పంచాయతీరాజ్ – 73వ సవరణ (Panchayati Raj) · Practice MCQs

Correct: A — 1953

జాతీయ విస్తరణ సేవ 1953లో ప్రారంభమైంది. సమాజ అభివృద్ధి కార్యక్రమం 1952లో, బల్వంత్‌రాయ్ మెహతా కమిటీ 1957లో ఏర్పడ్డాయి. ఈ రెండు కార్యక్రమాలు ప్రజల భాగస్వామ్యం లేక ఆశించిన ఫలితం ఇవ్వలేదు.

Correct: B — సమాజ అభివృద్ధి కార్యక్రమం, జాతీయ విస్తరణ సేవ విఫలమైన కారణాలను అధ్యయనం చేయడం

ప్రజల భాగస్వామ్యం లేక సమాజ అభివృద్ధి కార్యక్రమం (1952), జాతీయ విస్తరణ సేవ (1953) ఆశించిన ఫలితం ఇవ్వలేదు. వాటి వైఫల్యాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి కేంద్రం 1957 జనవరిలో ఈ కమిటీని వేసింది.

Correct: C — ఆర్టికల్ 40

ఆదేశిక సూత్రమైన ఆర్టికల్ 40 గ్రామ పంచాయతీలను ఏర్పాటు చేయాలని సూచించింది. 73వ సవరణ దానికి రాజ్యాంగ హోదా కల్పించి ఆచరణ రూపం ఇచ్చింది. ఆర్టికల్ 44 ఉమ్మడి పౌర స్మృతి, 48 వ్యవసాయ/పశుసంవర్ధనానికి సంబంధించినవి.

Correct: D — పంచాయతీ సమితి, జిల్లా పరిషత్

కమిటీ ప్రకారం గ్రామ పంచాయతీకి ప్రత్యక్ష ఎన్నిక, పంచాయతీ సమితి, జిల్లా పరిషత్‌లకు పరోక్ష ఎన్నిక ఉండాలి. జిల్లా పరిషత్ పాత్ర సలహా, పర్యవేక్షణ, సమన్వయం మాత్రమే.

Correct: A — జిల్లా కలెక్టర్

కమిటీ జిల్లా పరిషత్ ఛైర్మన్‌గా జిల్లా కలెక్టర్ ఉండాలని సూచించింది. ఇది ఎన్నికైన నాయకత్వానికి బదులు అధికారికి ప్రాధాన్యమిచ్చిందని విమర్శలకు కారణమైంది. జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC) జనవరి 1958లో ఈ సూచనలను ఆమోదించింది.

Correct: B — జనవరి 1958

కమిటీ 1957 జనవరిలో ఏర్పడి, నవంబర్ 1957లో నివేదిక ఇచ్చింది. ఆ సూచనలను NDC జనవరి 1958లో ఆమోదించింది; ఫలితంగా 1959లో రాజస్థాన్, తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయతీరాజ్‌ను ప్రారంభించాయి.

Correct: C — మండల పంచాయతీ, జిల్లా పరిషత్

అశోక్ మెహతా కమిటీ మండల పంచాయతీ, జిల్లా పరిషత్ అనే రెండంచెల వ్యవస్థను సూచించింది; జిల్లాను వికేంద్రీకరణకు మొదటి కేంద్రంగా చూడాలంది. గ్రామ పంచాయతీ, పంచాయతీ సమితి, జిల్లా పరిషత్ మూడంచెల వ్యవస్థ బల్వంత్‌రాయ్ మెహతా సూచన.

Correct: D — అశోక్ మెహతా కమిటీ

అశోక్ మెహతా కమిటీ పంచాయతీ ఎన్నికల్లో రాజకీయ పార్టీల అధికారిక భాగస్వామ్యాన్ని, పంచాయతీలకు పన్నులు విధించే అధికారాన్ని, రాజ్యాంగ గుర్తింపును, వేరుగా న్యాయ పంచాయతీలను సూచించింది.

Correct: A — 1985 – ప్రణాళికా సంఘం

జి.వి.కె. రావు కమిటీని 1985లో ప్రణాళికా సంఘం నియమించింది. అశోక్ మెహతా కమిటీ 1977లో జనతా ప్రభుత్వం, ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ 1986లో రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం నియమించాయి.

Correct: B — లోక్‌సభ ఆమోదించినా రాజ్యసభలో వీగిపోయింది

64వ సవరణ బిల్లు (1989) లోక్‌సభ ఆమోదించినా రాజ్యసభలో వీగిపోయింది. తర్వాత పి.వి. నరసింహారావు ప్రభుత్వ కాలంలో 1992లో 73వ సవరణ చట్టంగా ఆమోదం పొందింది. అంటే 64వ బిల్లు వీగిపోయి, తర్వాతి ప్రయత్నమే 73వ సవరణగా విజయం సాధించింది.