Free practice MCQs with answers and explanations for సమాచార హక్కు చట్టం 2005 – నేపథ్యం & చరిత్ర (Background of RTI Act) in సమాచార హక్కు చట్టం 2005 (RTI Act). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Correct: A — 2005
సమాచార హక్కు చట్టం 2005లో వచ్చింది; రాష్ట్రపతి ఆమోదం 15 జూన్ 2005, పూర్తిగా అమలు 12 అక్టోబర్ 2005. 2002 నాటి సమాచార స్వేచ్ఛ చట్టం ఎప్పుడూ అమలులోకి రాలేదు, RTI దాన్ని రద్దు చేసింది.
Revise related study notesCorrect: B — ఆర్టికల్ 19(1)(a)
సమాచార హక్కు ఆర్టికల్ 19(1)(a) – వాక్ & భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛలో భాగమని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. రాజ్ నారాయణ్ కేసు (1975), ఎస్.పి. గుప్తా కేసు (1981) తీర్పుల్లో ఇది స్పష్టమైంది.
Revise related study notesCorrect: C — మజ్దూర్ కిసాన్ శక్తి సంఘటన్ (MKSS)
రాజస్థాన్‌లో మజ్దూర్ కిసాన్ శక్తి సంఘటన్ (MKSS) అరుణా రాయ్ నేతృత్వంలో 1990లలో గ్రామీణ కూలీల వేతనాలు, ప్రభుత్వ పనుల లెక్కల కోసం ఉద్యమం చేసి జన్ సునవాయి (ప్రజా విచారణలు) నిర్వహించింది.
Revise related study notesCorrect: D — పార్లమెంటు ఆమోదించినా అమలులోకి రాలేదు
సమాచార స్వేచ్ఛ చట్టం 2002 పార్లమెంటు ఆమోదించినా నోటిఫై కాకపోవడంతో ఎప్పుడూ అమలులోకి రాలేదు. 2005 RTI చట్టం దాన్ని రద్దు చేసింది. 2002 చట్టాన్ని నోటిఫై చేయకపోవడంతో ప్రజలు దాన్ని ఉపయోగించలేకపోయారు.
Revise related study notesCorrect: A — భారత పౌరులు (Citizens) మాత్రమే
RTI కింద సమాచారం అడిగే హక్కు భారత పౌరులకు (Citizens) మాత్రమే ఉంది; కంపెనీలు, సంస్థలకు కాదు. సెక్షన్ 3 ప్రకారం పౌరులందరికీ సమాచార హక్కు ఉంటుంది. ఇదే పౌరులందరికీ సమాచార హక్కు ఉంటుందని చెప్పే సెక్షన్ 3 ఉద్దేశం.
Revise related study notesCorrect: A — మే 2005; 15 జూన్ 2005
RTI చట్టాన్ని పార్లమెంటు మే 2005లో ఆమోదించింది; రాష్ట్రపతి ఆమోదం 15 జూన్ 2005; పూర్తిగా అమలు 12 అక్టోబర్ 2005. పూర్తి అమలు తేదీ 12 అక్టోబర్ 2005 ను కూడా గుర్తుంచుకోండి; ఇది చట్టం పూర్తిగా అమల్లోకి వచ్చిన రోజు.
Revise related study notesCorrect: B — తమిళనాడు, గోవా
తమిళనాడు, గోవా (1997) వంటి రాష్ట్రాలు కేంద్ర చట్టానికి ముందే సమాచార హక్కు చట్టాలు చేశాయి. అంటే కేంద్ర చట్టం కంటే ముందే కొన్ని రాష్ట్రాలు పారదర్శకతకు చట్టాలు చేశాయి.
Revise related study notesCorrect: C — జమ్మూ కాశ్మీర్‌తో సహా దేశమంతా
మొదట జమ్మూ కాశ్మీర్ తప్ప దేశమంతా వర్తించేది; 2019లో ఆర్టికల్ 370 మార్పుల తర్వాత జమ్మూ కాశ్మీర్‌కు కూడా వర్తిస్తుంది. ఈ మార్పు 2019లో ఆర్టికల్ 370 మార్పుల వల్ల వచ్చింది.
Revise related study notesCorrect: A — రాజ్ నారాయణ్ కేసు (1975) – ఎస్.పి. గుప్తా కేసు (1981) – తమిళనాడు, గోవా చట్టాలు (1997) – RTI చట్టం (2005)
సరైన క్రమం: రాజ్ నారాయణ్ కేసు 1975, ఎస్.పి. గుప్తా కేసు 1981, తమిళనాడు–గోవా చట్టాలు 1997, RTI చట్టం 2005. మిగతా వరుసల్లో సంవత్సరాల క్రమం తారుమారైంది. ఈ క్రమం తరచూ సంఘటనల వరుసగా అడుగుతారు.
Revise related study notesCorrect: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
2002 చట్టం అమలులోకి రాలేదు, RTI దాన్ని రద్దు చేసింది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. RTI కింద సమాచారం అడిగేది భారత పౌరులు మాత్రమే, కంపెనీలు/సంస్థలు కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.
Revise related study notes