నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య కార్యక్రమాలు & సూచీలు (Initiatives and Indices of NITI Aayog)
Free practice MCQs with answers and explanations for నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య కార్యక్రమాలు & సూచీలు (Initiatives and Indices of NITI Aayog) in నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాల కార్యక్రమం (Aspirational Districts Programme) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
A. 2015
B. 2016
C. 2018
D. 2023
Answer & explanation
Correct: C — 2018
ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాల కార్యక్రమం 2018లో ప్రారంభమైంది; దేశంలో వెనుకబడిన 112 జిల్లాల అభివృద్ధి లక్ష్యం. 2023లో ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకుల కార్యక్రమం (500 బ్లాకులు) వచ్చింది.
SDG ఇండియా ఇండెక్స్ సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలపై రాష్ట్రాల పనితీరును కొలుస్తుంది; మొదట 2018లో విడుదలైంది. ఇది రాష్ట్రాల మధ్య ఆరోగ్యకరమైన పోటీ పెంచే పోటీ సమాఖ్య విధానానికి ఉదాహరణ.
ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకుల కార్యక్రమం (2023) లో ఎన్ని బ్లాకులు ఉన్నాయి?
A. 500
B. 112
C. 250
D. 1000
Answer & explanation
Correct: A — 500
ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకుల కార్యక్రమం (Aspirational Blocks Programme) 2023లో 500 బ్లాకులతో ప్రారంభమైంది. ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాల కార్యక్రమం (2018)లో 112 జిల్లాలు ఉన్నాయి.
ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాల ప్రమాణాలు: ఆరోగ్యం & పోషకాహారం, విద్య, వ్యవసాయం & నీటి వనరులు, ఆర్థిక చేరిక & నైపుణ్యాభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాలు. రక్షణ రంగం ప్రమాణం కాదు.
Correct: C — రాష్ట్రాల ఆరోగ్య సూచీ (State Health Index)
రాష్ట్రాల ఆరోగ్య సూచీ నీతి ఆయోగ్ సూచీల్లో ఒకటి. ఇతరాలు: SDG ఇండియా ఇండెక్స్, సమగ్ర నీటి నిర్వహణ సూచీ, భారత ఆవిష్కరణ సూచీ, ఎగుమతుల సన్నద్ధత సూచీ, MPI. ఈ సూచీలు రాష్ట్రాల మధ్య పోటీ పెంచడానికి ఉద్దేశించినవి.
ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (Fiscal Health Index) మొదటిసారి ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 2018
B. 2023
C. 2015
D. 2025
Answer & explanation
Correct: D — 2025
నోట్స్ ప్రకారం ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (Fiscal Health Index) 2025లో మొదటిసారి విడుదలైంది. ఇది రాష్ట్రాల ఆర్థిక పరిస్థితిని ర్యాంకుల రూపంలో చూపే కొత్త సూచీ, పరీక్షల్లో ఇటీవలి అంశంగా అడుగుతారు.
కింది వాటిలో నీతి ఆయోగ్ కార్యక్రమం/సూచీ కానిది ఏది?
A. SDG ఇండియా ఇండెక్స్
B. రాష్ట్రాల పన్ను వసూళ్ల సూచీ (GST కౌన్సిల్ సూచీ)
C. సమగ్ర నీటి నిర్వహణ సూచీ
D. భారత ఆవిష్కరణ సూచీ
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రాల పన్ను వసూళ్ల సూచీ (GST కౌన్సిల్ సూచీ)
SDG ఇండియా ఇండెక్స్, సమగ్ర నీటి నిర్వహణ సూచీ, భారత ఆవిష్కరణ సూచీ నీతి ఆయోగ్ సూచీలు. రాష్ట్రాల పన్ను వసూళ్ల సూచీ అనేది నోట్స్లో లేని కల్పిత సూచీ. కాబట్టి ఎంపికలను నోట్స్లోని జాబితాతో సరిపోల్చుకోవాలి.
A. ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – AIM (2016) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025) – ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023)
B. ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023) – AIM (2016) – ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025)
C. AIM (2016) – ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025)
D. AIM (2016) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025) – ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023)
Answer & explanation
Correct: C — AIM (2016) – ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలు (2018) – ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకులు (2023) – ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ (2025)
సరైన క్రమం: AIM 2016, ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాల కార్యక్రమం 2018, ఆకాంక్షాత్మక బ్లాకుల కార్యక్రమం 2023, ఆర్థిక ఆరోగ్య సూచీ 2025. మిగతా వరుసల్లో సంవత్సరాల క్రమం తారుమారైంది.
D. స్వాతంత్ర్యానికి 100 ఏళ్లు పూర్తయ్యే 2047 నాటికి భారత్ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చే దార్శనిక పత్రం తయారీలో నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది
Answer & explanation
Correct: D — స్వాతంత్ర్యానికి 100 ఏళ్లు పూర్తయ్యే 2047 నాటికి భారత్ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చే దార్శనిక పత్రం తయారీలో నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది
వికసిత్ భారత్ @2047 స్వాతంత్ర్యానికి 100 ఏళ్లు పూర్తయ్యే 2047 నాటికి భారత్ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చే దార్శనిక పత్రం; దాని తయారీలో నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది.