కేంద్ర & రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్లు (Central and State Information Commissions)
Free practice MCQs with answers and explanations for కేంద్ర & రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్లు (Central and State Information Commissions) in సమాచార హక్కు చట్టం 2005 (RTI Act). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మొదటి ప్రధాన సమాచార కమిషనర్ ఎవరు?
A. అరుణా రాయ్
B. వజాహత్ హబీబుల్లా
C. అన్నా హజారే
D. అరవింద్ కేజ్రీవాల్
Answer & explanation
Correct: B — వజాహత్ హబీబుల్లా
కేంద్ర సమాచార కమిషన్ మొదటి ప్రధాన సమాచార కమిషనర్ వజాహత్ హబీబుల్లా. అరుణా రాయ్ MKSS నాయకురాలు. కమిషన్ 2005లో RTI చట్టం సెక్షన్ 12 ప్రకారం ఏర్పడింది; ఈ పేరు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
CIC లో ప్రధాన సమాచార కమిషనర్‌తో పాటు గరిష్ఠంగా ఎంతమంది సమాచార కమిషనర్లు ఉంటారు?
A. 5 మంది
B. 8 మంది
C. 10 మంది
D. 12 మంది
Answer & explanation
Correct: C — 10 మంది
CIC లో ఒక ప్రధాన సమాచార కమిషనర్ + గరిష్ఠంగా 10 మంది సమాచార కమిషనర్లు ఉంటారు. SIC లో కూడా ఇదే నిర్మాణం (రాష్ట్ర ప్రధాన సమాచార కమిషనర్ + గరిష్ఠం 10 మంది).
D. ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి
Answer & explanation
Correct: B — భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
CIC నియామక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి (అధ్యక్షుడు), లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి ఉంటారు. CJI ఈ కమిటీలో సభ్యుడు కాదు.
రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ (SIC) కమిషనర్లను గవర్నర్ నియమిస్తారు – ముఖ్యమంత్రి (అధ్యక్షుడు), శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ముఖ్యమంత్రి నామినేట్ చేసే కేబినెట్ మంత్రితో కూడిన కమిటీ సిఫారసుపై.
CIC గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) 2005లో సెక్షన్ 12 ప్రకారం ఏర్పడింది; 2) అర్హులు MP/MLA అయి ఉండకూడదు; 3) పదవీ విరమణ తర్వాత మళ్లీ నియామకానికి అర్హులు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
CIC 2005లో సెక్షన్ 12 ప్రకారం ఏర్పడింది, MP/MLA, రాజకీయ పార్టీ పదవి, వ్యాపారంలో ఉన్నవారు కమిషనర్లు కాకూడదు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. మళ్లీ నియామకానికి అర్హులు కారు, కాబట్టి 3 తప్పు.
A. దుష్ప్రవర్తన – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం; దివాలా – నేరుగా తొలగింపు
B. దుష్ప్రవర్తన – నేరుగా తొలగింపు; దివాలా – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం
C. అన్నింటికీ సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం
D. అన్నింటికీ నేరుగా తొలగించవచ్చు
Answer & explanation
Correct: A — దుష్ప్రవర్తన – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం; దివాలా – నేరుగా తొలగింపు
రాష్ట్రపతి దుష్ప్రవర్తన/అసమర్థతకు సుప్రీంకోర్టు విచారణ తర్వాత, దివాలా, నైతిక దోషంతో కూడిన నేరం, వేరే జీతం వచ్చే ఉద్యోగం వంటి కారణాలపై నేరుగా తొలగిస్తారు.