జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ప్రభావాలు – ఆర్టికల్స్ 353, 354, 358, 359 (Effects of National Emergency)
Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ప్రభావాలు – ఆర్టికల్స్ 353, 354, 358, 359 (Effects of National Emergency) in అత్యవసర పరిస్థితి నిబంధనలు (Emergency Provisions). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఏ సందర్భంలో ఆర్టికల్ 19 (ఆరు స్వేచ్ఛలు) ఆటోమేటిక్‌గా నిలిచిపోతుంది (ఆర్టికల్ 358)?
A. సాయుధ తిరుగుబాటు కారణంతో
B. యుద్ధం లేదా విదేశీ దాడి కారణంతో అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటించినప్పుడు
C. రాష్ట్రపతి పాలన విధించినప్పుడు
D. ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితిలో
Answer & explanation
Correct: B — యుద్ధం లేదా విదేశీ దాడి కారణంతో అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటించినప్పుడు
ఆర్టికల్ 358 ప్రకారం యుద్ధం లేదా విదేశీ దాడి కారణంతో ప్రకటించినప్పుడు మాత్రమే ఆర్టికల్ 19 ఆటోమేటిక్‌గా నిలిచిపోతుంది; సాయుధ తిరుగుబాటు కారణంతో ప్రకటిస్తే నిలిచిపోదు (44వ సవరణ).
అత్యవసర పరిస్థితిలో కూడా ఎప్పుడూ నిలిపివేయలేని ప్రాథమిక హక్కుల ఆర్టికల్స్ ఏవి?
A. ఆర్టికల్స్ 14, 15
B. ఆర్టికల్స్ 19, 22
C. ఆర్టికల్స్ 20, 21
D. ఆర్టికల్స్ 25, 26
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్స్ 20, 21
44వ సవరణ (1978) ప్రకారం ఆర్టికల్ 20 (నేరాల శిక్షలో రక్షణ), ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ) అమలును అత్యవసర పరిస్థితిలో కూడా ఎప్పుడూ నిలిపివేయలేరు.
అత్యవసర పరిస్థితి సమయంలో లోక్‌సభ పదవీకాలాన్ని పొడిగించడం గురించి సరైనది ఏది?
A. ఒకసారికి 6 నెలలు
B. పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా ఒకసారికి 1 సంవత్సరం చొప్పున; అత్యవసర పరిస్థితి ముగిసిన 6 నెలలకు మించకూడదు
C. రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుతో నిరవధికంగా
D. పొడిగించడం సాధ్యం కాదు
Answer & explanation
Correct: B — పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా ఒకసారికి 1 సంవత్సరం చొప్పున; అత్యవసర పరిస్థితి ముగిసిన 6 నెలలకు మించకూడదు
పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా లోక్‌సభ పదవీకాలాన్ని ఒకసారికి 1 సంవత్సరం చొప్పున పొడిగించవచ్చు; అత్యవసర పరిస్థితి ముగిసిన తర్వాత 6 నెలలకు మించి పొడిగింపు ఉండకూడదు. ఉదా: 1976లో 5వ లోక్‌సభ పదవీకాలం పొడిగించారు.
ఆర్టికల్ 359 ప్రకారం అత్యవసర పరిస్థితిలో నిలిపివేసేది ఏది?
A. ప్రాథమిక హక్కులు పూర్తిగా
B. కోర్టుల అధికారాలు
C. ప్రాథమిక హక్కుల అమలు కోసం కోర్టుకు వెళ్లే హక్కు
D. పార్లమెంటు సమావేశాలు
Answer & explanation
Correct: C — ప్రాథమిక హక్కుల అమలు కోసం కోర్టుకు వెళ్లే హక్కు
ఆర్టికల్ 359 కింద రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు ద్వారా ప్రాథమిక హక్కులను అమలు చేయమని కోర్టుకు వెళ్లే హక్కును నిలిపివేయవచ్చు. హక్కులు నిలిచిపోవు, వాటి అమలు (Enforcement) మాత్రమే నిలుస్తుంది.
ADM జబల్‌పూర్ కేసు (1976)లో సుప్రీంకోర్టు మెజారిటీ తీర్పు ఏమిటి?
A. జీవించే హక్కును ఎప్పుడూ నిలిపివేయలేరు
B. హెబియస్ కార్పస్ అనుమతించింది
C. అత్యవసర పరిస్థితి చెల్లదని తీర్పు
D. అత్యవసర పరిస్థితిలో ఆర్టికల్ 21 అమలు కూడా నిలిపివేయవచ్చు; హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ వేయలేరు
Answer & explanation
Correct: D — అత్యవసర పరిస్థితిలో ఆర్టికల్ 21 అమలు కూడా నిలిపివేయవచ్చు; హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ వేయలేరు
ADM జబల్‌పూర్ కేసు (1976)లో సుప్రీంకోర్టు మెజారిటీ అత్యవసర పరిస్థితిలో ఆర్టికల్ 21 అమలు కూడా నిలిపివేయవచ్చని, హెబియస్ కార్పస్ పిటిషన్ వేయలేరని తీర్పు ఇచ్చింది. జస్టిస్ హెచ్.ఆర్. ఖన్నా ఒక్కరే వ్యతిరేకించారు.
అత్యవసర పరిస్థితిలో కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై సరైన వాక్యాలు: 1. ఆర్టికల్ 353 – కార్యనిర్వాహక ఆదేశాలు. 2. ఆర్టికల్ 250 – రాష్ట్ర జాబితాపై చట్టం. 3. ఆర్టికల్ 354 – ఆదాయ పంపిణీ మార్పు. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. కేంద్రం ఏ విషయంలోనైనా రాష్ట్రాలకు ఆదేశాలు ఇవ్వవచ్చు (353); రాష్ట్ర జాబితాపై పార్లమెంటు చట్టం చేయవచ్చు (250); పన్నుల ఆదాయ పంపిణీని రాష్ట్రపతి మార్చవచ్చు (354), ఇది ఆ ఆర్థిక సంవత్సరం చివరి వరకు.
A. ఆర్టికల్ 358 – యుద్ధం/విదేశీ దాడి సమయంలో ఆర్టికల్ 19 నిలుపుదల
B. ఆర్టికల్ 358 – సాయుధ తిరుగుబాటు కారణంతో ప్రకటించినా ఆటోమేటిక్‌గా నిలుస్తుంది
C. ఆర్టికల్ 359 – రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుతో అమలు నిలుపుదల
D. ఆర్టికల్ 359 – ఆర్టికల్స్ 20, 21 నిలపలేరు
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 358 – సాయుధ తిరుగుబాటు కారణంతో ప్రకటించినా ఆటోమేటిక్‌గా నిలుస్తుంది
సాయుధ తిరుగుబాటు కారణంతో ప్రకటిస్తే ఆర్టికల్ 19 ఆటోమేటిక్‌గా నిలిచిపోదు (44వ సవరణ). కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. ఆర్టికల్ 358 ఆటోమేటిక్ నిలుపుదల (ఆర్టికల్ 19 మాత్రమే), ఆర్టికల్ 359 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు ద్వారా హక్కుల అమలు నిలుపుదల అనే తేడాను గుర్తుంచుకోండి.