బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ 1957 – మూడంచెల వ్యవస్థ (Balwant Rai Mehta Committee)
Free practice MCQs with answers and explanations for బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ 1957 – మూడంచెల వ్యవస్థ (Balwant Rai Mehta Committee) in పంచాయతీరాజ్ – 73వ సవరణ (Panchayati Raj). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత పంచాయతీరాజ్కు పునాది వేసిన కమిటీ ఏది?
A. అశోక్ మెహతా కమిటీ
B. బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ
C. జి.వి.కె. రావు కమిటీ
D. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ
Answer & explanation
Correct: B — బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ
1957 జనవరిలో ఏర్పడిన బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ నివేదిక భారత పంచాయతీరాజ్కు పునాది. అశోక్ మెహతా (1977), జి.వి.కె. రావు (1985), ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ (1986) కమిటీలు తర్వాత వచ్చాయి.
బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ గ్రామ పంచాయతీ, పంచాయతీ సమితి, జిల్లా పరిషత్ అనే మూడంచెల వ్యవస్థను సూచించింది. రెండంచెల వ్యవస్థను (మండల పంచాయతీ, జిల్లా పరిషత్) సూచించింది అశోక్ మెహతా కమిటీ.
బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ ప్రకారం బ్లాక్ స్థాయిలోని సంస్థ పేరు ఏమిటి?
A. గ్రామ పంచాయతీ
B. జిల్లా పరిషత్
C. మండల పంచాయతీ
D. పంచాయతీ సమితి
Answer & explanation
Correct: D — పంచాయతీ సమితి
ఈ కమిటీ ప్రకారం గ్రామ స్థాయిలో గ్రామ పంచాయతీ, బ్లాక్ స్థాయిలో పంచాయతీ సమితి, జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా పరిషత్ ఉంటాయి. పంచాయతీ సమితిని ప్రణాళిక, అభివృద్ధి పనులకు కేంద్రంగా సూచించింది. మండల పంచాయతీ అనేది అశోక్ మెహతా సూచన.
బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ ప్రకారం ఏ సంస్థలకు పరోక్ష ఎన్నిక సూచించారు?
A. గ్రామ పంచాయతీ మాత్రమే
B. గ్రామ పంచాయతీ, పంచాయతీ సమితి
C. మూడు స్థాయిలకూ పరోక్ష ఎన్నిక
D. పంచాయతీ సమితి, జిల్లా పరిషత్
Answer & explanation
Correct: D — పంచాయతీ సమితి, జిల్లా పరిషత్
కమిటీ ప్రకారం గ్రామ పంచాయతీకి ప్రత్యక్ష ఎన్నిక, పంచాయతీ సమితి, జిల్లా పరిషత్లకు పరోక్ష ఎన్నిక ఉండాలి. జిల్లా పరిషత్ పాత్ర సలహా, పర్యవేక్షణ, సమన్వయం మాత్రమే.
బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ జిల్లా పరిషత్ ఛైర్మన్గా ఎవరు ఉండాలని సూచించింది?
A. జిల్లా కలెక్టర్
B. ముఖ్యమంత్రి
C. ఎన్నికైన సభ్యుడు
D. గవర్నర్
Answer & explanation
Correct: A — జిల్లా కలెక్టర్
కమిటీ జిల్లా పరిషత్ ఛైర్మన్గా జిల్లా కలెక్టర్ ఉండాలని సూచించింది. ఇది ఎన్నికైన నాయకత్వానికి బదులు అధికారికి ప్రాధాన్యమిచ్చిందని విమర్శలకు కారణమైంది. జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC) జనవరి 1958లో ఈ సూచనలను ఆమోదించింది.
బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ నివేదికను జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC) ఎప్పుడు ఆమోదించింది?
A. నవంబర్ 1957
B. జనవరి 1958
C. జనవరి 1957
D. 1959
Answer & explanation
Correct: B — జనవరి 1958
కమిటీ 1957 జనవరిలో ఏర్పడి, నవంబర్ 1957లో నివేదిక ఇచ్చింది. ఆ సూచనలను NDC జనవరి 1958లో ఆమోదించింది; ఫలితంగా 1959లో రాజస్థాన్, తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయతీరాజ్ను ప్రారంభించాయి.
బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీకి సంబంధించి సరికాని వాక్యం ఏది?
A. నివేదిక నవంబర్ 1957లో సమర్పించింది
B. గ్రామ పంచాయతీకి ప్రత్యక్ష ఎన్నిక సూచించింది
C. జిల్లా పరిషత్ను ప్రణాళిక, అభివృద్ధికి ప్రధాన కేంద్రంగా సూచించింది
D. జిల్లా పరిషత్ పాత్ర సలహా, పర్యవేక్షణ, సమన్వయం మాత్రమే అని చెప్పింది
Answer & explanation
Correct: C — జిల్లా పరిషత్ను ప్రణాళిక, అభివృద్ధికి ప్రధాన కేంద్రంగా సూచించింది
ఈ కమిటీ ప్రణాళిక, అభివృద్ధి పనులకు కేంద్రంగా పంచాయతీ సమితి (బ్లాక్) ని సూచించింది; జిల్లా పరిషత్ పాత్ర సలహా, పర్యవేక్షణ, సమన్వయం మాత్రమే. జిల్లా పరిషత్ను ప్రధాన స్థాయిగా చేయాలని చెప్పింది జి.వి.కె. రావు కమిటీ.
కింది వాటిలో బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ సూచన కానిది ఏది?
A. ప్రజాస్వామ్య వికేంద్రీకరణ
B. మూడంచెల వ్యవస్థ
C. జిల్లా పరిషత్ ఛైర్మన్గా కలెక్టర్
D. న్యాయ పంచాయతీలు వేరుగా ఉండాలి
Answer & explanation
Correct: D — న్యాయ పంచాయతీలు వేరుగా ఉండాలి
న్యాయ పంచాయతీలు వేరుగా ఉండాలని సూచించింది అశోక్ మెహతా కమిటీ. బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ ప్రజాస్వామ్య వికేంద్రీకరణ, మూడంచెల వ్యవస్థ, జిల్లా కలెక్టర్ను జిల్లా పరిషత్ ఛైర్మన్గా ఉంచడం సూచించింది.