అంతర్ రాష్ట్ర మండలి & జోనల్ కౌన్సిళ్లు (Inter-State Relations) · Practice MCQs

Correct: A — ఆర్టికల్ 262

ఆర్టికల్ 262 అంతర్ రాష్ట్ర నదులు, నదీ లోయల నీటి వినియోగం, పంపిణీ, నియంత్రణపై వివాదాల పరిష్కారానికి పార్లమెంటు చట్టం చేసే అధికారం ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 261 పరస్పర గుర్తింపు, 263 అంతర్ రాష్ట్ర మండలి, 301 వాణిజ్య స్వేచ్ఛ.

Correct: B — 1956

అంతర్ రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల చట్టం (Inter-State River Water Disputes Act) 1956లో వచ్చింది; ఇది వివాదాల పరిష్కారానికి ట్రైబ్యునళ్లను ఏర్పాటు చేసే అధికారం కేంద్రానికి ఇస్తుంది. అదే ఏడాది నదీ బోర్డుల చట్టం కూడా వచ్చింది.

Correct: C — జస్టిస్ ఆర్.ఎస్. బచావత్

మొదటి కృష్ణా ట్రైబ్యునల్ (1969) ఛైర్మన్ జస్టిస్ ఆర్.ఎస్. బచావత్; గోదావరి ట్రైబ్యునల్ (1969) ఛైర్మన్ కూడా ఆయనే. రెండో కృష్ణా ట్రైబ్యునల్ (2004) ఛైర్మన్ జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్.

Correct: D — ఆర్టికల్ 263

ఆర్టికల్ 263 ప్రకారం ప్రజా ప్రయోజనానికి అవసరమని రాష్ట్రపతి భావిస్తే అంతర్ రాష్ట్ర మండలిని ఏర్పాటు చేయవచ్చు; ఇది సలహా సంస్థ మాత్రమే. ఆర్టికల్ 280 ఆర్థిక సంఘానికి సంబంధించినది.

Correct: A — ప్రధానమంత్రి

అంతర్ రాష్ట్ర మండలికి అధ్యక్షుడు ప్రధానమంత్రి. సభ్యులు అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు మొదలైనవారు. 1996లో ఏర్పడిన స్థాయీ సంఘానికి కేంద్ర హోంమంత్రి అధ్యక్షుడు.

Correct: B — సర్కారియా కమిషన్

సర్కారియా కమిషన్ శాశ్వత అంతర్ రాష్ట్ర మండలిని సిఫారసు చేసింది; దాని ఆధారంగా 1990లో వి.పి. సింగ్ ప్రభుత్వ కాలంలో రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుతో మండలి ఏర్పడింది.

Correct: C — 5

దేశాన్ని ఐదు మండలాలుగా విభజించి ఐదు జోనల్ కౌన్సిళ్లు ఏర్పాటు చేశారు: ఉత్తర, మధ్య, తూర్పు, పశ్చిమ, దక్షిణ. ఇవి రాజ్యాంగ సంస్థలు కావు, చట్టబద్ధ సంస్థలు.

Correct: D — రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1956

జోనల్ కౌన్సిళ్లు రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1956 (భాగం III) ఆధారంగా ఏర్పడ్డాయి; ఆలోచన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూది. ఈశాన్య మండలి ఈశాన్య మండలి చట్టం 1971 ద్వారా ఏర్పడింది.

Correct: A — కేంద్ర హోంమంత్రి

ఐదు జోనల్ కౌన్సిళ్లకూ అధ్యక్షుడు కేంద్ర హోంమంత్రి; ఉపాధ్యక్షుడు ఆ జోన్‌లోని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు రొటేషన్ పద్ధతిలో (ఒక్కొక్కరు 1 సంవత్సరం).

Correct: B — ఆర్టికల్ 261

ఆర్టికల్ 261(1) ప్రకారం కేంద్రం, ప్రతి రాష్ట్రం యొక్క ప్రభుత్వ చట్టాలు, రికార్డులు, న్యాయ ప్రక్రియలకు భారతదేశమంతటా పూర్ణ విశ్వాసం, గుర్తింపు (Full Faith and Credit) ఇవ్వాలి.