RTI అప్పీళ్లు & జరిమానాలు – సెక్షన్ 19, 20 (Appeals and Penalties under RTI)
Free practice MCQs with answers and explanations for RTI అప్పీళ్లు & జరిమానాలు – సెక్షన్ 19, 20 (Appeals and Penalties under RTI) in సమాచార హక్కు చట్టం 2005 (RTI Act). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
RTI లో మొదటి అప్పీలు ఎవరికి చేయాలి?
A. కేంద్ర సమాచార కమిషన్
B. అదే ప్రజా సంస్థలో PIO కంటే పై స్థాయి అధికారి (FAA)
C. సుప్రీంకోర్టు
D. లోక్‌పాల్
Answer & explanation
Correct: B — అదే ప్రజా సంస్థలో PIO కంటే పై స్థాయి అధికారి (FAA)
మొదటి అప్పీలు అదే ప్రజా సంస్థలో PIO కంటే పై స్థాయి అధికారి – మొదటి అప్పీలు అధికారి (FAA) కి చేయాలి. రెండో అప్పీలు CIC/SIC కి. ఇది RTI లోని రెండు స్థాయిల అప్పీలు వ్యవస్థలో మొదటి అంచె.
రెండో అప్పీలు కేంద్ర సమాచార కమిషన్ (CIC) లేదా రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ (SIC) కి చేయాలి; దాని నిర్ణయం కట్టుబడి ఉంటుంది (Binding). ఇది రెండో, చివరి అంతర్గత అప్పీలు అంచె; దాని తర్వాత రిట్ పిటిషన్ మార్గం ఉంది.
సెక్షన్ 20 ప్రకారం రోజుకు రూ.250 చొప్పున జరిమానా, గరిష్ఠంగా రూ.25,000. గుర్తుంచుకునే సూత్రం '250–25,000'. సరైన కారణం లేకుండా దరఖాస్తు తీసుకోకపోవడం, గడువులో సమాచారం ఇవ్వకపోవడం, తప్పుడు సమాచారం ఇవ్వడం వంటి వాటికి ఇది వర్తిస్తుంది.
మొదటి అప్పీలు PIO నిర్ణయం వచ్చిన లేదా గడువు ముగిసిన 30 రోజుల్లోపు చేయాలి. రెండో అప్పీలు 90 రోజుల్లోపు. సూత్రం '30–30–90'. FAA 30 రోజుల్లో నిర్ణయం ఇవ్వాలి, కారణాలతో 45 రోజుల వరకు పొడిగించవచ్చు.
రెండో అప్పీలు మొదటి అప్పీలు నిర్ణయం వచ్చిన/రావాల్సిన తేదీ నుండి 90 రోజుల్లోపు సమాచార కమిషన్‌కు చేయాలి. ఇది మొదటి అప్పీలు గడువు (30 రోజులు) కంటే ఎక్కువ; 30–30–90 సూత్రంతో గుర్తుంచుకోండి.
RTI ఉత్తర్వులపై న్యాయ పరిహారం ఎలా ఉంటుంది (సెక్షన్ 23)?
A. ఏ కోర్టులోనూ ప్రశ్నించకూడదు
B. అన్ని కోర్టుల్లో దావా వేయవచ్చు
C. కింది కోర్టుల్లో దావా వేయకూడదు; హైకోర్టు/సుప్రీంకోర్టుల్లో రిట్ పిటిషన్ వేయవచ్చు
D. జిల్లా కోర్టులో మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — కింది కోర్టుల్లో దావా వేయకూడదు; హైకోర్టు/సుప్రీంకోర్టుల్లో రిట్ పిటిషన్ వేయవచ్చు
సెక్షన్ 23 ప్రకారం ఈ చట్టం కింద ఇచ్చిన ఉత్తర్వులపై కింది కోర్టుల్లో దావా వేయకూడదు; కానీ ఆర్టికల్స్ 226, 32 కింద హైకోర్టు/సుప్రీంకోర్టుల్లో రిట్ పిటిషన్ వేయవచ్చు.
A. దరఖాస్తు – 30 రోజులు; మొదటి అప్పీలు – 30 రోజులు; రెండో అప్పీలు – 90 రోజులు
B. దరఖాస్తు – 90 రోజులు; మొదటి అప్పీలు – 30 రోజులు; రెండో అప్పీలు – 30 రోజులు
C. దరఖాస్తు – 30; మొదటి అప్పీలు – 90; రెండో అప్పీలు – 30
D. మూడూ 30 రోజులే
Answer & explanation
Correct: A — దరఖాస్తు – 30 రోజులు; మొదటి అప్పీలు – 30 రోజులు; రెండో అప్పీలు – 90 రోజులు
'30–30–90': దరఖాస్తుకు 30 రోజులు, మొదటి అప్పీలుకు 30 రోజులు, రెండో అప్పీలుకు 90 రోజులు. జరిమానా సూత్రం '250–25,000'. జరిమానా సూత్రం '250–25,000' కూడా ఇలాగే గుర్తుంచుకోవచ్చు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) FAA నిర్ణయం 30 రోజుల్లో (కారణాలతో 45 రోజుల వరకు పొడిగింపు); 2) సమాచార కమిషన్ నిర్ణయం కట్టుబడి ఉంటుంది; 3) ఫిర్యాదులు సెక్షన్ 19 కింద వస్తాయి. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
FAA 30 రోజుల్లో (45 రోజుల వరకు పొడిగించవచ్చు), సమాచార కమిషన్ నిర్ణయం కట్టుబడి ఉంటుంది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. ఫిర్యాదులు సెక్షన్ 18 కింద వస్తాయి; సెక్షన్ 19 అప్పీళ్ల గురించి. కాబట్టి 3 తప్పు.
సెక్షన్ 20 జరిమానాలకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. రోజుకు రూ.250, గరిష్ఠంగా రూ.25,000
B. సమాచారం నాశనం చేయడం కూడా శిక్షార్హం
C. జరిమానా విధించే ముందు PIO కి వాదన వినిపించే అవకాశం ఇవ్వనవసరం లేదు
D. పదే పదే ఉల్లంఘనకు శాఖాపరమైన చర్యకు సిఫారసు చేయవచ్చు
Answer & explanation
Correct: C — జరిమానా విధించే ముందు PIO కి వాదన వినిపించే అవకాశం ఇవ్వనవసరం లేదు
జరిమానా విధించే ముందు PIO కి తన వాదన వినిపించే అవకాశం ఇవ్వాలి; కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతావి నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. ఈ నియమం సహజ న్యాయ సూత్రాన్ని (వినే అవకాశం) సూచిస్తుంది.