అంతర్ రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాలు – ఆర్టికల్ 262 (Inter-State Water Disputes)
Free practice MCQs with answers and explanations for అంతర్ రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాలు – ఆర్టికల్ 262 (Inter-State Water Disputes) in అంతర్ రాష్ట్ర మండలి & జోనల్ కౌన్సిళ్లు (Inter-State Relations). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
అంతర్ రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల పరిష్కారానికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 262
B. ఆర్టికల్ 261
C. ఆర్టికల్ 263
D. ఆర్టికల్ 301
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 262
ఆర్టికల్ 262 అంతర్ రాష్ట్ర నదులు, నదీ లోయల నీటి వినియోగం, పంపిణీ, నియంత్రణపై వివాదాల పరిష్కారానికి పార్లమెంటు చట్టం చేసే అధికారం ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 261 పరస్పర గుర్తింపు, 263 అంతర్ రాష్ట్ర మండలి, 301 వాణిజ్య స్వేచ్ఛ.
అంతర్ రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల చట్టం ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1969
B. 1956
C. 1990
D. 2002
Answer & explanation
Correct: B — 1956
అంతర్ రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల చట్టం (Inter-State River Water Disputes Act) 1956లో వచ్చింది; ఇది వివాదాల పరిష్కారానికి ట్రైబ్యునళ్లను ఏర్పాటు చేసే అధికారం కేంద్రానికి ఇస్తుంది. అదే ఏడాది నదీ బోర్డుల చట్టం కూడా వచ్చింది.
మొదటి కృష్ణా జల వివాద ట్రైబ్యునల్ (1969) ఛైర్మన్ ఎవరు?
A. జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్
B. జస్టిస్ ఆర్.ఎస్. సర్కారియా
C. జస్టిస్ ఆర్.ఎస్. బచావత్
D. జస్టిస్ ఎం.ఎం. పూంఛీ
Answer & explanation
Correct: C — జస్టిస్ ఆర్.ఎస్. బచావత్
మొదటి కృష్ణా ట్రైబ్యునల్ (1969) ఛైర్మన్ జస్టిస్ ఆర్.ఎస్. బచావత్; గోదావరి ట్రైబ్యునల్ (1969) ఛైర్మన్ కూడా ఆయనే. రెండో కృష్ణా ట్రైబ్యునల్ (2004) ఛైర్మన్ జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్.
ట్రైబ్యునల్ తీర్పు (Award) విషయంలో 2002 సవరణ ప్రకారం సరైనది ఏది?
A. తీర్పును ఎవరైనా సవాలు చేయవచ్చు
B. తీర్పు కేవలం సలహా
C. తీర్పు తుది, బంధనకారి; సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుతో సమాన బలం
D. పార్లమెంటు ఆమోదం అవసరం
Answer & explanation
Correct: C — తీర్పు తుది, బంధనకారి; సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుతో సమాన బలం
ట్రైబ్యునల్ తీర్పు తుది, బంధనకారి; 2002 సవరణ ప్రకారం దానికి సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుతో సమాన బలం ఉంటుంది. ఆర్టికల్ 262 ప్రకారం అలాంటి వివాదాలపై సుప్రీంకోర్టు, ఇతర కోర్టుల విచారణ ఉండకూడదని పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా నిర్ణయించవచ్చు; ట్రైబ్యునళ్లను ఏర్పాటు చేసే అధికారం కేంద్రానికి ఉంది.
నదీ జల వివాదాలపై సరైన వాక్యాలు: 1. ఆర్టికల్ 262 కింద పార్లమెంటు కోర్టుల విచారణను నిషేధించవచ్చు. 2. నదీ బోర్డుల చట్టం కింద ఇప్పటివరకు ఏ బోర్డూ ఏర్పాటు కాలేదు. 3. ట్రైబ్యునళ్లను ఏర్పాటు చేసే అధికారం కేంద్రానికి ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: ఆర్టికల్ 262 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు, ఇతర కోర్టుల విచారణ ఉండకూడదని పార్లమెంటు చట్టంతో నిర్ణయించవచ్చు; నదీ బోర్డుల చట్టం 1956 కింద ఏ బోర్డూ ఏర్పడలేదు; అంతర్ రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల చట్టం ట్రైబ్యునళ్ల ఏర్పాటు అధికారాన్ని కేంద్రానికి ఇస్తుంది.
నర్మదా ట్రైబ్యునల్ (1969)లో గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్ ఉన్నాయి; కర్ణాటక, తమిళనాడు కావేరి వివాదంలో భాగస్వాములు. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు.