ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు & ఆర్టికల్ 356 దుర్వినియోగంపై పరిమితులు (S.R. Bommai Case 1994)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు & ఆర్టికల్ 356 దుర్వినియోగంపై పరిమితులు (S.R. Bommai Case 1994) in అత్యవసర పరిస్థితి నిబంధనలు (Emergency Provisions). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆర్టికల్ 356 పరిమితులపై మైలురాయి తీర్పు ఇచ్చిన కేసు ఏది?
A. కేశవానంద భారతి (1973)
B. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై vs భారత ప్రభుత్వం (1994)
C. కిహోటో హోలోహన్ (1992)
D. ఇందిరా సాహ్నీ (1992)
Answer & explanation
Correct: B — ఎస్.ఆర్. బొమ్మై vs భారత ప్రభుత్వం (1994)
ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసులో 11 మార్చి 1994న 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం తీర్పు ఇచ్చింది. ఇదే కేసులో లౌకికవాదం రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని కూడా చెప్పింది.
ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు నేపథ్యం ఏ రాష్ట్రానికి సంబంధించినది?
A. కేరళ
B. కర్ణాటక (1989)
C. పంజాబ్
D. బిహార్
Answer & explanation
Correct: B — కర్ణాటక (1989)
1989లో కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి ఎస్.ఆర్. బొమ్మై ప్రభుత్వాన్ని శాసనసభలో బలపరీక్ష అవకాశం ఇవ్వకుండా రాష్ట్రపతి పాలన విధించి తొలగించారు. ఈ కేసులో 1994లో తీర్పు వచ్చింది.
ఎస్.ఆర్. బొమ్మై తీర్పు సూత్రాలపై సరైన వాక్యాలు: 1. రాష్ట్రపతి పాలన ప్రకటనపై న్యాయ సమీక్ష చేయవచ్చు. 2. పార్లమెంటు ఆమోదించే వరకు శాసనసభను రద్దు చేయకూడదు. 3. లౌకికవాదం మౌలిక స్వరూపంలో భాగం. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: ప్రకటనపై న్యాయ సమీక్ష సాధ్యం; పార్లమెంటు రెండు సభలు ఆమోదించే వరకు శాసనసభ సుప్త స్థితిలో ఉంటుంది; లౌకికవాదం మౌలిక స్వరూపం, లౌకిక వ్యతిరేక విధానాలపై 356 వాడవచ్చు.
A. కేంద్రంలోని పార్టీకి రాష్ట్ర ఎన్నికల్లో ఓటమి వచ్చిందనే కారణంతో
B. రాష్ట్రంలో సాయుధ తిరుగుబాటు తీవ్రమై యంత్రాంగం పూర్తిగా విఫలమైనప్పుడు
C. ప్రత్యామ్నాయ ప్రభుత్వ ఏర్పాటు అవకాశం చూడకుండా మెజారిటీ కోల్పోయిన కారణంతో
D. రాష్ట్రానికి హెచ్చరిక ఇవ్వకుండా
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రంలో సాయుధ తిరుగుబాటు తీవ్రమై యంత్రాంగం పూర్తిగా విఫలమైనప్పుడు
వాడకూడని సందర్భాలు: ప్రత్యామ్నాయం చూడకుండా మెజారిటీ కోల్పోయినప్పుడు; కేంద్ర పార్టీ ఎన్నికల్లో ఓడిందనే కారణంతో; అంతర్గత అశాంతి స్థాయి తక్కువగా ఉండి యంత్రాంగం విఫలం కానప్పుడు; హెచ్చరిక ఇవ్వకుండా. యంత్రాంగం పూర్తిగా విఫలమైతే వాడవచ్చు.
B. ఉత్తరాఖండ్ (2016) – పాత ప్రభుత్వం పునరుద్ధరణ జరగలేదు
C. రామేశ్వర్ ప్రసాద్ (2006) – 2005 బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధం
D. రామేశ్వర్ ప్రసాద్ (2006) – రాష్ట్రపతి పాలన సమర్థన
Answer & explanation
Correct: C — రామేశ్వర్ ప్రసాద్ (2006) – 2005 బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధం
రామేశ్వర్ ప్రసాద్ కేసు (2006)లో 2005 బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు ప్రకటించింది. ఉత్తరాఖండ్ (2016)లో బలపరీక్ష జరిగి హరీష్ రావత్ ప్రభుత్వం పునరుద్ధరించబడింది; నబమ్ రెబియా అరుణాచల్ ప్రదేశ్ కేసు.