నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలి & ప్రాంతీయ మండళ్లు (Governing Council of NITI Aayog)
Free practice MCQs with answers and explanations for నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలి & ప్రాంతీయ మండళ్లు (Governing Council of NITI Aayog) in నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలి (Governing Council) కి అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. ఉపాధ్యక్షుడు
B. రాష్ట్రపతి
C. ప్రధానమంత్రి
D. CEO
Answer & explanation
Correct: C — ప్రధానమంత్రి
పాలక మండలి అధ్యక్షుడు ప్రధానమంత్రి; సభ్యులు అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, శాసనసభ ఉన్న UT ల ముఖ్యమంత్రులు, ఇతర UT ల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు/అడ్మినిస్ట్రేటర్లు, ఉపాధ్యక్షుడు మొదలైనవారు.
పాలక మండలి మొదటి సమావేశం 8 ఫిబ్రవరి 2015న జరిగింది. నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటు తేదీ 1 జనవరి 2015. అంటే నీతి ఆయోగ్ ఏర్పడిన సుమారు ఆరు వారాలకే పాలక మండలి సమావేశమైంది; ఈ తేదీని పరీక్షల్లో అడుగుతారు.
ప్రాంతీయ మండళ్లు (Regional Councils) ఏ ప్రయోజనం కోసం ఏర్పాటు చేస్తారు?
A. ఒకటి కంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలు/ప్రాంతాన్ని ప్రభావితం చేసే నిర్దిష్ట సమస్యల పరిష్కారానికి
B. ప్రతి జిల్లాకు ప్రణాళికకు
C. రాష్ట్ర ఎన్నికల నిర్వహణకు
D. పన్నుల వసూలుకు
Answer & explanation
Correct: A — ఒకటి కంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలు/ప్రాంతాన్ని ప్రభావితం చేసే నిర్దిష్ట సమస్యల పరిష్కారానికి
ప్రాంతీయ మండళ్లు ఒకటి కంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలు లేదా ఒక ప్రాంతాన్ని ప్రభావితం చేసే సమస్యల పరిష్కారానికి నిర్ణీత కాలానికి ఏర్పాటు చేస్తారు. ప్రధానమంత్రి లేదా ఆయన నామినీ అధ్యక్షత వహిస్తారు.
నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలి ఏ పూర్వ సంస్థ పాత్రను పోలి ఉంటుంది?
A. ఆర్థిక సంఘం
B. ప్రణాళికా సంఘం
C. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్
D. జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC)
Answer & explanation
Correct: D — జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC)
పాలక మండలి ప్రణాళికా సంఘం కాలంలోని జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC) పాత్రను పోలి ఉంటుంది; జాతీయ ప్రాధాన్యతలపై కేంద్రం–రాష్ట్రాలు చర్చించే వేదిక. ఈ రెండు వేదికలూ కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య సంప్రదింపులకు ఉపయోగపడతాయి.
Correct: A — టీమ్ ఇండియా హబ్, జ్ఞానం & ఆవిష్కరణ హబ్
నీతి ఆయోగ్ రెండు హబ్లు: టీమ్ ఇండియా హబ్ (కేంద్రం–రాష్ట్రాల సమన్వయం), జ్ఞానం & ఆవిష్కరణ హబ్ (థింక్ ట్యాంక్ పాత్ర). ఈ హబ్లు సంస్థ రెండు ప్రధాన పాత్రలను సూచిస్తాయి: సమన్వయం, ఆలోచనల కేంద్రం.
B. నిర్ణీత కాలానికి మాత్రమే ఉంటాయి; ప్రధానమంత్రి లేదా నామినీ అధ్యక్షత వహిస్తారు
C. రాష్ట్రపతి అధ్యక్షత వహిస్తారు
D. జిల్లా కలెక్టర్లు సభ్యులు
Answer & explanation
Correct: B — నిర్ణీత కాలానికి మాత్రమే ఉంటాయి; ప్రధానమంత్రి లేదా నామినీ అధ్యక్షత వహిస్తారు
ప్రాంతీయ మండళ్లు నిర్ణీత కాలానికి మాత్రమే ఉంటాయి; ఆ ప్రాంత రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, UT ల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు సభ్యులు; ప్రధానమంత్రి లేదా ఆయన నామినీ అధ్యక్షత వహిస్తారు.
నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలి సభ్యులకు సంబంధించి సరికాని వాక్యం ఏది?
A. అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు సభ్యులు
B. శాసనసభ ఉన్న UT ల ముఖ్యమంత్రులు సభ్యులు
C. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సభ్యుడు
D. ఇతర UT ల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు/అడ్మినిస్ట్రేటర్లు సభ్యులు
Answer & explanation
Correct: C — సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సభ్యుడు
పాలక మండలిలో ప్రధానమంత్రి, రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, శాసనసభ ఉన్న UT ల ముఖ్యమంత్రులు (ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి, జమ్మూ కాశ్మీర్), ఇతర UT ల LG లు/అడ్మినిస్ట్రేటర్లు, ఉపాధ్యక్షుడు, పూర్తికాల సభ్యులు ఉంటారు. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సభ్యుడు కాదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) ప్రాంతీయ మండళ్లు నిర్ణీత కాలానికే ఉంటాయి; 2) పాలక మండలి మొదటి సమావేశం 8 ఫిబ్రవరి 2015; 3) ప్రాంతీయ మండళ్లకు రాష్ట్రపతి అధ్యక్షత వహిస్తారు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రాంతీయ మండళ్లు నిర్ణీత కాలానికి మాత్రమే ఉంటాయి, పాలక మండలి మొదటి సమావేశం 8 ఫిబ్రవరి 2015 కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. ప్రాంతీయ మండళ్లకు ప్రధానమంత్రి లేదా ఆయన నామినీ అధ్యక్షత వహిస్తారు, రాష్ట్రపతి కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.
ముఖ్యమంత్రులతో నీతి ఆయోగ్ ఉప బృందాలు (Sub-groups) ఏ అంశాలపై ఏర్పాటు చేశారు?
A. కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల హేతుబద్ధీకరణ, స్వచ్ఛ భారత్, నైపుణ్యాభివృద్ధి
B. రక్షణ కొనుగోళ్లు
C. న్యాయమూర్తుల నియామకం
D. లోక్సభ ఎన్నికలు
Answer & explanation
Correct: A — కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల హేతుబద్ధీకరణ, స్వచ్ఛ భారత్, నైపుణ్యాభివృద్ధి
ముఖ్యమంత్రులతో ఉప బృందాలను కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల హేతుబద్ధీకరణపై, స్వచ్ఛ భారత్పై, నైపుణ్యాభివృద్ధిపై ఏర్పాటు చేశారు. ఈ ఉప బృందాలు కేంద్రం–రాష్ట్రాల సమన్వయానికి ఉదాహరణలు; సహకార సమాఖ్య విధానం ఆచరణలో ఇలా కనిపిస్తుంది.