Free practice MCQs with answers and explanations for నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలి సభ్యులకు సంబంధించి సరికాని వాక్యం ఏది?
A. అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు సభ్యులు
B. శాసనసభ ఉన్న UT ల ముఖ్యమంత్రులు సభ్యులు
C. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సభ్యుడు
D. ఇతర UT ల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు/అడ్మినిస్ట్రేటర్లు సభ్యులు
Answer & explanation
Correct: C — సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సభ్యుడు
పాలక మండలిలో ప్రధానమంత్రి, రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, శాసనసభ ఉన్న UT ల ముఖ్యమంత్రులు (ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి, జమ్మూ కాశ్మీర్), ఇతర UT ల LG లు/అడ్మినిస్ట్రేటర్లు, ఉపాధ్యక్షుడు, పూర్తికాల సభ్యులు ఉంటారు. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సభ్యుడు కాదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) ప్రాంతీయ మండళ్లు నిర్ణీత కాలానికే ఉంటాయి; 2) పాలక మండలి మొదటి సమావేశం 8 ఫిబ్రవరి 2015; 3) ప్రాంతీయ మండళ్లకు రాష్ట్రపతి అధ్యక్షత వహిస్తారు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రాంతీయ మండళ్లు నిర్ణీత కాలానికి మాత్రమే ఉంటాయి, పాలక మండలి మొదటి సమావేశం 8 ఫిబ్రవరి 2015 కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. ప్రాంతీయ మండళ్లకు ప్రధానమంత్రి లేదా ఆయన నామినీ అధ్యక్షత వహిస్తారు, రాష్ట్రపతి కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.
ముఖ్యమంత్రులతో నీతి ఆయోగ్ ఉప బృందాలు (Sub-groups) ఏ అంశాలపై ఏర్పాటు చేశారు?
A. కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల హేతుబద్ధీకరణ, స్వచ్ఛ భారత్, నైపుణ్యాభివృద్ధి
B. రక్షణ కొనుగోళ్లు
C. న్యాయమూర్తుల నియామకం
D. లోక్‌సభ ఎన్నికలు
Answer & explanation
Correct: A — కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల హేతుబద్ధీకరణ, స్వచ్ఛ భారత్, నైపుణ్యాభివృద్ధి
ముఖ్యమంత్రులతో ఉప బృందాలను కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల హేతుబద్ధీకరణపై, స్వచ్ఛ భారత్‌పై, నైపుణ్యాభివృద్ధిపై ఏర్పాటు చేశారు. ఈ ఉప బృందాలు కేంద్రం–రాష్ట్రాల సమన్వయానికి ఉదాహరణలు; సహకార సమాఖ్య విధానం ఆచరణలో ఇలా కనిపిస్తుంది.
C. జాతీయ భద్రతా ప్రయోజనాలను ఆర్థిక విధానంలో భాగం చేయడం
D. కార్యక్రమాల పర్యవేక్షణ, మూల్యాంకనం
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రాలకు నిధులు కేటాయించడం
నీతి ఆయోగ్‌కు రాష్ట్రాలకు నిధులు కేటాయించే అధికారం, లక్ష్యం లేదు; ఆ అధికారం ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ వద్ద ఉంది. మిగతావి దాని లక్ష్యాల్లో ఉన్నాయి. ఈ తేడా ప్రణాళికా సంఘంతో పోల్చితే ముఖ్యమైనది.
ప్రణాళికా సంఘం, నీతి ఆయోగ్ గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) రెండూ మంత్రివర్గ తీర్మానం ద్వారా ఏర్పడ్డాయి; 2) రెండూ రాజ్యాంగ సంస్థలు; 3) నీతి ఆయోగ్‌లో రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యం ఎక్కువ. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 3 మాత్రమే
రెండూ మంత్రివర్గ తీర్మానం ద్వారా ఏర్పడ్డాయి, నీతి ఆయోగ్‌లో పాలక మండలి ద్వారా రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యం ఎక్కువ కాబట్టి 1, 3 సరైనవి. రెండూ రాజ్యాంగేతర, చట్టేతర సంస్థలు, రాజ్యాంగ సంస్థలు కావు; కాబట్టి 2 తప్పు.
ప్రణాళికా సంఘం పై నుండి కిందికి విధానం అనుసరించింది; కింది నుండి పైకి విధానం నీతి ఆయోగ్‌ది. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు. మిగతా జతలు నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి.
కింది వాటిలో నీతి ఆయోగ్ కార్యక్రమం/సూచీ కానిది ఏది?
A. SDG ఇండియా ఇండెక్స్
B. రాష్ట్రాల పన్ను వసూళ్ల సూచీ (GST కౌన్సిల్ సూచీ)
C. సమగ్ర నీటి నిర్వహణ సూచీ
D. భారత ఆవిష్కరణ సూచీ
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రాల పన్ను వసూళ్ల సూచీ (GST కౌన్సిల్ సూచీ)
SDG ఇండియా ఇండెక్స్, సమగ్ర నీటి నిర్వహణ సూచీ, భారత ఆవిష్కరణ సూచీ నీతి ఆయోగ్ సూచీలు. రాష్ట్రాల పన్ను వసూళ్ల సూచీ అనేది నోట్స్‌లో లేని కల్పిత సూచీ. కాబట్టి ఎంపికలను నోట్స్‌లోని జాబితాతో సరిపోల్చుకోవాలి.
A. ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – AIM (2016) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025) – ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023)
B. ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023) – AIM (2016) – ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025)
C. AIM (2016) – ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025)
D. AIM (2016) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025) – ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023)
Answer & explanation
Correct: C — AIM (2016) – ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025)
సరైన క్రమం: AIM 2016, ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాల కార్యక్రమం 2018, ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకుల కార్యక్రమం 2023, ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ 2025. మిగతా వరుసల్లో సంవత్సరాల క్రమం తారుమారైంది.
D. స్వాతంత్ర్యానికి 100 ఏళ్లు పూర్తయ్యే 2047 నాటికి భారత్‌ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చే దార్శనిక పత్రం తయారీలో నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది
Answer & explanation
Correct: D — స్వాతంత్ర్యానికి 100 ఏళ్లు పూర్తయ్యే 2047 నాటికి భారత్‌ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చే దార్శనిక పత్రం తయారీలో నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది
వికసిత్ భారత్ @2047 స్వాతంత్ర్యానికి 100 ఏళ్లు పూర్తయ్యే 2047 నాటికి భారత్‌ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చే దార్శనిక పత్రం; దాని తయారీలో నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది.