PESA చట్టం & షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు (PESA & Scheduled Areas) · Practice MCQs

Correct: C — భూరియా కమిటీ

దిలీప్ సింగ్ భూరియా అధ్యక్షతన 1994లో ఏర్పడి 1995లో నివేదిక ఇచ్చిన భూరియా కమిటీ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు పంచాయతీలను గిరిజన సంప్రదాయాలకు తగినట్టు విస్తరించాలని సూచించింది. ఇదే PESA కు ఆధారమైంది.

Correct: D — షెడ్యూల్డ్ తెగల (ఎస్టీ) వారికి

PESA ప్రకారం అన్ని స్థాయిల్లోనూ ఛైర్‌పర్సన్ పదవులు ఎస్టీలకే రిజర్వ్. అలాగే ప్రతి పంచాయతీలో ఎస్టీలకు కనీసం సగం (1/2) సీట్లు రిజర్వ్ ఉంటాయి. ఇది సాధారణ పంచాయతీ రిజర్వేషన్ల కంటే భిన్నమైన ప్రత్యేకత.

Correct: A — గ్రామ సభ

చిన్న ఖనిజాల (Minor Minerals) లీజులు, వేలాలకు ముందు గ్రామ సభ సిఫార్సు తప్పనిసరి. ఇది గ్రామ సభకు PESA ఇచ్చిన ప్రత్యేక అధికారాల్లో ఒకటి. గిరిజనుల భూమి, అడవి, నీటిపై నిర్ణయం వారే తీసుకోవాలనేదే దీని ఉద్దేశం.

Correct: B — గ్రామ సభ

PESA ప్రకారం పేదరిక నిర్మూలన పథకాల లబ్ధిదారులను గ్రామ సభ గుర్తిస్తుంది. అలాగే గ్రామ స్థాయి అభివృద్ధి పథకాలను అమలుకు ముందు గ్రామ సభ ఆమోదించాలి. ఇది గ్రామ సభకు ఉన్న ప్రత్యేక అధికారాల్లో ఒకటి.

Correct: C — 1/70 చట్టం

ఆంధ్రప్రదేశ్ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల భూ బదిలీ నియంత్రణ 1959కి 1970లో (Regulation 1 of 1970) చేసిన సవరణ గిరిజనేతరులకు భూమి బదిలీని పూర్తిగా నిషేధించింది. దీన్ని 1/70 చట్టం అంటారు.

Correct: D — 1997

సమత తీర్పు 1997లో వచ్చింది. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వ భూములను గనుల తవ్వకానికి గిరిజనేతర ప్రైవేటు సంస్థలకు లీజుకు ఇవ్వడం చెల్లదని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. 2013 నాటిది నియమగిరి తీర్పు.

Correct: A — ఉట్నూర్

ఉట్నూర్, భద్రాచలం, ఏటూరునాగారం తెలంగాణ ITDAలు. పాడేరు, రంపచోడవరం, సీతంపేట, పార్వతీపురం ఆంధ్రప్రదేశ్ ITDAలు. ITDA అంటే సమగ్ర గిరిజనాభివృద్ధి సంస్థ. ఈ సంస్థలు గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను సమన్వయం చేస్తాయి.

Correct: B — 2006

షెడ్యూల్డ్ తెగలు, ఇతర సంప్రదాయ అటవీ నివాసుల (అటవీ హక్కుల గుర్తింపు) చట్టం 2006లో రూపొందింది; 31 డిసెంబర్ 2007 నుండి అమలైంది, నియమాలు 2008లో వచ్చాయి. 1996 PESA సంవత్సరం.

Correct: C — కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ

అటవీ హక్కుల చట్టం (FRA) నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ. పర్యావరణ, పంచాయతీరాజ్ శాఖలు వేరు వేరు చట్టాలను చూస్తాయి. హక్కుల గుర్తింపు ప్రక్రియ గ్రామ సభ నుండే మొదలవుతుంది.

Correct: D — 4 హెక్టార్లు

FRA కింద వ్యక్తిగత హక్కులు: సాగు చేసుకుంటున్న భూమిపై గరిష్ఠంగా 4 హెక్టార్ల వరకు హక్కు. ఈ భూమిని అమ్మడం, బదిలీ చేయడం కుదరదు; వారసత్వంగా మాత్రమే వస్తుంది.