుతాయి.
C. ప్రభుత్వ బాధ్యత పరిధిలోని ఒక నిర్దిష్ట ఫిర్యాదును తెలియజేయడం
D. ప్రభుత్వాన్ని వెంటనే పదవీచ్యుతం చేయడం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రభుత్వ బాధ్యత పరిధిలోని ఒక నిర్దిష్ట ఫిర్యాదును తెలియజేయడం
టోకెన్ కట్లో ₹100 తగ్గించాలని ప్రతిపాదిస్తూ ప్రభుత్వ బాధ్యత పరిధిలోని ఒక నిర్దిష్ట ఫిర్యాదు (Grievance) ను తెలియజేస్తారు. విధానాన్ని తిరస్కరించడం పాలసీ కట్ ఉద్దేశం, ఖర్చు ఆదా సూచన ఆర్థిక కట్ ఉద్దేశం. వెంటనే ప్రభుత్వాన్ని తొలగించడం ఏ కోత తీర్మానం లక్ష్యమూ కాదు.
ఒక కోత తీర్మానం లోక్సభలో ఆమోదం పొందితే ఏమి జరిగినట్టుగా భావించవచ్చు?
A. ఆ డిమాండ్ రాజ్యసభకు వెళ్తుంది
B. ఆ డిమాండ్ ఆటోమేటిక్గా రెట్టింపు అవుతుంది
C. కాగ్ ఆ డిమాండ్ను సమీక్షిస్తారు
D. ప్రభుత్వం లోక్సభ విశ్వాసం కోల్పోయినట్టు; రాజీనామా చేయాల్సి రావచ్చు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రభుత్వం లోక్సభ విశ్వాసం కోల్పోయినట్టు; రాజీనామా చేయాల్సి రావచ్చు
కోత తీర్మానం ఆమోదం పొందితే ప్రభుత్వం లోక్సభ విశ్వాసం కోల్పోయినట్టుగా భావించవచ్చు, దాంతో ప్రభుత్వం రాజీనామా చేయాల్సి రావచ్చు. ఈ కారణంగానే ఇది ప్రభుత్వ బాధ్యతను బలపరిచే సాధనంగా పరిగణిస్తారు. డిమాండ్ రాజ్యసభకు వెళ్లడం, రెట్టింపు కావడం, కాగ్ సమీక్ష — ఇవి కోత తీర్మానం పరిణామాలు కావు.
కోత తీర్మానాలను వాటి లక్షణాలతో జతపరచండి. A) పాలసీ కట్ B) ఆర్థిక కట్ C) టోకెన్ కట్; 1) ₹100 తగ్గింపు, నిర్దిష్ట ఫిర్యాదు 2) ₹1 తగ్గింపు, విధాన వ్యతిరేకత 3) నిర్ణీత మొత్తం తగ్గింపు, ఆదా
A. A–1, B–2, C–3
B. A–2, B–1, C–3
C. A–3, B–2, C–1
D. A–2, B–3, C–1
Answer & explanation
Correct: D — A–2, B–3, C–1
పాలసీ కట్ = ₹1 తగ్గింపు, ప్రభుత్వ విధానాన్ని తిరస్కరించడం (A–2). ఆర్థిక కట్ = నిర్ణీత మొత్తం తగ్గింపు, ఆదా కోసం (B–3). టోకెన్ కట్ = ₹100 తగ్గింపు, నిర్దిష్ట ఫిర్యాదు కోసం (C–1). ఇతర ఎంపికలలో కనీసం రెండు జతలు తప్పుగా ఉన్నాయి, ఉదాహరణకు ₹100ను పాలసీ కట్కు, ₹1ను ఆర్థిక కట్కు కలపడం.
A. అది ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ డిమాండ్లకు సంబంధించి ఉండాలి
B. అది స్పష్టంగా ఉండాలి; వాదనలు, పరువు నష్టం కలిగించే మాటలు ఉండకూడదు
C. దానికి సభాధ్యక్షుడి అనుమతి కావాలి
D. కోర్టుల్లో పెండింగ్లో ఉన్న విషయాలు ఉండకూడదు
Answer & explanation
Correct: A — అది ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ డిమాండ్లకు సంబంధించి ఉండాలి
కోత తీర్మానం ఒక డిమాండ్కు మాత్రమే సంబంధించి ఉండాలి, ఒకటి కంటే ఎక్కువ డిమాండ్లకు కాదు; అందువల్ల ఆ ఎంపిక షరతు కాదు. మిగిలిన మూడూ నోట్స్లోని షరతులే: తీర్మానం స్పష్టంగా, వాదనలు లేకుండా ఉండాలి; సభాధ్యక్షుడి అనుమతి కావాలి; కోర్టుల్లో పెండింగ్ విషయాలు, రాజ్యాంగ సవరణ సూచనలు ఉండకూడదు.
ఒక సభ్యుడు ‘ఈ శాఖ డిమాండ్ వెనుక ఉన్న ప్రభుత్వ విధానం సరికాదు; బదులుగా వేరే విధానం అనుసరించాలి’ అంటూ డిమాండ్ను ₹1కి తగ్గించాలని ప్రతిపాదిస్తే అది ఏ కోత తీర్మానం?
A. ఆర్థిక కోత తీర్మానం
B. పాలసీ కోత తీర్మానం
C. టోకెన్ కోత తీర్మానం
D. అనుబంధ గ్రాంట్ తీర్మానం
Answer & explanation
Correct: B — పాలసీ కోత తీర్మానం
డిమాండ్ను ₹1కి తగ్గించి, ప్రభుత్వ విధానాన్ని తిరస్కరిస్తూ ప్రత్యామ్నాయ విధానాన్ని సూచించడం పాలసీ కోత తీర్మానం లక్షణం. ఆర్థిక కట్లో ఆదా కోసం నిర్ణీత మొత్తం మాత్రమే తగ్గిస్తారు, టోకెన్ కట్లో ₹100 తగ్గించి ఫిర్యాదు చెబుతారు. అనుబంధ గ్రాంట్ కోత తీర్మానం కానే కాదు, అది ప్రకరణ 115 కింద అదనపు నిధి కోరే ఏర్పాటు.